Thị phần tại thị trường nội địa của một số doanh nghiệp
Vocarimex với dầu tinh luyện khoảng 87%; Vinamilk với sữa đặc có đường khoảng 75%, sữa chua 90%, sữa tươi gần 50%; Vinatex với các sản phẩm may mặc khoảng 30%; Vinapaco với giấy in, viết khoảng 30%; Vnsteel với thép xây dựng 37,8%; Vinachem với săm lốp xe đạp 58%, săm lốp xe máy 79%, săm lốp ô tô 50%; Veam với máy kéo, máy gặt, máy cấy khoảng 25%; Petrolimex với các sản phẩm xăng dầu trên 50%; PVN với sản phẩm LPG khoảng 60%, Thị phần nhựa gia dụng sản xuất tại Việt Nam chiếm trên 90%...
Thay đổi nhận thứcCó thể nói, một thành công rất lớn là trong 5 năm qua, các đơn vị trong ngành Công Thương đã có nhiều nỗ lực, sáng tạo trong việc triển khai các hoạt động nhằm thay đổi tích cực về nhận thức và hành vi của cộng đồng về hàng Việt với những nội dung: thông tin trên phương tiện truyền thông; phổ biến danh mục máy móc, thiết bị, vật tư, nguyên liệu trong nước đã sản xuất được; tổ chức các hoạt động tôn vinh sản phẩm và doanh nghiệp Việt.
Từ khi Bộ Chính trị phát động Cuộc vận động đến nay, các đơn vị thông tin truyền thông trực thuộc Bộ Công Thương đã đăng tải được trên 2.000 tin, bài hưởng ứng Cuộc vận động. Ngoài ra, Bộ Công Thương đã xây dựng và đưa vào vận hành trang thông tin điện tử www.tuhaohangvietnam.vn từ ngày 18/7/2012. Đến nay đã có 1.500 bài viết, thu hút gần 1 triệu lượt xem.
Đến nay, Bộ Công Thương đã ban hành danh mục sản phẩm, máy móc, thiết bị, vật tư, nguyên liệu trong nước đã sản xuất được gồm 208 sản phẩm, nhóm sản phẩm và danh sách 1.893 doanh nghiệp trong cả nước đang sản xuất được các sản phẩm. Danh mục này được Bộ Công Thương tiếp tục tổng hợp, đăng tải trên trang www.moit.gov.vn; www.tuhaohangvietnam.vn để phục vụ các tổ chức, cá nhân có nhu cầu khai thác, sử dụng.
Suốt 5 năm qua, Bộ Công Thương đã triển khai nhiều hoạt động tôn vinh doanh nhân, doanh nghiệp Việt như: Chương trình Thương hiệu quốc gia; Doanh nhân, doanh nghiệp xuất sắc toàn quốc; Doanh nghiệp phát triển bền vững… Hiện Bộ đang hoàn thiện Đề án tổ chức Chương trình “Sản phẩm, dịch vụ thương hiệu Việt tiêu biểu”, trình Ban Thi đua - Khen thưởng trong quý III/2014.
Các hoạt động trên một mặt giúp doanh nghiệp có cơ hội quảng bá các sản phẩm rộng rãi, mặt khác giúp người tiêu dùng nhận thức đúng đắn hơn về thị trường hàng nội địa; qua đó, tạo sức lan tỏa, làm thay đổi thói quen tiêu dùng.
Hỗ trợ sản xuất
Điểm nhấn thành công của Cuộc vận động là trong 5 năm qua, Bộ Công Thương đã liên tục rà soát, ban hành bổ sung luật pháp, cơ chế chính sách hỗ trợ sản xuất, nhất là đề xuất tiêu chuẩn chất lượng đối với một số hàng hóa Việt Nam. Bộ đã xây dựng Dự án “Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa ngành công nghiệp” với mục tiêu trong giai đoạn 2012 - 2015 có 2.000 doanh nghiệp sản xuất sản phẩm, hàng hóa công nghiệp chủ lực ứng dụng tiến bộ khoa học và đổi mới công nghệ, áp dụng các hệ thống quản lý, mô hình, công cụ cải tiến năng suất và chất lượng.
Bên cạnh đó, Bộ đã đề xuất tham gia chủ trì, thực hiện hỗ trợ nâng cao chất lượng hoạt động thông tin pháp lý cho doanh nghiệp, bao gồm: Hỗ trợ xây dựng, phát triển Trang thông tin chính thức về hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp; tổ chức các hội thảo, diễn đàn, tọa đàm về các chuyên đề pháp luật kinh doanh nhằm trao đổi kinh nghiệm, khuyến cáo các doanh nghiệp trong việc thực thi pháp luật và thu thập ý kiến góp ý hoàn thiện hệ thống pháp luật kinh doanh…
Thông qua Chương trình khuyến công quốc gia, Bộ Công Thương đã hướng dẫn các địa phương xây dựng và triển khai thực hiện các đề án khuyến công hỗ trợ cho các doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm thay thế hàng nhập khẩu và các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm hàng sản xuất trong nước.
Từ 2010 đến 2013, Bộ đã hỗ trợ xây dựng 770 mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất sản phẩm mới, công nghệ mới, giới thiệu các mô hình cơ sở công nghiệp nông thôn hoạt động sản xuất kinh doanh giỏi, điển hình. Hỗ trợ cho 1.611 cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng công nghệ mới, máy móc thiết bị hiện đại vào sản xuất, xử lý ô nhiễm môi trường. Hoạt động hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn ngoài tác dụng khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư sản xuất công nghiệp ở địa bàn nông thôn theo định hướng quy hoạch ngành, lĩnh vực, quy hoạch công nghiệp toàn quốc, vùng, địa phương… còn khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư, ứng dụng công nghệ mới, phương thức quản lý mới, thiết bị hiện đại vào sản xuất.
Thiết lập nền tảng phân phối
Thực hiện Chương trình XTTM quốc gia, từ tháng 7/2009 đến tháng 5/ 2014, Bộ Công Thương đã phê duyệt tổng số 618 đề án xúc tiến thương mại quốc gia với tổng kinh phí hỗ trợ của Nhà nước là 375,75 tỷ đồng. Trong đó, có 356 đề án xúc tiến thương mại tập trung vào thị trường trong nước, miền núi, biên giới và hải đảo với tổng kinh phí nhà nước hỗ trợ lên 167,78 tỷ đồng.
Những hoạt động trên đã tạo cơ hội đưa hàng Việt đến với người Việt mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, nền tảng căn bản vẫn là xây dựng được một hệ thống phân phối rộng khắp và bền vững, và đây là công việc được tiến hành thường xuyên suốt 5 năm qua, nhất là các hoạt động kết nối cung cầu, hỗ trợ mở rộng thị trường.
Từ năm 2010, Bộ Công Thương đã chủ trì, phối hợp với Bộ, ngành và địa phương triển khai xây dựng 2 mô hình thí điểm tiêu thụ nông sản và cung ứng vật tư nông nghiệp tại 12 tỉnh trên cả nước.
Năm 2011, Bộ Công Thương cũng đã chủ trì 3 Lễ ký kết thỏa thuận phối hợp đưa hàng Việt Nam về địa phương giữa Sở Công Thương các tỉnh, thành phố và các Hiệp hội, doanh nghiệp với mục đích giúp người tiêu dùng tại địa phương có cơ hội sử dụng hàng Việt Nam với chất lượng đảm bảo, giá cả hợp lý.
Năm 2012, Bộ Công Thương tổ chức 3 Hội nghị “Chắp nối cung cầu hàng hóa giữa các cơ sở sản xuất hàng công nghiệp nông thôn với các kênh phân phối hàng hóa nội địa truyền thống và hiện đại” khu vực miền Nam; khu vực miền Trung - Tây Nguyên và khu vực miền Bắc.
Năm 2013, Bộ Công Thương phối hợp với một số UBND tỉnh và thành phố tổ chức Hội chợ hàng Việt Nam chất lượng cao với hoạt động bên lề là các hội nghị, hội thảo kết nối giữa nhà sản xuất với nhà tiêu thụ tại các địa phương.
Gần đây nhất, ngày 16/6/2014, Bộ Công Thương đã chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, TP. Hồ Chí Minh, tỉnh Bắc Giang và Hải Dương tổ chức Hội nghị vùng Đông - Tây Nam Bộ về đẩy mạnh tiêu thụ vải thiều. Bên lề Hội nghị, đã diễn ra lễ ký kết thỏa thuận hợp tác giữa Sở Công Thương tỉnh Bắc Giang với 11 Sở Công Thương các tỉnh, thành phố Đông - Tây Nam Bộ; giữa UBND huyện Lục Ngạn (Bắc giang), UBND huyện Thanh Hà và thị xã Chí Linh (Hải Dương) với 6 siêu thị và 3 chợ đầu mối Bình Điền, Hóc môn, Thủ Đức (Thành phố Hồ Chí Minh)…
Cùng với đó, Bộ Công Thương và các Sở Công Thương đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức một số khóa đào tạo nhằm trang bị cho người dân và các doanh nghiệp những kiến thức về mở rộng thị trường, bán lẻ. Đến nay Bộ Công Thương đã tổ chức 26 lớp bồi dưỡng “Kiến thức kinh doanh quy mô hộ gia đình” cho 2.100 hộ kinh doanh tại 26 tỉnh, thành phố trên địa bàn cả nước; 8 lớp Bồi dưỡng cán bộ quản lý chợ cho 1.000 cán bộ quản lý chợ toàn quốc; 2 lớp bồi dưỡng “Nâng cao năng lực tổ chức và quản lý Hợp tác xã Thương mại” cho gần 180 chủ nhiệm Hợp tác xã thương mại ở 42 tỉnh, thành phố.
Với 3 nhóm Chương trình: hỗ trợ nhằm thay đổi tích cực về nhận thức và hành vi của cộng đồng; hỗ trợ phát triển hệ thống phân phối hàng Việt; hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt và hàng Việt, trong 5 năm qua của ngành Công Thương, đã xuất hiện một xu hướng là người tiêu dùng ngày càng đánh giá cao hàng Việt. Trong hệ thống siêu thị, hàng hoá sản xuất trong nước chiếm tỷ trọng lớn từ 80 - 90% (hệ thống siêu thị Big C có tới gần 90%; hệ thống siêu thị Saigon Coop gần 95%, hệ thống siêu thị Vinatex mart 100%). Theo kết quả khảo sát gần đây của Công đoàn ngành Công Thương, kể từ khi phát động Cuộc vận động, tỉ lệ nội địa hóa các sản phẩm đầu vào, nguyên liệu cũng như thiết bị máy móc của các doanh nghiệp tăng bình quân 25%.
