![chal thi](https://imgcdn.tapchicongthuong.vn/tcct-media/22/10/6/dscf1863-copy_batch.jpg)
Hồi sinh nghề đã bị mai một từ đặc sản của địa phương
Chia sẻ tại Diễn đàn kinh tế Kết nối sản xuất, tiêu thụ sản phẩm thương mại miền núi, vùng sâu vùng xa và hải đảo năm 2022, do Bộ Công Thương vừa tổ chức, Bà Thạch Thị Chal Thi - Giám đốc Công ty TNHH Trà Vinh Farm cho biết: Năm 2018 dừa ở Trà Vinh có những lúc là bỏ một phần không có ai mua trong khi đó Trà Vinh lại là vùng dừa lớn thứ hai của Việt Nam và trong những vườn dừa bỏ một phần có vườn của ba mẹ Chal Thi và những người dân làng xung quanh.
Là người tốt nghiệp thạc sỹ ngành Công nghệ thực phẩm ở Đại học Bách khoa, lúc đó Chal Thi suy nghĩ phải tìm một hướng đi mới cho cây dừa, phải đưa chế biến sâu vào. Vì dừa ở Trà Vinh, nếu thương lái Trung Quốc hoặc Bến Tre không thu mua thì chắc chắn bài toán bỏ một phần sẽ diễn ra theo chu kỳ. Khi đó Chal Thi mới nghiên cứu về ngành mật hoa của thế giới và trùng hợp là ngành mật hoa dừa cũng là ngành truyền thống của người Khmer tại Trà Vinh đã bị mai một cách đây hơn 100 năm.
Nghiên cứu trên đánh giá, ngành mật hoa dừa đem lại giá trị gia tăng cho người nông dân trồng dừa gấp 3-5 lần thì Chal Thi thấy rằng phải nghiên cứu thành công dự án mật hoa dừa; khi mình làm thành công ngành này đưa ra thị trường, thị trường chấp nhận thì những người nông dân quê mình họ sẽ được hưởng lợi, sẽ cải thiện kế sinh nhai cho người nông dân. Do đó, Chal Thi quyết tâm mình làm, bắt đầu từ năm 2018 tới bây giờ, những người nông dân quê tôi rất vui, họ bảo “tôi thoát nghèo bền vững rồi”, bởi những người đó đa số lúc xưa là hộ nghèo và cận nghèo.
Chal Thi mong muốn liên kết được nhiều nông hộ và Sokfarm cũng đặt mục tiêu vào năm 2030 sẽ liên kết được ít nhất 1000 nông hộ trở lên, tạo được việc làm cho hơn 300 người dân nhờ vào nhà máy sản xuất mật hoa dừa tại Trà Vinh.
Đón đúng xu hướng tiêu dùng, đưa đặc sản vùng miền lên tầm cao mới
Hiện tại, Sokfarm có 6 sản phẩm từ mật hoa dừa, trong đó có sản phẩm chính là nước uống mật hoa dừa và mật hoa dừa cô đặc đã xuất khẩu đi Nhật. Tới 20/10 tới Công ty sẽ ra mắt sản phẩm thứ tư từ mật hoa dừa. Đây là sản phẩm được dự báo sẽ trở thành “ngôi sao” của Sokfarm và sẽ được xuất khẩu rất mạnh.
![chal thi](https://imgcdn.tapchicongthuong.vn/tcct-media/22/10/6/mat-hoa-dua.jpg)
Trên thực tế, khi Sokfarm bắt đầu đưa ra sản phẩm năm 2019 thì không có người dân Việt Nam nào biết mật hoa dừa là gì. Bà Thạch Thị Chal Thi chia sẻ, tuy đã xây dựng cả một nhà máy, nhưng phải cầm từng chai sản phẩm đi bán, mỗi năm tăng trưởng chỉ 2 - 3% nhờ vào mô hình quảng bá của mình và nhờ vào nhu cầu thị trường.
Trước khi làm, chúng tôi đã nghiên cứu và biết thế giới đánh giá ngành mật hoa dừa là ngành có nhu cầu tiêu dùng bền vững, người tiêu dùng càng ngày càng tìm kiếm chất ngọt giống như mật hoa dừa ngọt tự nhiên để thay chế độ đường tinh luyện, nhờ vào đi đúng xu hướng tiêu dùng của thế giới nên đến nay tăng trưởng Công ty khoảng 200% mỗi năm.
Hiện nhiều sản phẩm từ mật hoa dừa của Sokfarm đã có mặt trên thị trường, nhận được sự phản hồi tích cực từ người tiêu dùng… Trong đó, UBND tỉnh Trà Vinh chứng nhận sản phẩm nước uống mật hoa dừa đạt OCOP 4 sao. Năm 2021, Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao chứng nhận các sản phẩm của Sokfarm là ngành hàng thực phẩm Việt Nam chất lượng cao - chuẩn hội nhập. Mật hoa dừa cũng là 1 trong 4 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia năm 2021 của tỉnh Trà Vinh được Bộ Công Thương công bố mới đây.
Thạch Thị Chal Thi (tên thân mật Cathy) là người dân tộc Khmer, sinh năm 1989 trong một gia đình thuần nông ở huyện Tiểu Cần, tỉnh Trà Vinh.
Năm 2018, sau khi tốt nghiệp thạc sĩ ngành công nghệ thực phẩm tại Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh, chị về quê khởi nghiệp bằng nghề truyền thống thu mật từ hoa dừa của đồng bào Khmer vốn gần như đã bị thất truyền.
Tháng 6/2019, chị cùng chồng thành lập Công ty Trách nhiệp hữu hạn Trà Vinh FARM (Sokfarm), đánh dấu điểm khởi đầu cho hành trình đưa sản phẩm mật hoa dừa ra thị trường.
Cuối năm 2021, Mật hoa dừa Sokfarm là Doanh nghiệp duy nhất tại Việt Nam đạt giải thưởng ASEAN Business Awards hạng mục Inclusive Business - Doanh nghiệp phát triển bao trùm.
Tháng 9/2022, Thạch Thị Chal Thi là 1 trong 6 cá nhân được vinh danh tại chương trình Vinh quang Việt Nam vì thành tích đặc biệt xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.