Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Cẩm Tú: “Công tác kiểm tra, xử lý vi phạm cần thực hiện đồng bộ và quyết liệt hơn”
Sau hơn một tháng triển khai đợt cao điểm, xử lý vi phạm theo tinh thần Chỉ thị số 04/CT-TTg ngày 08/03/2013 của Thủ tướng Chính phủ, lực lượng quản lý thị trường cùng với các lực lượng chức năng đã đạt được kết quả nhất định và bước đầu lập lại trật tự, kỷ cương trong hoạt động sản xuất kinh doanh mũ bảo hiểm. Hiện, tình trạng kinh doanh các loại mũ không đảm bảo chất lượng tại các tuyến phố giao thông, trên lòng đường vỉa hè ở một số thành phố lớn đã giảm rõ rệt, không còn tình trạng bày bán công khai như trước đây. Ý thức của người dân cũng được nâng cao.
Tuy nhiên, để việc thực hiện Chỉ thị 04 thực sự mang lại hiệu quả bền vững, các doanh nghiệp sản xuất mũ đạt chất lượng và người tiêu dùng yên tâm khi mua và sử dụng mũ bảo hiểm thì nhiệm vụ trong thời gian tới của các cơ quan chức năng là tiếp tục hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật. Công tác kiểm tra, xử lý vi phạm cần thực hiện đồng bộ và quyết liệt hơn, công tác phối hợp cần được triển khai thường xuyên, liên tục, có trọng tâm, trọng điểm. Các doanh nghiệp cũng cần thể hiện tích cực hơn trách nhiệm của mình trong việc đảm bảo chất lượng mũ. Các cơ quan truyền thông và hiệp hội cần thực hiện tốt vai trò của mình trong việc tuyên truyền, hướng dẫn nhằm nâng cao ý thức cộng đồng để việc kinh doanh, sử dụng mũ bảo hiểm từng bước đi vào nề nếp.
Từ ngày 25/2 - 30/4/2013, các Chi cục quản lý thị trường đồng loạt ra quân kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong kinh doanh mũ bảo hiểm. Trong số 3.672 cơ sở kinh doanh bị kiểm tra, số cơ sở có hành vi vi phạm hành chính là 1.776 cơ sở (chiếm 48%). Trong số 53.836 chiếc mũ bị tịch thu, tạm giữ chủ yếu là hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc và không dán nhãn theo quy định. Hiệu quả của công tác kiểm tra, xử lý của lực lượng Quản lý thị trường được phản ánh qua thời gian đổi mũ từ ngày 22/3 - 16/4/2013 của Ủy ban An toàn quốc gia với hơn 100.000 chiếc, cho thấy ý thức của người dân trong việc mua mũ đạt chuẩn để tự bảo vệ cho mình đã được nâng lên.
Ông Cris Tunon - Đại diện Tổ chức y tế thế giới (WHO): “Nên quy định việc sản xuất mặt hàng này là một ngành sản xuất có điều kiện”
Chúng tôi đánh giá rất cao những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong thời gian qua đã tạo thói quen đội mũ bảo hiểm cho người tham gia giao thông. Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng mũ bảo hiểm thì nên quy định việc sản xuất mặt hàng này là một ngành sản xuất có điều kiện (phải có giấy phép kinh doanh do cơ quan thẩm quyền cấp và đảm bảo các quy định về chuyên môn kỹ thuật, công nghệ, an toàn giao thông), khi đảm bảo được các tiêu chuẩn, tiêu chí đề ra mới được phép sản xuất, kinh doanh.
Ông Trần Hùng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý thị trường: “Thời gian tới, các cơ quan liên ngành sẽ thực hiện thí điểm kiểm tra mũ bảo hiểm ở các tuyến phố”
Nếu chỉ có sự quyết tâm của lực lượng quản lý thị trường sẽ không loại bỏ hết được mũ bảo hiểm giả, kém chất lượng. Vì vậy, cần sự phối hợp chặt chẽ, đồng nhất giữa các Bộ, ngành và sự hợp tác thực hiện của các cơ sở sản xuất kinh doanh và người dân. Thời gian tới, Cục Quản lý thị trường, Cục Đo lường chất lượng sẽ phối hợp, cùng lực lượng cảnh sát giao thông làm việc tại các chốt giao thông để kiểm tra và đưa ra kết luận mũ bảo hiểm mà người tham gia giao thông đội là mũ “xịn” hay mũ “rởm”. Người nào đội mũ không phải mũ bảo hiểm thì sẽ bị xử phạt. Chúng tôi chủ động chịu trách nhiệm việc này và làm thí điểm từng tuyến phố, có như vậy người dân mới chấp hành nghiêm quy định này.
Ông Trần Văn Vinh - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng: “Cần quản lý việc kinh doanh, buôn bán mũ bảo hiểm ngay từ cấp phường, xã”
Là đơn vị đo lường chất lượng, chúng tôi thấy rằng, các đơn vị chức năng không nên quá chú trọng vào việc kiểm tra từng mũ bảo hiểm có đạt chất lượng hay không mà hãy khoét sâu vào xử lý mũ bảo hiểm giả, mũ có hình dáng giống mũ bảo hiểm. Với các sản phẩm không có nhãn mác, hóa đơn chứng từ, cơ sở sản xuất kinh doanh không có giấy phép... thì lực lượng quản lý thị trường hoàn toàn có thể lập biên bản xử lý ngay. Thậm chí, khi Thông tư 06 có hiệu lực vào ngày 15/5 tới, các đơn vị chức năng có thể quản lý việc kinh doanh, buôn bán mũ bảo hiểm ngay từ cấp phường, xã. Sau khi xử lý triệt để các loại mũ bảo hiểm giả lưu thông trên thị trường, chúng tôi sẽ tiếp tục làm tới các cơ sở sản xuất, người sử dụng. Khi đó, vấn đề mũ bảo hiểm sẽ được giải quyết thành công.
Ông Nguyễn Hoàng Hiệp - Phó Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông quốc gia: “Uỷ ban đã thông báo công khai chương trình đổi mũ bảo hiểm để thu hồi, tiêu huỷ mũ giả, nhập lậu”
Để nâng cao ý thức của người dân trong việc chấp hành các quy định pháp luật về sản xuất kinh doanh và sử dụng mũ bảo hiểm khi đi mô tô, xe máy, xe đạp điện, Ủy ban An toàn giao thông đã phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam thường xuyên phản ánh tình hình triển khai thực hiện Chỉ thị 04/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, phát thông điệp “Đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn bảo vệ chính mình”. Cùng với đó, Ủy ban đã thông báo công khai chương trình đổi mũ bảo hiểm để thu hồi, tiêu hủy các loại mũ giả, nhập lậu, tạo điều kiện để người dân tiếp cận với mũ bảo hiểm chất lượng.
Việc tuyên truyền, giáo dục cho toàn dân tự giác sử dụng mũ bảo hiểm có chất lượng khi tham gia giao thông là mấu chốt và quyết định đến sự thành công của chiến dịch. Đặc biệt, việc xử phạt những người cố tình sử dụng mũ không phải mũ bảo hiểm cũng là việc nhất thiết phải làm để đảm bảo nghiêm minh của pháp luật, việc phạt này không phải là phạt người tiêu dùng mà là phạt hành vi vi phạm pháp luật.
Thượng tá Lê Xuân Đức - Cục Cảnh sát giao thông Đường bộ, Đường sắt (Bộ Công an): “Các văn bản chính sách ban hành phải phù hợp, được nhân dân ủng hộ”
Thông tư liên tịch số 06 quy định về sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy, xe đạp máy có hiệu lực từ ngày 15/5 tới không đề cập đến nội dung xử phạt người đội mũ bảo hiểm không đạt chuẩn mà chỉ phạt hành vi không đội mũ bảo hiểm hay đội mũ bảo hiểm nhưng cài quai không đúng quy cách. Đồng thời, không thể quy trách nhiệm cho người dân trong việc phân biệt mũ thật, mũ giả. Vì vậy, các văn bản, chính sách ban hành phải phù hợp, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan nhà nước và được nhân dân ủng hộ.
Ông Lê Thế Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam: “Cần làm rõ ranh giới, trách nhiệm của cơ quan thực thi”
Hiện nay, có tình trạng nhiều doanh nghiệp của ta sang Trung Quốc đặt mua mũ bảo hiểm bên đó, chuyển về nước, rồi dán nhãn mác của doanh nghiệp vào để “đánh lừa” người tiêu dùng. Vì vậy, bên cạnh việc kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, buôn bán các loại mũ bảo hiểm rởm thì cần làm "sạch" ngay từ nội bộ. Thái độ xử lý của các cơ quan chức năng phải kiên quyết, thường xuyên, liên tục, tránh tình trạng “dễ làm khó bỏ” và cần làm rõ ranh giới, trách nhiệm của cơ quan thực thi như thế nào?
Ông Lương Thanh Liêm - Giám đốc Công ty TNHH SX-TM-DV Hùng Hậu: “Các cơ quan chức năng phải thực hiện kiểm tra, kiểm soát thị trường thường xuyên, minh bạch, tránh tình trạng đánh trống bỏ dùi”
Khoảng hai, ba tuần trở lại đây, có một số đơn vị trước đây chuyên sản xuất mũ bảo hiểm rởm sau khi bị xử lý đã đăng ký chứng nhận hợp quy CR để sản xuất. Họ mua linh kiện chất lượng kém chỉ vài trăm đồng đến vài nghìn đồng, sản xuất rất thủ công và bán sản phẩm với giá rất rẻ. Trong khi, chúng tôi đầu tư máy móc, mua linh kiện đảm bảo chất lượng với giá cao gấp 3 - 4 lần họ nên phải bán với giá cao hơn, vì vậy rất khó cạnh tranh trên thị trường. Các cơ quan chức năng phải thực hiện kiểm tra, kiểm soát thị trường thường xuyên, minh bạch tránh tình trạng đánh trống bỏ dùi.
Sau 5 năm triển khai Nghị quyết 32/2007/NQ-CP của Thủ tướng Chính phủ, theo kết quả điều tra xã hội học của Ủy ban An toàn quốc gia, hiện nay tỷ lệ đội mũ bảo hiểm khi đi mô tô, xe gắn máy đạt 90%, nhưng chỉ có 30% đội mũ đạt chất lượng. Cũng theo thống kê của Bệnh viện Việt Đức, năm 2011, đã có 18 nghìn trường hợp tai nạn giao thông nhập viện thì có tới 14 nghìn người chấn thương sọ não, chiếm tỉ lệ 80%. Điều đặc biệt là con số này cũng bằng số người bị chấn thương sọ não do dùng mũ bảo hiểm kém chất lượng được tổng hợp.
