Tham dự Hội nghị có đại diện lãnh đạo Cục Điện lực (Bộ Công Thương), Cục An ninh kinh tế (Bộ Công an), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), Tổng Công ty Điện lực Hà Nội (EVNHANOI), Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), Sở Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc cùng đại diện các đơn vị phát điện, doanh nghiệp liên quan.
Áp lực lớn trong năm bản lề của giai đoạn phát triển mới
Năm 2026 không chỉ là một cột mốc thời gian thông thường mà là năm mang tính chất đặc biệt quan trọng - năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và bắt đầu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030 cùng Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2026-2035.
Ngày 18/1/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 01/CT-TTg về nhiệm vụ, giải pháp bảo đảm cung ứng đủ điện phục vụ sản xuất kinh doanh và đời sống nhân dân trong thời gian cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027-2030. Việc đảm bảo cung ứng điện an toàn, ổn định và liên tục không chỉ đơn thuần là nhiệm vụ kinh tế - kỹ thuật, mà còn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, là nền tảng cốt yếu để giữ vững an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy đà tăng trưởng mới của đất nước.
Tuy nhiên, công tác vận hành năm 2026 đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Dự báo tình hình thời tiết cực đoan (El Nino) trong thời gian tới dẫn đến nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao, lưu lượng nước về các hồ chứa giảm.
Bất ổn địa chính trị thế giới, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông tác động mạnh đến chuỗi cung ứng nhiên liệu (than, LNG), gây ảnh hưởng lớn đến việc huy động các nhà máy điện.
Sự xuất hiện của các trung tâm dữ liệu lớn, xe điện và các ngành công nghiệp công nghệ cao đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng điện năng và tính ổn định của hệ thống.
Trong bối cảnh đó, công tác điều độ hệ thống điện và điều hành thị trường điện năm 2026 đòi hỏi sự tập trung cao độ, tính chính xác tuyệt đối và sự phối hợp nhịp nhàng hơn bao giờ hết giữa NSMO với các đơn vị phát điện, truyền tải và phân phối.
Mùa khô 2026 sẽ nắng nóng diện rộng, dự báo phụ tải tăng mạnh
Theo các nhận định và dự báo, nắng nóng trong năm 2026 bắt đầu xuất hiện từ tháng 3 tại khu vực Đông Nam Bộ, sau đó mở rộng ra Tây Nguyên, Tây Bắc Bộ, Thanh Hóa, Huế từ tháng 4 và lan rộng trên phạm vi cả nước từ nửa cuối tháng 4. Đỉnh điểm nắng nóng dự kiến rơi vào giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8, với cường độ ngày càng gia tăng.
Đáng chú ý, hiện tượng La Nina được dự báo duy trì đến khoảng tháng 3/2026, sau đó chuyển sang trạng thái trung tính và có khả năng chuyển sang El Nino với cường độ trung bình đến cao từ khoảng tháng 7/2026, kéo dài đến cuối năm và có thể sang đầu năm 2027. Diễn biến này kéo theo nguy cơ thiếu hụt nguồn nước cho thủy điện, gây áp lực lớn lên cân đối cung - cầu điện năng.
Thực tế vận hành cho thấy, ngay từ cuối tháng 3/2026, nền nhiệt trên cả ba miền đã gia tăng, đưa hệ thống điện bước vào giai đoạn nắng nóng. Từ ngày 6/4 đến 15/4/2026, đợt nắng nóng diện rộng kéo dài đồng thời trên cả ba miền đã khiến nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao đột biến.
Sản lượng điện trung bình ngày từ đầu tháng 4 đến nay đạt khoảng 1.038,1 triệu kWh/ngày, cao hơn đáng kể so với phương thức tháng và kế hoạch năm. Đặc biệt, từ ngày 6/4, sản lượng điện toàn hệ thống đã vượt mốc 1 tỷ kWh/ngày, sớm hơn khoảng một tháng so với năm 2025, và duy trì ở mức cao trong nhiều ngày liên tiếp sau đó.
Đỉnh điểm là ngày 8/4/2026, sản lượng điện tiêu thụ đã đạt 1.092,1 triệu kWh, trong đó riêng miền Bắc đạt khoảng 506 triệu kWh, chiếm 46% toàn hệ thống. Công suất cực đại toàn quốc cũng xác lập mức cao nhất từ đầu năm ở 52.225 MW, với miền Bắc ghi nhận mức 24.440 MW.
Theo tính toán của NSMO, với kịch bản tăng trưởng khoảng 8,5%, tổng sản lượng điện cả năm 2026 dự kiến đạt khoảng 348,7 tỷ kWh, tăng 7,92% so với năm 2025. Áp lực lớn nhất sẽ tập trung vào mùa hè, khi công suất đỉnh toàn quốc có thể đạt khoảng 57.509 MW.
Về dự báo trong thời gian tới, bám sát phương án tăng trưởng 8,5%, NSMO dự kiến tổng sản lượng điện cả năm 2026 đạt khoảng 348,7 tỷ kWh, tăng trưởng 7,92% so với năm 2025. Áp lực lớn nhất sẽ dồn vào mùa hè, cụ thể công suất đỉnh toàn quốc dự kiến rơi vào tháng 6 ở mức 57.509 MW.
Miền Bắc - “điểm nóng” vận hành hệ thống điện mùa hè 2026
Trong bức tranh chung, miền Bắc tiếp tục là khu vực chịu áp lực lớn nhất của hệ thống điện quốc gia. Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Bắc hiện đảm nhiệm vận hành hệ thống điện miền Bắc ở cấp điện áp 220kV và 110kV, cung cấp điện cho 18 tỉnh, thành phố, bao gồm Thủ đô Hà Nội, với quy mô hàng trăm nhà máy điện, hơn 80 trạm biến áp 220kV và khoảng 550 trạm biến áp 110kV.
Trong nhiều năm qua, phụ tải khu vực miền Bắc liên tục tăng cao, chiếm trên 50% toàn hệ thống điện quốc gia, trong khi tổng công suất nguồn tại chỗ mới chỉ chiếm khoảng một phần ba. Sự chênh lệch này khiến áp lực cung ứng điện ngày càng gia tăng, đặc biệt trong các thời điểm cao điểm nắng nóng.
Dự báo cao điểm hè 2026, công suất cực đại của hệ thống điện miền Bắc có thể đạt từ 30.200 - 31.200 MW theo kịch bản cơ sở, tương ứng với mức tăng trưởng 7,2 - 10,7% so với năm 2025; và lên tới khoảng 31.360 MW trong kịch bản phụ tải cao, tăng 11,5%.
Cùng với đó, nhiều khu vực có nguy cơ mang tải cao tại các trạm biến áp và đường dây 220kV, 110kV, đặc biệt tại các trung tâm phụ tải như Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Thanh Hóa…; nguy cơ sụt giảm điện áp cũng có thể xuất hiện trong điều kiện nắng nóng kéo dài.
“Tuyệt đối không để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào”
Để hiện thực hóa quyết tâm “Tuyệt đối không để thiếu điện trong bất cứ tình huống nào” theo tinh thần tại Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 18/1/2026 của Thủ tướng Chính phủ, NSMO đã và đang cùng các đơn vị triển khai quyết liệt các nhóm giải pháp đồng bộ.
Trong đó, về nguồn điện, NSMO tiếp tục bám sát tình hình thủy văn để vận hành hồ thủy điện tiết kiệm nước, ưu tiên giữ mực nước cao cho các đợt nắng nóng kéo dài. Huy động tối đa nhiệt điện và điều hành linh hoạt tuabin khí nhằm tối ưu nguồn khí nội địa và LNG theo đúng Nghị quyết số 36/NQ-CP ngày 06/3/2026 của Chính phủ. Phối hợp chuyển giờ cao điểm cho thủy điện nhỏ và khai thác tối đa năng lượng tái tạo phù hợp khả năng lưới điện, nhất là vào giờ cao điểm miền Bắc.
Về lưới điện, chủ động thực hiện rà soát, tính toán các phương án thay đổi kết dây linh hoạt để chống quá tải cục bộ, đảm bảo lưới điện truyền tải vận hành ổn định trong điều kiện dòng công suất cao.
Về quản trị phụ tải, thực hiện nghiêm Chỉ thị 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Thành lập Ban chỉ đạo đảm bảo cung ứng điện năm 2026 của NSMO. Phối hợp các đơn vị điều chỉnh giờ cao điểm phụ tải, đẩy mạnh tuyên truyền tiết kiệm điện tới người dân và doanh nghiệp.
Tại Hội nghị, NSMO kiến nghị Bộ Công Thương tiếp tục phối hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền cho phép huy động tối đa các nhà máy nhiệt điện than trong các thời điểm cao điểm; vận hành linh hoạt các hồ thủy điện nhằm sử dụng tiết kiệm nguồn nước, ưu tiên cho phụ tải cao và bảo đảm nhu cầu hạ du. Đồng thời, sớm hoàn thiện cơ chế thúc đẩy điện mặt trời mái nhà có lưu trữ, yêu cầu các địa phương, khu công nghiệp cung cấp kịp thời dữ liệu phụ tải để phục vụ dự báo, điều hành; xem xét phương án dịch chuyển giờ cao điểm và chỉ đạo PV GAS nâng cấp hạ tầng cấp khí, LNG.
Đối với các Sở Công Thương, cần đẩy mạnh các chương trình tiết kiệm điện, khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà và phối hợp triển khai dịch chuyển phụ tải khi được chấp thuận. Về phía NSMO, tiếp tục huy động tối đa các nguồn điện, vận hành linh hoạt tua-bin khí, phối hợp tối ưu thủy điện và nghiên cứu phương thức vận hành lưới nhằm hạn chế quá tải.
NSMO cũng đề nghị EVN đẩy nhanh tiến độ các công trình nguồn, lưới điện và hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), bảo đảm nhiên liệu và độ khả dụng cao cho các nhà máy; các đơn vị quản lý lưới điện tăng cường rà soát, xử lý khiếm khuyết, duy trì vận hành an toàn trong cao điểm mùa khô; các nhà máy điện, đặc biệt thủy điện nhỏ, phối hợp phát tối đa công suất trong các khung giờ cao điểm, góp phần bảo đảm cung ứng điện cho hệ thống.
Đồng bộ giải pháp, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Thế Hữu - Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) đánh giá, hội nghị được tổ chức đúng thời điểm khi hệ thống điện đang bước vào giai đoạn cao điểm mùa khô, qua đó tạo diễn đàn để các cơ quan quản lý, đơn vị vận hành và khách hàng sử dụng điện cùng trao đổi, thống nhất các giải pháp phối hợp bảo đảm cung ứng điện cho phát triển kinh tế - xã hội.
Ông Hữu nhấn mạnh, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai giai đoạn phát triển 5 năm mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế khoảng 10%, trong đó điện năng giữ vai trò là hạ tầng thiết yếu, có tính chất “đi trước một bước”. Thực tế cho thấy, ngay từ những tháng đầu năm, nhu cầu điện đã tăng trên 7% và dự báo cả năm có thể đạt khoảng 8,5%. Đặc biệt, các đợt nắng nóng xuất hiện sớm từ đầu tháng 4 đã khiến phụ tải tăng đột biến, cho thấy hệ thống điện sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức trong việc bảo đảm cung ứng.
Trước bối cảnh đó, Bộ Công Thương đang triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp. Trong đó, đối với các nguồn điện truyền thống, tiếp tục tối ưu vận hành và linh hoạt điều tiết các hồ thủy điện nhằm ưu tiên phát điện vào giờ cao điểm, đồng thời bảo đảm nhu cầu nước cho sản xuất và đời sống. Đối với nguồn điện khí, đặc biệt là LNG, việc tăng cường cấp khí cho phát điện đã góp phần nâng cao tính linh hoạt của hệ thống.
Cùng với đó, Bộ Công Thương đẩy mạnh các giải pháp quản lý nhu cầu điện, trong đó có điều chỉnh biểu đồ phụ tải, khuyến khích khách hàng dịch chuyển thời gian sử dụng điện sang các khung giờ hợp lý nhằm giảm áp lực vận hành và chi phí hệ thống. Song song, các cơ chế, chính sách cũng đang được hoàn thiện theo hướng thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu và cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), phù hợp với thực tiễn phát triển.
Đáng chú ý, ông Nguyễn Thế Hữu nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh tiết kiệm điện và điều chỉnh phụ tải theo các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, với mục tiêu tiết kiệm tối thiểu khoảng 3% tổng điện năng tiêu thụ trong năm và cao hơn trong các tháng cao điểm; đồng thời triển khai các chương trình điều chỉnh phụ tải nhằm cắt giảm khoảng 3.000 MW công suất đỉnh của hệ thống.
Lãnh đạo Cục Điện lực bày tỏ tin tưởng rằng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị vận hành hệ thống điện, chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, công tác bảo đảm cung ứng điện năm 2026 sẽ đạt được mục tiêu đề ra, không chỉ đáp ứng đủ nhu cầu mà còn từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ, hướng tới phát triển bền vững ngành điện.
Một số hình ảnh tại Hội nghị:
