Buổi lễ diễn ra tại mặt bằng nhà máy ở bản Muangkhay, huyện Nongbok, tỉnh Khammouane. Tham dự có Thứ trưởng Bộ Công Thương Lào Phuttavan Nanthavong; Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Khammouane Somsaad Ounsida; Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm; đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp cùng các cơ quan chức năng hai nước.
Về phía Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) có ông Phùng Quang Hiệp, Chủ tịch Hội đồng thành viên; lãnh đạo Tập đoàn và các ban chuyên môn.
Chủ động nguồn kali cho sản xuất phân bón
Trong báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) điều chỉnh, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 500 triệu USD, công suất thiết kế 500.000 tấn kali clorua (KCl) mỗi năm, dự kiến tạo việc làm cho hơn 600 lao động.
Việt Nam hiện nhập khẩu gần 1 triệu tấn kali mỗi năm, trong đó gần 350.000 tấn từ Lào. Riêng các đơn vị thuộc Vinachem nhập khẩu khoảng 190.000 tấn mỗi năm. Khi đi vào vận hành, nhà máy được kỳ vọng giúp Tập đoàn chủ động một phần nguồn kali phục vụ sản xuất phân bón.
Ngày 31/7/2026, cấp có thẩm quyền của Việt Nam đồng ý chủ trương để Vinachem hợp tác với Công ty Cổ phần Đầu tư Năng lượng và Mỏ VN tiếp tục triển khai dự án. Đây là cơ sở để Tập đoàn tổ chức lễ tái khởi động.
Vinachem và đối tác dự kiến phát triển dự án theo mô hình tổ hợp công nghiệp, gắn khai thác với chế biến sâu để hình thành chuỗi giá trị từ muối mỏ kali. Định hướng này mở ra khả năng nâng cao giá trị tài nguyên, tăng cường liên kết giữa hoạt động khai khoáng và sản xuất công nghiệp.
Việc tái khởi động dự án gắn với định hướng phát triển kinh tế nhà nước tại Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị, phát huy vai trò của Vinachem trong bảo đảm nguồn nguyên liệu, nâng cao hiệu quả đầu tư và củng cố năng lực tự chủ của sản xuất trong nước. Hoạt động hợp tác đầu tư tại Lào cũng phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, gắn hợp tác kinh tế với lợi ích thiết thực của hai nước.
Hướng tới đưa nhà máy vào sản xuất năm 2028
Vinachem và đối tác tập trung thúc đẩy việc phê duyệt FS và báo cáo đánh giá tác động môi trường trong tháng 10/2026. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và thi công các công trình phụ trợ dự kiến triển khai trong năm 2026, với mục tiêu hoàn thành xây dựng, đưa nhà máy vào sản xuất năm 2028.
Để thực hiện kế hoạch này, Vinachem đề nghị phía Lào tiếp tục hỗ trợ hoàn thiện thủ tục đầu tư, tạo điều kiện về mặt bằng và cơ chế, chính sách cho dự án.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Hội đồng thành viên Vinachem Phùng Quang Hiệp nhấn mạnh lễ tái khởi động là dấu mốc quan trọng nhưng mới là bước khởi đầu.
“Điều quan trọng hơn là phải chuyển sự quan tâm, chỉ đạo và ủng hộ của Lãnh đạo hai nước, các Bộ, ngành và tỉnh Khammouane thành tiến độ và kết quả cụ thể của Dự án”, ông Phùng Quang Hiệp khẳng định.
Vinachem sẽ tập trung nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương hai nước để triển khai dự án. Tập đoàn xác định việc đưa dự án vào sản xuất đúng tiến độ, bảo đảm hiệu quả đầu tư, an toàn và bảo vệ môi trường là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng trong thời gian tới.
Gắn hiệu quả đầu tư với lợi ích người dân
Tại buổi lễ, Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm nhấn mạnh việc tái khởi động dự án thể hiện quyết tâm chuyển tiềm năng và cơ hội hợp tác thành những kết quả phát triển thiết thực. Hiệu quả dự án cần được nhìn nhận không chỉ qua quy mô vốn hay sản lượng, mà còn qua việc làm ổn định, đào tạo lao động kỹ thuật, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân.
Đại sứ khẳng định Đại sứ quán Việt Nam tại Lào sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, hỗ trợ dự án triển khai đúng quy định và hiệu quả.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Lào Phuttavan Nanthavong nhấn mạnh ý nghĩa kinh tế – xã hội của dự án và sự hợp tác gắn bó giữa hai nước. Phía Lào đã có các biện pháp hỗ trợ, trong đó có gia hạn giấy phép xây dựng mỏ, phê duyệt kế hoạch nhập khẩu máy móc, thiết bị và tạo thuận lợi cho việc điều chỉnh FS.
Trong giai đoạn tiếp theo, Thứ trưởng đề nghị chủ đầu tư hướng tới chế biến, tạo sản phẩm có giá trị gia tăng và liên kết với các ngành công nghiệp, nông nghiệp trong nước; chú trọng đào tạo nhân lực Lào và chuyển giao công nghệ. Việc hoàn thiện hồ sơ dự án cần gắn với yêu cầu khai thác an toàn, giám sát môi trường, quản lý nguồn nước, quặng đuôi và phục hồi đất đai.
Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Khammouane Somsaad Ounsida khẳng định vai trò của dự án trong phát triển công nghiệp của tỉnh; đề nghị các cơ quan liên quan tiếp tục tạo điều kiện, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư bám sát tiến độ, bảo vệ môi trường và sớm có sản phẩm.
Khép lại buổi lễ, các đại biểu thực hiện nghi thức tái khởi động dự án, đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn triển khai mới. Dự án được kỳ vọng góp phần vun đắp mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào bằng những kết quả hợp tác thiết thực.
