Bộ Công Thương lấy ý kiến rộng rãi Dự thảo Nghị định thay thế các Nghị định của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu

Hội nghị có sự tham dự của đại diện các Bộ, ngành; các hiệp hội; Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI); Sở Công Thương các tỉnh, thành phố; cùng các thương nhân đầu mối sản xuất, thương nhân đầu mối kinh doanh và thương nhân phân phối xăng dầu.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn cho biết, Nghị định thay thế các Nghị định về kinh doanh xăng dầu có phạm vi điều chỉnh rộng, nội dung phức tạp, tác động trực tiếp đến hoạt động của hàng nghìn doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, hệ thống cửa hàng bán lẻ và người tiêu dùng; đồng thời có liên quan chặt chẽ đến đảm bảo an ninh năng lượng, cung ứng xăng dầu và ổn định kinh tế vĩ mô.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc hoàn thiện hệ thống phân phối xăng dầu gắn với hoàn thiện Dự thảo Nghị định thay thế các Nghị định của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu, Bộ Công Thương đã tổ chức lấy ý kiến các thành viên Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang Bộ để hoàn thiện dự thảo. Đến nay, Dự thảo đã qua 04 lần xin ý kiến các thành viên Chính phủ và tiếp tục được hoàn thiện trên cơ sở bám sát chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 488/TB-VPCP ngày 17/9/2026 của Văn phòng Chính phủ.

“Hội nghị hôm nay có ý nghĩa quan trọng, bởi đây là dịp để Bộ Công Thương tiếp tục lắng nghe đầy đủ hơn ý kiến từ các cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội và VCCI trước khi hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ”, Thứ trưởng nhấn mạnh. 

Trên cơ sở đó, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi thẳng thắn, thực chất, đi vào những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, đặc biệt là những quy định có thể tác động trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp cũng như khả năng bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống.

Thứ nhất, về quan điểm và mục tiêu xây dựng Nghị định.

Theo Thứ trưởng, tinh thần xuyên suốt của Nghị định mới là hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu theo hướng minh bạch, ổn định, phù hợp với cơ chế thị trường; giảm các khâu trung gian không cần thiết, giảm thủ tục hành chính, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng và nâng cao tính chủ động của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, xăng dầu là mặt hàng thiết yếu, có ảnh hưởng lớn đến sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân, cũng như an ninh năng lượng quốc gia. Vì vậy, đổi mới cơ chế quản lý cần luôn đi cùng với bảo đảm nguồn cung, duy trì hệ thống phân phối và khả năng ứng phó trong các tình huống bất thường.

Do đó, Thứ trưởng đề nghị các đại biểu khi góp ý cần đặt trong tổng thể hai yêu cầu: Một mặt, tạo điều kiện để thị trường vận hành hiệu quả hơn; mặt khác, phải bảo đảm Nhà nước vẫn có đủ công cụ điều tiết, giám sát và can thiệp khi cần thiết nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống.

Thứ hai, về mô hình và hệ thống phân phối xăng dầu.

Thứ trưởng đánh giá, đây là một trong những nội dung quan trọng và nhận được nhiều sự quan tâm nhất. Dự thảo đang được xây dựng theo hướng rà soát, tái cấu trúc hệ thống phân phối, giảm các khâu trung gian, xác định rõ vai trò, trách nhiệm của từng chủ thể, từ khâu tạo nguồn đến khâu phân phối, bán lẻ; qua đó nâng cao hiệu quả của chuỗi cung ứng.

Bộ Công Thương xác định đây là nội dung trọng tâm trong quá trình hoàn thiện dự thảo Nghị định.

Thứ ba, về cơ chế điều hành giá xăng dầu.

Đây là nội dung có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và người tiêu dùng. Định hướng của dự thảo là tăng tính chủ động và trách nhiệm của doanh nghiệp trong quyết định giá bán; đồng thời, Nhà nước tăng cường công khai, minh bạch, giám sát và kiểm tra việc thực hiện.

Theo phương án đang được lấy ý kiến, Nhà nước không trực tiếp công bố giá cơ sở định kỳ như cơ chế hiện nay. Doanh nghiệp chủ động quyết định và công bố giá bán trong hệ thống trên cơ sở công thức, nguyên tắc được quy định tại Nghị định.

“Mục tiêu cuối cùng là giá xăng dầu phải phản ánh tương đối đầy đủ biến động của thị trường, nhưng cơ chế quản lý phải đủ minh bạch và hiệu quả để bảo đảm lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng và duy trì ổn định thị trường”, Thứ trưởng Bộ Công Thương khẳng định.

Thứ tư, về điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính.

Nguyên tắc của Nghị định là quy định những điều kiện thực sự cần thiết để bảo đảm an ninh cung ứng, an toàn và quyền lợi của người tiêu dùng thì phải quy định rõ. Những điều kiện không còn phù hợp, tạo chi phí tuân thủ nhưng không mang lại hiệu quả quản lý thì phải mạnh dạn cắt giảm.

Thứ năm, về bảo đảm nguồn cung, lưu trữ và trách nhiệm của thương nhân.

Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Nghị định mới cần xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong việc bảo đảm nguồn hàng, duy trì tồn kho, dự trữ và cung ứng xăng dầu, nhất là trong những thời điểm thị trường có biến động lớn, thiên tai, xung đột địa chính trị trên thế giới, đứt gãy nguồn cung hoặc các tình huống bất thường.

Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn đề nghị các đại biểu tập trung làm rõ trách nhiệm, nghĩa vụ và cơ chế kiểm tra, giám sát, đồng thời phải bảo đảm nguyên tắc các nghĩa vụ này có tính khả thi và phù hợp với năng lực thực tế của doanh nghiệp.

Thứ sáu, về phân cấp trách nhiệm quản lý nhà nước và hậu kiểm.

Một mục tiêu quan trọng của Nghị định mới là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, gắn với trách nhiệm của doanh nghiệp và tăng cường công khai, minh bạch dữ liệu.

Các quy định cần phân định rõ trách nhiệm giữa Bộ Công Thương, các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, tránh chồng chéo, bỏ sót hoặc đùn đẩy trách nhiệm.

Đồng thời, cần nghiên cứu tăng cường ứng dụng dữ liệu điện tử trong quản lý, kết nối thông tin về nguồn cung, tồn kho, hệ thống phân phối, giá bán để các cơ quan quản lý có thể theo dõi thị trường một cách kịp thời, chính xác.

Cuối cùng, về điều khoản chuyển tiếp.

Đây là nội dung Thứ trưởng đề nghị các đại biểu đặc biệt quan tâm. Nghị định mới khi được ban hành sẽ tác động trực tiếp đến hệ thống doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh đang hoạt động. Vì vậy, cần quy định rõ ràng, hợp lý về chuyển tiếp, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp đang hoạt động đúng pháp luật; đồng thời tránh tạo ra khoảng trống pháp lý hoặc gây gián đoạn hoạt động kinh doanh, ảnh hưởng đến nguồn cung xăng dầu.

Tại Hội nghị, đại diện các bộ, ngành, VCCI, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố cùng các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối xăng dầu đã trình bày nhiều tham luận, đóng góp ý kiến trên cơ sở thực tiễn quản lý và hoạt động sản xuất, kinh doanh xăng dầu.

Các ý kiến tập trung phân tích những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các quy định hiện hành, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Nghị định, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ, phù hợp với thực tiễn và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong giai đoạn mới.

Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn đề nghị Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, với vai trò là đơn vị chủ trì soạn thảo Nghị định, tiếp thu đầy đủ, nghiêm túc các ý kiến tại Hội nghị.

Đối với những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, cần phân loại rõ theo từng nhóm vấn đề. Những nội dung đã có sự thống nhất cao thì tiếp thu, hoàn thiện; những nội dung còn nhiều phương án thì cần tiếp tục đánh giá tác động, làm rõ ưu điểm, hạn chế của từng phương án.

Các nội dung thuộc thẩm quyền hoặc liên quan đến trách nhiệm của Bộ, ngành khác thì phải chủ động trao đổi, thống nhất. Những vấn đề có tác động lớn đến thị trường, doanh nghiệp và người tiêu dùng phải được đánh giá đầy đủ trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định.

Thứ trưởng cũng đề nghị VCCI, các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục nghiên cứu dự thảo và có ý kiến bằng văn bản, phản ánh cụ thể những quy định chưa phù hợp, những khó khăn có thể phát sinh trong thực tiễn và đề xuất phương án xử lý.

Theo Thứ trưởng, Nghị định thay thế Nghị định số 83 là một trong những văn bản quan trọng được xây dựng trong bối cảnh thị trường xăng dầu có nhiều thay đổi và yêu cầu quản lý nhà nước ngày càng cao. Do đó, cần xây dựng một khung pháp lý ổn định, minh bạch, có tính dự báo, có khả năng thực thi trong thực tế và đủ linh hoạt để thích ứng với biến động của thị trường.

"Bộ Công Thương trân trọng tiếp thu ý kiến đóng góp của các Bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, VCCI và cộng đồng doanh nghiệp để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị định, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng; bảo đảm cạnh tranh, minh bạch, hiệu quả của thị trường; đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng và nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống", Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh.