VDPF được tổ chức trong bối cảnh năm 2015 là năm quan trọng của Việt Nam với nhiều sự kiện kinh tế - chính trị lớn, là năm cuối cùng thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 2011 - 2015 với nhiều biến động, khó khăn; là năm tập trung chuẩn bị cho Đại hội Đảng lần thứ XII, kỳ Đại hội sẽ thông qua định hướng quan trọng nhất cho phát triển kinh tế - xã hội đất nước giai đoạn tới.
Đặc biệt, năm 2015 cũng là năm Việt Nam chủ động đẩy mạnh hội nhập quốc tế với việc tham gia Cộng đồng ASEAN; ký các hiệp định thương mại tự do quan trọng. Đây sẽ là các yếu tố tác động nhiều mặt đến phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam trong thời gian tới, với những cơ hội và thách thức đan xen.
Đánh giá về tình hình kinh tế - xã hội của Việt Nam, bà Victoria Kwakwa - Giám đốc WB tại Việt Nam nhấn mạnh: Việt Nam đã hoàn thành 5 năm đầu tiên trong Chiến lược Phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 và đang chuẩn bị cho các quyết định mang tính chiến lược và chính trị quan trọng, trong đó đề ra những định hướng ưu tiên cho nửa sau của Chiến lược Phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 và vạch ra hướng phát triển cho ban lãnh đạo Đảng và Chính phủ mới nhận nhiệm vụ vào đầu năm sau. Những sự chuyển tiếp bên ngoài và bên trong này cần phải và có thể hỗ trợ lẫn nhau, nhằm mang lại kết quả phát triển tốt đẹp cho Việt Nam trong 5 năm tới.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, bối cảnh tình hình mới đòi hỏi Việt Nam phải có giải pháp toàn diện mang tính dài hạn để nâng cao tính độc lập, tự chủ, huy động và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế và phát triển bền vững. Mục tiêu phát triển 5 năm tới (2016 - 2020) của Việt Nam là phải phát triển nhanh hơn, bền vững hơn 5 năm trước (2011 - 2015) với 4 trụ cột.
Trước hết là tăng trưởng kinh tế phải cao hơn, bền vững hơn. Nếu như giai đoạn 5 năm (2011 - 2015) tăng trưởng bình quân gần 6%/năm thì mục tiêu 5 năm tới (2016 - 2020) Việt Nam đưa ra là từ 6,5% - 7%/năm trên nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định.
Trụ cột thứ hai là cùng với tăng trưởng kinh tế phải phát triển văn hoá, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, đảm bảo an sinh xã hội và phúc lợi xã hội, từng bước nâng cao phúc lợi xã hội và cải thiện đời sống người dân, lấy con người là mục tiêu, là trung tâm của sự phát triển.
Trụ
cột thứ ba là bảo vệ và cải thiện môi trường sống mà Việt Nam đã cam kết mạnh
mẽ với cộng đồng quốc tế và đã, đang triển khai thực hiện hiệu quả nhiệm vụ
này.
Trụ cột thứ tư là phải bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định, an ninh chính trị,
trật tự an toàn xã hội.
Đồng thời, Việt Nam nhất quán thực hiện hiệu quả 3 đột phá chiến lược. Thứ nhất là tiếp tục hoàn thiện thể chế, đặc biệt là thể chế kinh tế thị trường và thể chế xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Tất cả mọi quyền lực của Nhà nước thuộc về nhân dân.
Đột phá thứ hai là phát triển giáo dục - đào tạo, nhất là đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao theo yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế, gắn với ứng dụng khoa học - kỹ thuật tiên tiến, hiện đại.
Đột phá thứ ba là có chính sách phù hợp trong huy động các nguồn lực, nhất là nguồn lực của xã hội, của tư nhân, nguồn lực trong nước và ngoài nước để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, tiên tiến, hiện đại.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, để thực hiện được các mục tiêu nêu trên, Việt Nam xác định và sẽ triển khai thực hiện hiệu quả một số nhóm giải pháp lớn.
Trước hết, tiếp tục tập trung, bảo đảm tăng trưởng, đảm bảo sự ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm vững chắc hơn các cân đối lớn của nền kinh tế.
Thực hiện quyết liệt, hiệu quả tái cơ cấu trên tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng, trong đó tập trung mạnh vào tái cơ cấu đầu tư công; tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước với nội dung trọng tâm là cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước, nâng cao năng lực quản trị của doanh nghiệp nhà nước, đặt doanh nghiệp nhà nước hoạt động thật sự cạnh tranh, bình đẳng trong cơ chế thị trường; thực hiện tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, thị trường tài chính, thị trường vốn phát triển bền vững, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế.
Chú trọng tập trung tái cơ cấu ngành nông nghiệp, đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới; giữ bội chi ngân sách giai đoạn 2016 - 2020 trung bình dưới 4%/năm theo Luật Ngân sách mới; bảo đảm an ninh tài chính, an toàn nợ công, bảo đảm an toàn quỹ bảo hiểm xã hội.
Nhóm giải pháp thứ hai là tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường. Thực hiện đầy đủ hơn, hiện đại hơn, hiệu quả hơn, phù hợp với thông lệ quốc tế về thể chế kinh tế thị trường; thực hiện tạo lập và phát triển các định chế của kinh tế thị trường để vận hành hiệu quả, đồng bộ trong đó có thị trường đất đai, thị trường vốn, thị trường lao động, thị trường khoa học công nghệ và các loại thị trường khác; Ưu tiên phát triển kinh tế tư nhân.
Nhóm giải pháp thứ ba là chủ động hội nhập quốc tế, trọng tâm là hội nhập kinh tế quốc tế. Việt Nam hiện có 14 hiệp định thương mại tự do đa phương và song phương (đã và sắp có hiệu lực) với 55 quốc gia có nền kinh tế phát triển, trong đó có 15 nước G20. Việt Nam có quan hệ thương mại với hầu hết các quốc gia trên thế giới và đã có hơn 100 quốc gia, vùng lãnh thổ có hoạt động đầu tư vào Việt Nam.
Nhóm giải pháp thứ tư là cùng với phát triển kinh tế, tiếp tục tập trung phát triển văn hóa, bảo đảm tốt hơn tiến bộ công bằng xã hội, bảo đảm tốt hơn an sinh xã hội, nâng cao phúc lợi xã hội, cải thiện tốt hơn đời sống người dân, nhất là người dân sống ở vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, không để khoảng cách phát triển quá xa trong cộng đồng các tầng lớp nhân dân. Việt Nam coi phát triển con người, lấy lợi ích của người dân vừa là mục tiêu, vừa là động lực, vừa là trung tâm của sự phát triển. Nâng cao công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, bảo vệ môi trường và ứng dụng khoa học kỹ thuật.
Nhóm
giải pháp thứ năm là tiếp tục nâng cao năng lực quản trị quốc gia, quản trị nền
kinh tế, xây dựng Nhà nước pháp quyền, tập trung hoàn thiện thể chế luật pháp
bảo đảm quyền dân chủ tự do, quyền sở hữu của người dân, quyền con người, quyền
công dân mà Hiến pháp 2013 đã hiến định. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hệ
thống quản lý hành chính Nhà nước; Tăng cường năng lực giải đáp, giải trình,
đối thoại với người dân, các tổ chức chính trị xã hội, các tổ chức xã hội nghề
nghiệp; Tập trung cải cách hành chính, nhất là thủ tục hành chính; Cải thiện
môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
