PV: Thưa ông, được biết hiện nay Bộ Công Thương đã thực hiện giai đoạn khởi động và đang triển khai các nhóm nhiệm vụ ở giai đoạn 2 của “Kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu”, theo Quyết định 4103/QĐ-BCT ngày 03/8/2010. Vậy theo ông, quá trình triển khai và thực hiện hành động đã gặp những thuận lợi và khó khăn gì?
Ông Nguyễn Văn Thanh: Bộ Công Thương là Bộ đầu tiên sớm ban hành Kế hoạch hành động sau khi Thủ tướng phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia về ứng phó với BĐKH. Kế hoạch hành động này, được chia ra thành nhiều mảng và thực hiện theo lộ trình cụ thể. Cho đến thời điểm này, đang ở giai đoạn giữa của Kế hoạch, có thể thấy một số thuận lợi như sau: Bộ Công Thương cũng như tất cả các Bộ, ngành, địa phương đã nhận được sự chỉ đạo sát sao, cũng như bố trí hợp lý nguồn nhân lực của Chính Phủ để ứng phó với BĐKH, mà trước mắt là thực hiện nhiệm vụ về tăng khả năng nhận thức, nhận dạng, thích ứng đối với các tác động, mối nguy của nó. Bên cạnh đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường là Bộ đầu mối đang dần hình thành, hoàn thiện các hướng dẫn, kế hoạch, văn bản quy định pháp luật có liên quan đến việc thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về ứng phó với BĐKH. Và một thuận lợi rất to lớn nữa là Việt Nam nhận được sự quan tâm, hỗ trợ rất lớn của các tổ chức quốc tế nhằm ứng phó với BĐKH sao cho hiệu quả nhất.
Bên cạnh những thuận lợi cơ bản trên, quá trình triển khai và thực hiện hành động cũng còn gặp nhiều khó khăn. Khó khăn đầu tiên là nhận thức về những mối nguy do BĐKH mang lại của các doanh nghiệp nói riêng và cộng đồng xã hội nói chung còn thấp, kèm theo đó năng lực ứng phó với BĐKH của các doanh nghiệp chưa cao, thành ra sự chuẩn bị về năng lực để ứng phó chưa có, có thể nói là bằng 0. Một khó khăn nữa là hoạt động ứng phó, đặc biệt là tiêu chí và phương pháp luận để xây dựng các quy hoạch hoặc các chương trình dự án có tính đến mối nguy của BĐKH thực hiện rất khó khăn do kinh phí hỗ trợ của nhà nước còn thấp. Nguồn vốn này, cũng chỉ đủ để có những bước đi ban đầu về tuyên truyền, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về mối nguy của BĐKH, chứ chưa nói đến việc xây dựng cho các giải pháp về sau như xây dựng dự án mẫu (trước hết là giảm phát thải nhà kính) nhằm hấp dẫn, thu hút đông đảo các doanh nghiệp tham gia.
PV: Để đạt mục tiêu về giảm phát thải nhà kính, trong thời gian qua Bộ Công Thương đã có những chương trình, biện pháp cụ thể nào, thưa ông?
Ông Nguyễn Văn Thanh: Bộ Công Thương vẫn tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp nhận dạng các mối nguy của BĐKH mang lại, làm cơ sở cho các doanh nghiệp phòng tránh, có những giải pháp hợp lý nhằm thích ứng với tác động của nó. Đồng thời, hỗ trợ các doanh nghiệp nâng cao năng lực cần thiết để trước hết là thích ứng và sau đó tham gia quá trình giảm phát thải khi có điều kiện. Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng tham mưu cho các Bộ, ngành khác xây dựng các cơ chế chính sách phù hợp nhất để đảm bảo vừa thích ứng vừa giảm phát thải và thông qua chương trình tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Ngoài ra, Bộ cũng đang tổ chức xây dựng các quy định, cơ chế để thúc đẩy phát triển năng lượng mới, năng lượng tái tạo...
Cục Kỹ thuật an toàn và Môi Trường công nghiệp với vai trò là cơ quan tham mưu, giúp việc cho Bộ Công Thương cũng đang tổ chức các chương trình hợp tác quốc tế với nhà tài trợ như ADB, UNDP để xây dựng các dự án mẫu về giảm phát thải khí nhà kính. Bên cạnh đó, Cục tham gia xây dựng Khung ma trận chính sách (SP-RCC) nhằm hỗ trợ cho hoạt động ứng phó với BĐKH và đã thu hút sự quan tâm của rất nhiều quốc gia, nhà tài trợ quốc tế lớn như Đức, cơ quan phát triển Pháp (AFT), Ngân hàng phát triển châu Á (ADB)...
PV: Đã có rất nhiều chương trình, dự án BĐKH đã được triển khai, vậy xin ông cho biết, công tác này mang lại những hiệu quả gì cho doanh nghiệp?
Ông Nguyễn Văn Thanh: Có thể thấy, kết quả nổi bật nhất là các doanh nghiệp đã nhận thức được vấn đề BĐKH tác động như thế nào đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tự bản thân nhiều doanh nghiệp đã chủ động tiếp cận các hành động cụ thể để nâng cao nhận thức cho đơn vị mình, đặc biệt là nhận dạng được các rủi ro, mối nguy của BĐKH gây ra. Nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp được tăng lên, theo đó, một phần năng lực thích ứng cũng cao hơn.
PV: Thưa ông, trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ đưa ra trọng tâm nào cho công tác thích ứng với BĐKH hiện nay?
Ông Nguyễn Văn Thanh: Trong thời gian tới, sẽ tiếp tục các chương trình Bộ Công Thương đang thực hiện như sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả; thúc đẩy các hoạt động phát triển và sử dụng năng lượng tái tạo. Tiếp tục cập nhật nhận dạng các mối nguy để đảm bảo đưa ra các giải pháp thích ứng. Bên cạnh đó, Cục dự kiến xây dựng một diễn đàn doanh nghiệp tạo sự liên kết giữa các nhà tài trợ với các doanh nghiệp công nghiệp để họ chia sẻ kinh nghiệm cũng như cơ hội hợp tác. Một điểm nữa cần phải quan tâm là, tiếp tục tranh thủ sự hỗ trợ, sử dụng ngân sách nhà nước và quốc tế nhằm tăng kinh phí ứng phó với BĐKH, giúp các doanh nghiệp thực hiện các dự án mẫu, dự án thí điểm. Song song với đó, Cục sẽ tập chung tham gia xây dựng các đề xuất, dự án, cơ chế chính sách đủ hấp dẫn đối với các doanh nghiệp để họ có thể tự mình thực hiện các giải pháp ứng phó, giảm phát thải khí nhà kính.
PV: Xin cám ơn ông!
