Vượt bão khủng hoảng
Hơn 20 năm đã qua, ông Trần Đức Nguyên, nguyên Trưởng Ban nghiên cứu của Thủ tướng, vẫn nhớ như in những ngày đầu khi Thủ tướng Phan Văn Khải nhậm chức. Cơn bão khủng hoảng tài chính đang càn quét các nền kinh tế châu Á lúc ấy như một thử thách cam go cho tân Thủ tướng - vốn được đào tạo bài bản về kinh tế tại trường Đại học Kinh tế Plekhanov của Liên Xô.
Trò chuyện với PV.VietNamNet, vị chuyên gia đứng đầu Tổ tư vấn, rồi Ban Nghiên cứu của 2 đời Thủ tướng trên, chia sẻ: Đó là cú sốc mà ông Phan Văn Khải phải chống chọi. Nhờ kết quả đổi mới trong những năm trước đem lại, cho nên tuy tăng trưởng có giảm nhưng tốc độ tăng trưởng kinh tế GDP vẫn vào khoảng 4-5% chứ không phải tụt hẳn.
Vốn quen biết nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải từ thời ông Khải còn làm Chủ tịch UBND TP.HCM nên GS Nguyễn Mại, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về Hợp tác và Đầu tư, cũng không quên được những ngày đầu đầy thử thách của ông Phan Văn Khải.
Nhớ lại thành tựu của vị Thủ tướng mà ông Mại miêu tả là “rất thân thiện, cởi mở, bình dân”, GS Nguyễn Mại cho hay: Tháng 7/1997 bắt đầu nổ ra cuộc khủng hoảng kinh tế khu vực, lan rộng từ Thái Lan đến Malaysia, Indonesia, Philippines rồi Hongkong, Hàn Quốc,... Mặc dù Việt Nam lúc đó chưa tham gia nhiều vào thị trường tài chính quốc tế, không trực tiếp nhưng vẫn bị ảnh hưởng gián tiếp rất nhiều, đặc biệt trong hai lĩnh vực là thu hút đầu tư nước ngoài và xuất khẩu.
“Nếu trong giai đoạn 1991-1998 chúng ta tăng trưởng xuất khẩu thường xuyên khoảng 20% thì từ 1999- 2004, tăng trưởng chỉ 1-3%, thậm chí có năm tăng trưởng âm. Tương tự với thu hút đầu tư nước ngoài, nếu năm 1997 chúng ta thu hút được gần 6 tỷ USD thì giai đoạn 1999-2004, trung bình mỗi năm chỉ thu hút được 2-2,5 tỷ USD”, GS Nguyễn Mại nhớ lại.
Thủ tướng Phan Văn Khải trong chuyến thăm Mỹ vào năm 2005.Trong điều kiện như vậy, từ những chỉ đạo của Đảng, Chính phủ mà đứng đầu là nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải, đã làm được những việc quan trọng.
Đó là ban hành Luật Doanh nghiệp vào năm 1999, với phương châm thay đổi từ tư duy người dân và doanh nghiệp phải xin phép đến được làm những điều pháp luật không cấm. Nhờ đó, từ 2000-2006, số lượng doanh nghiệp tư nhân đã tăng rất nhanh. Cả thời kỳ này, chúng ta có hơn 300 nghìn doanh nghiệp ra đời. Điều này có tầm quan trọng trong việc khai thác tiềm lực kinh tế và năng lực kinh doanh của người dân, là thế mạnh mà Việt Nam trước đây chưa biết tận dụng; thúc đẩy doanh nghiệp trong nước phát triển; đồng thời khắc phục được những khó khăn của nền kinh tế khi đầu tư nước ngoài và xuất khẩu đang giảm sút nghiêm trọng.
“Tăng trưởng kinh tế giai đoạn 1999-2006 bình quân vẫn đạt mức cao 7,5%, cao nhất là 8,4% vào năm 2005”, GS Nguyễn Mại nhấn mạnh.
Ông Trần Đức Nguyên cho rằng: Trong thời gian ông Khải làm Thủ tướng, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trừ mấy năm khủng hoảng châu Á thì đều đạt 7-8%/năm. Tăng trưởng thế là cao lắm. Ổn định kinh tế vĩ mô ông ấy thực hiện được.
