Từ đồng vốn đến công nghệ số: Hệ sinh thái hỗ trợ nông dân ngày càng hoàn thiện

Không chỉ đồng hành về vốn, vật tư và khoa học kỹ thuật, các cấp Hội Nông dân Việt Nam đang từng bước xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, tạo động lực để nông dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và chủ động hội nhập trong nền kinh tế số.

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp, nhu cầu hỗ trợ nông dân về nguồn lực, khoa học công nghệ, kỹ năng quản trị và thị trường ngày càng trở nên cấp thiết. Điều đó đòi hỏi tổ chức Hội không chỉ thực hiện vai trò tập hợp, vận động hội viên mà còn phải trở thành cầu nối kết nối nguồn lực, đồng hành cùng nông dân trong phát triển sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bám sát yêu cầu thực tiễn, nhiệm kỳ Đại hội VIII Hội Nông dân Việt Nam đã ghi dấu nhiều kết quả nổi bật trong hoạt động dịch vụ, tư vấn, hỗ trợ nông dân. Từ vốn, vật tư, đào tạo nghề đến chuyển giao khoa học công nghệ và chuyển đổi số, các chương trình hỗ trợ ngày càng đi vào chiều sâu, tạo sức lan tỏa rộng khắp trong cộng đồng nông dân.

Mở rộng nguồn lực hỗ trợ sản xuất

Những năm qua, các cấp Hội đã tích cực triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất, kinh doanh theo hướng hiện đại và hiệu quả hơn.

Một trong những nhiệm vụ được quan tâm hàng đầu là hỗ trợ quảng bá, kết nối tiêu thụ nông sản. Trước những biến động của thị trường, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc tìm kiếm đầu ra ổn định cho sản phẩm nông nghiệp trở thành yêu cầu cấp thiết đối với người nông dân.

nông dân
Các đại biểu cắt băng khai trương cửa hàng nông sản an toàn Bắc Tuyn tại xóm Trinh Nữ 1, xã Yên Hòa, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình (cũ). ảnh: THNB

Các cấp Hội đã phối hợp tổ chức nhiều hội chợ, triển lãm, chương trình xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu; đồng thời đẩy mạnh liên kết với hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và các chợ đầu mối nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ cho nông sản Việt Nam.

Đến nay, hệ thống Hội đã xây dựng và duy trì 551 cửa hàng nông sản an toàn trên cả nước. Đây không chỉ là địa chỉ giới thiệu, quảng bá sản phẩm mà còn góp phần xây dựng niềm tin của người tiêu dùng đối với nông sản sạch, nông sản có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.

Bên cạnh hỗ trợ đầu ra, việc cung ứng vật tư đầu vào phục vụ sản xuất tiếp tục được triển khai hiệu quả. Trong nhiệm kỳ, các cấp Hội đã phối hợp cung ứng trên 417 nghìn tấn phân bón các loại, gần 340 nghìn tấn thức ăn chăn nuôi cùng nhiều loại máy móc, thiết bị nông nghiệp theo hình thức trả chậm không tính lãi.

Nguồn vật tư được cung ứng bảo đảm chất lượng, giá cả phù hợp, giúp nông dân giảm áp lực chi phí đầu tư ban đầu, nâng cao hiệu quả sản xuất và hạn chế rủi ro trong quá trình canh tác.

Một điểm sáng nổi bật khác là hoạt động hỗ trợ vốn cho nông dân. Xác định vốn là một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy phát triển sản xuất, các cấp Hội đã tập trung củng cố và phát triển Quỹ Hỗ trợ nông dân.

nông dân
Nông dân xã Phú Giáo nhận vốn hỗ trợ để mở rộng sản xuất, phát triển các mô hình nông nghiệp hiệu quả và nâng cao thu nhập. Ảnh: Trần Phi.

Đến nay, tổng nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân đạt trên 5.063 tỷ đồng. Từ nguồn vốn này, đã có 25.383 hộ hội viên được vay vốn thông qua 14.314 dự án phát triển sản xuất, kinh doanh.

Nhiều mô hình vay vốn theo nhóm hộ, tổ hợp tác, hợp tác xã đã phát huy hiệu quả, không chỉ giúp nông dân mở rộng quy mô sản xuất mà còn tạo điều kiện hình thành các vùng sản xuất tập trung, thúc đẩy liên kết và hợp tác trong nông nghiệp.

Song song với Quỹ Hỗ trợ nông dân, các cấp Hội còn tích cực phối hợp với các ngân hàng thực hiện hoạt động nhận ủy thác, tín chấp cho hội viên vay vốn. Tổng dư nợ hiện đạt trên 194 nghìn tỷ đồng.

Nguồn vốn tín dụng này đã góp phần quan trọng giúp hàng triệu lượt hộ nông dân có điều kiện đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và nâng cao thu nhập, đồng thời hạn chế tình trạng tín dụng đen ở khu vực nông thôn.

Đưa khoa học công nghệ đến gần nông dân

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu phát triển nền nông nghiệp hiện đại, việc nâng cao trình độ sản xuất cho nông dân trở thành nhiệm vụ quan trọng của tổ chức Hội.

Các cấp Hội đã chú trọng đào tạo nghề, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng cho hội viên theo hướng gắn với nhu cầu thực tiễn của sản xuất.

Trong nhiệm kỳ, gần 540 nghìn hội viên và lao động nông thôn đã tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng về nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, kỹ năng quản trị và tổ chức sản xuất.

Các hình thức đào tạo ngày càng đa dạng, kết hợp giữa học trực tiếp, học trực tuyến và tham quan, học tập các mô hình hiệu quả. Qua đó giúp nông dân tiếp cận những kiến thức mới, từng bước thay đổi tư duy sản xuất và nâng cao khả năng thích ứng với thị trường.

nông dân
Đối tượng tham gia CLB Khoa học kỹ thuật nhà nông sẽ là những hội viên, nông dân có kiến thức khoa học kỹ thuật, kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp; các nhà khoa học, doanh nghiệp, giám đốc doanh nghiệp, hợp tác xã và các thành phần khác hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học - công nghệ. Ảnh: Minh Mừng.

Hoạt động chuyển giao khoa học kỹ thuật tiếp tục được đẩy mạnh trên phạm vi cả nước. Các cấp Hội đã tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cho trên 2,8 triệu lượt hội viên; xây dựng 4,9 nghìn mô hình điểm và duy trì hoạt động của 444 câu lạc bộ khoa học kỹ thuật nhà nông.

Thông qua các chương trình chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, nhiều nông dân đã mạnh dạn áp dụng công nghệ sinh học, công nghệ cao, quy trình sản xuất tiên tiến vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của nông sản.

Cùng với hoạt động đào tạo và chuyển giao kỹ thuật, các cấp Hội đã tích cực hỗ trợ hội viên xây dựng và nhân rộng các mô hình sản xuất ứng dụng khoa học công nghệ. Trong nhiệm kỳ, toàn Hội đã hỗ trợ xây dựng 4.977 mô hình sản xuất ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ sinh học trong trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản. Nhiều mô hình đã mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần thay đổi tập quán sản xuất truyền thống, hướng tới nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững.

nông dân
Không chỉ góp phần tăng thu nhập cho cư dân nông thôn, OCOP còn đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế - Ảnh: VGP/Đỗ Hương

Công tác xây dựng thương hiệu nông sản cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Các cấp Hội đã hỗ trợ hơn 10.000 sản phẩm xây dựng thương hiệu, hoàn thiện hồ sơ và tham gia đánh giá, chứng nhận OCOP từ 3 sao trở lên. Đây là bước đi quan trọng giúp nâng cao giá trị gia tăng của nông sản, mở rộng thị trường tiêu thụ, đồng thời khẳng định chất lượng và uy tín của các sản phẩm nông nghiệp Việt Nam trên thị trường.

Không chỉ hỗ trợ sản xuất, các cấp Hội còn quan tâm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nông dân thông qua công tác tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý.

Trong nhiệm kỳ, gần 2,5 triệu lượt người được tư vấn pháp luật; trên 796 nghìn lượt người được trợ giúp pháp lý. Toàn quốc hiện duy trì 5.375 câu lạc bộ và mô hình hỗ trợ pháp luật cho nông dân.

Các hoạt động này góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, giúp hội viên hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình trong quá trình sản xuất, kinh doanh và tham gia các quan hệ dân sự, kinh tế ở địa phương.

Thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển kinh tế tập thể

Chuyển đổi số đang mở ra những cơ hội mới cho nông nghiệp và nông dân Việt Nam. Nắm bắt xu hướng đó, các cấp Hội đã đẩy mạnh nhiều hoạt động hỗ trợ hội viên tiếp cận công nghệ số và thương mại điện tử.

Đến nay, đã có 607.386 hộ nông dân với 145.100 sản phẩm được hỗ trợ tham gia các sàn thương mại điện tử. Đây là bước tiến quan trọng trong việc đưa nông sản Việt Nam tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, giảm phụ thuộc vào các kênh tiêu thụ truyền thống.

nông dân
Các cấp Hội đã phối hợp tổ chức nhiều hội chợ, triển lãm, kết hợp với đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến thương mại, xúc tiến tiêu thụ trên các nền tảng thương mại điện tử.

Cùng với đó, trên 6,5 triệu hội viên, nông dân đang sử dụng mạng xã hội để cập nhật kiến thức sản xuất, tìm hiểu thông tin thị trường, quảng bá sản phẩm và kết nối tiêu thụ nông sản.

Những con số này cho thấy quá trình chuyển đổi số đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ trong khu vực nông thôn, góp phần hình thành lớp nông dân mới có khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ và thị trường.

Song song với chuyển đổi số, các cấp Hội tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế tập thể, coi đây là giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam.

Thực hiện hiệu quả Quyết định số 182/QĐ-TTg ngày 20/2/2024 của Thủ tướng Chính phủ, các cấp Hội đã tích cực hướng dẫn, hỗ trợ hội viên tham gia các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển tổ hợp tác, hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số.

Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, đã thành lập mới 1.028 hợp tác xã và 5.225 tổ hợp tác trong nông nghiệp, thu hút gần 1,3 triệu hộ hội viên, nông dân tham gia.

Các mô hình kinh tế tập thể ngày càng phát huy vai trò liên kết sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí đầu vào, tăng khả năng tiếp cận thị trường và nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ VIII cho thấy hoạt động dịch vụ, tư vấn và hỗ trợ nông dân đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về quy mô và chất lượng. Từ đồng vốn, vật tư sản xuất đến khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tập thể, các cấp Hội đang từng bước xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho nông dân.

Đây chính là nền tảng quan trọng để Hội Nông dân Việt Nam tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động trong nhiệm kỳ 2026-2031; đồng hành cùng nông dân xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, hiệu quả và bền vững, góp phần thực hiện khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Hoàng Dương