Sơ lược lịch sử hình thành lực lượng Quản lý thị trường (Bài 3)

Trong bối cảnh đất nước ta hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới, hoạt động giao thương diễn ra ngày càng mạnh mẽ và thông thoáng, khoa học kỹ thuật và nền tảng số đang được ưu tiên trong hoạt động mua bán, giao dịch, các đối tượng buôn lậu, sản xuất - kinh doanh hàng giả và các hành vi gian lận thương mại ngày càng tinh vi, manh động. Trước tình hình đó, ngày 10/8/2018 Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 34/QĐ-TTg quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Quản lý thị trường trực thuộc Bộ Công Thương.

Đây được coi là bước ngoặt lớn nhất của lực lượng Quản lý thị trường trong công tác bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thương nhân, người tiêu dùng và giữ vững ổn định tình hình thị trường trong nước. Quyết định số 34/QĐ-TTg không đơn thuần là việc nâng cấp về mô hình, tổ chức của lực lượng mà nó thể hiện tư duy chiến lược về công tác quản lý thị trường của Đảng, Nhà nước và Chính phủ.

Từ khi hoạt động theo mô hình mới, lực lượng Quản lý thị trường đã đạt được nhiều kết quả rất quan trọng, nhiều vụ việc quy mô lớn, phạm vi liên tỉnh có tính chất nghiêm trọng được bắt giữ, nhiều hành vi vi phạm mới được xử lý, số vụ kiểm tra, xử lý, số thu nộp ngân sách tăng cao góp phần lớn vào việc hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế của đất nước, của ngành và của các địa phương, ngày càng tạo dựng được niềm tin của nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp và của cả hệ thống chính trị.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Đảng và Nhà nước đã có chủ trương quan trọng về tiếp tục đổi mới, sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gắn với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức đủ phẩm chất, năng lực ngang tầm nhiệm vụ trong tình hình mới; trong đó, chỉ đạo kết thúc mô hình tổ chức của Tổng cục Quản lý thị trường và chuyển giao các Cục Quản lý thị trường ở địa phương về UBND các tỉnh, thành phố quản lý nhằm mục tiêu nâng cao tính chủ động, linh hoạt, nắm bắt sát tình hình thị trường, có thể phản ứng nhanh chóng và hiệu quả hơn đối với những biến động của thị trường tại địa phương.

Ngày 26/02/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 40/NĐ-CP về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công Thương, trong đó quy định “Bộ Công Thương là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công nghiệp và thương mại, trong đó có lĩnh vực quản lý thị trường”; về cơ cấu tổ chức bộ máy không còn Tổng cục Quản lý thị trường. Chức năng quản lý nhà nước về quản lý thị trường thuộc Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước.