Hoài Ân là huyện trung du của tỉnh Bình Định, với 15 đơn vị hành chính, gồm 1 thị trấn Tăng bạt Hổ và 14 xã, trong đó có 3 xã người dân tộc Hre và Ba Na sinh sống là Đăk-Man, Bok Tới và Ân Sơn. Có thể nói, Hoài Ân là một trong những địa phương của tỉnh Bình Định có nền kinh tế nông nghiệp phát triển khá toàn diện cả chăn nuôi và trồng trọt lúa, màu. Những cánh đồng mẫu lớn đạt năng suất cao ngày càng xuất hiện với sự hỗ trợ của cơ giới hóa và …điện phục vụ tưới tiêu mùa vụ.
Từ những cái chết được báo trước
Tin dữ từ tờ mờ sáng ngày 17/01/2014 ở thôn Thạnh Lương, xã Ân Tín loan đi rất nhanh về xác chết của một phụ nữ trên bờ đám ruộng gần nhà. Bà con đổ nhau ra đồng, thì hỡi ôi! đó là chị Nguyễn Thị Hoa Hường, 32 tuổi, người trong thôn đi thăm đồng. Trong đám đông chứng kiến trên bờ ruộng hôm ấy, hốt hoàng nhất là anh Lê Văn Hải ở cạnh nhà chị Hường - người đã giăng bấy điện diệt chuột (BĐDC) gây ra cái chết thảm không đáng có cho cô láng giềng.
Chuyện sập (BĐDC) ở huyện Hoài Ân không chỉ bây giờ mới có mà hình như đó là những cái chết được báo trước, nhưng do chủ quan và quá xót ruột trước cảnh hoa màu bị chuột phá hoại mà làm liều. Ngày 03/7/2013, nông dân Đặng văn Hoàng ở thôn Vĩnh Hòa, xã Ân Đức cũng kéo điện ra đồng nối vào hàng dây thép gai bao quanh đám ruộng cách mép bờ ruộng 3 cm để bẩy chuột... Chuột chưa sập bẫy thì anh đã bị điện giật chết tại chỗ.
Không dừng lại ở đó, chị Trần Thị Hường 57 tuổi ở thôn An Hậu, xã Ân Phong cũng sa vào (BĐDC) do chính mình cài đặt và Thần chết cũng không từ chối.
Nạn nhân là con người nhưng súc vật cũng chung số phận, sáng ngày 17/12/2013 tại thôn Vạn Hội xã Ân Phong, 3 con trâu của ông Tô Thanh cũng bị dính (BĐDC) của ông Nguyễn Công Bộ người cùng thôn, lăn đùng ra giữa ruộng.
Đến sự chủ quan và thờ ơ của con người
Xem ra, mọi người từ trẻ em đi học cho đến người dân ai cũng đều biết điện giật chết người cả, chính vì thế họ mới làm bẫy để diệt chuột với những tính toán chủ quan của mình. Trưởng thôn Vạn Hội - ông Nguyễn Định Công cho biết: “Cứ năm nào không có lụt, nước dâng lên đồng, chuột không chết nước thì vụ đông xuân sau đó cả cánh đồng này xem như mất trắng. Người dân chúng tôi dùng hết cách rồi, nào là bẫy sập, bả chuột, đào hang đổ nước bắt chuột… nộp đuôi lây thưởng. Nhưng không xuể, vì thế chỉ có cách dùng điện là hiệu quả nhất!. Có người đã cho người nhà đứng canh (BĐDC) suốt đêm để đề phòng nguy hiểm chết người hoặc gắn thêm đèn đỏ trái ớt vào mạch điện để cảnh báo cho người đi thăm ruộng sớm hay đi ăn giỗ về khuya. Nhưng lực bất tòng tâm, tai nạn về điện trong bẫy chuột đã ám ảnh địa phương chúng tôi trong suốt một thời gian dài chưa thấy ngày chấm dứt”.
Sự cần thiết phải vào cuộc của ngành điện và các ngành, các cấp
Khi xảy ra án mạng chết người trong trường hợp dùng (BĐDC) thì bị can sẽ chịu các hình phạt theo Luật hình sự, tuy không cố ý, nhưng tội danh vẫn là tội giết người. Khi bị bắt quả tang đang kéo điện ra đồng để bẫy chuột thì địa phương xử phạt hành chính.
Đã có phiên tòa ở huyện Tuy Phước xử người đưa điện ra đồng bẫy chuột làm chết người bị phạt tù 5 năm và người đồng ý cho câu điện ở một hộ khác cũng bị xử đồng phạm 3 năm tù… Nhưng công tác tuyên truyền quá yếu, còn người nông dân thì như “nhờn thuốc” với kiểu xử phạt hành chính vài trăm ngàn… nộp phạt là xong!
Đã đến lúc phải rung hồi chuông cảnh báo về tai nạn điện trong việc dùng điện không đúng mục đích, gây chết người. Sự cần thiết phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền trong nhân dân và có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành điện và các ngành, đoàn thể, các cấp chính quyền địa phương cùng vào cuộc mạnh mẽ, thường xuyên. Điện lực khu vực có đội ngũ thu ngân viên, ghi chữ điện tiếp xúc thường xuyên với khách hàng, kết hợp công tác với việc tuyên truyền bằng tờ rơi, giải thích và cảnh báo nguy hiểm trong dùng điện, nhất là BĐDC ngoài đồng. Lực lượng tuyên truyền ở địa phương còn có thể mở rộng đến các em học sinh tiểu học, trung học tại các trường nông thôn. Kết hợp tuyên truyền tiết kiệm điện với phòng tránh tai nạn về điện.
Mặt khác, cần sửa đổi ngay, nâng mức phạt hành chính khi phát hiện bắt quả tang dùng điện bẫy chuột để răn đe và phòng ngừa, xử nặng các hành vi giết người bằng dùng BĐDC đúng Luật hình sự. Có như thế mới trả lại cho những làng quê của chúng ta trong đó có các cánh đồng bát ngát của huyện Hoài Ân sự thanh bình và no ấm vốn có.
