Mặt bằng tỷ giá ổn định
Đợt tăng lãi suất USD mới nhất hồi tháng 3 vừa rồi của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) đã không làm thị trường ngoại tệ trong nước biến động nhiều. Đặc biệt từ đầu tháng 4 đến nay, tỷ giá trên thị trường lại có dấu hiệu hạ nhiệt, bất chấp việc Ngân hàng Nhà nước tăng tỷ giá trung tâm. Đang có sự lệch pha giữa tỷ giá trung tâm của cơ quan quản lý với giá thực tế giao dịch tại các ngân hàng thương mại. Chẳng hạn Vietcombank hiện đã hạ khoảng 65 đồng cho mỗi USD so với thời điểm đầu tháng 4/2017, trong khi tỷ giá trung tâm cùng thời gian tăng khoảng 44 đồng.
Việc các ngân hàng giao dịch ngoại tệ với giá giảm dần và ngược hướng với tỷ giá trung tâm cho thấy tình hình ngoại tệ thực tế không căng thẳng. Đó là hệ quả khá bất ngờ nếu nhìn lại thời điểm trước, đã có nhiều lo ngại về sự căng thẳng tỷ giá sau khi FED đẩy lãi suất USD lên cao.
Điều này có thể được lý giải từ chính biến động không chắc chắn của đồng USD trên thế giới. Theo chỉ số WSJ Dollar Index thì đồng USD tăng giá mạnh nhất là từ tháng 9/2016 đến giữa tháng 1/2017, xấp xỉ 10%. Đó là thời điểm thị trường kỳ vọng vào các đợt tăng lãi suất mà FED sẽ thực hiện. Tuy nhiên kể từ đó trở đi đồng USD lại giảm giá so với các đồng tiền khác và chỉ có đợt tăng ngắn cuối tháng 2, đầu tháng 3 khi chuẩn bị đến ngày FED công bố lãi suất mới. Sau khi FED nâng lãi suất giữa tháng 3, đồng USD lại giảm giá tiếp và đến ngày 16/4 đã điều chỉnh hơn 4% so với đỉnh đầu năm 2017.
Trong khi đó một số đồng tiền khác, ví dụ đồng Nhân dân tệ hay đồng Yên Nhật, lại đang tăng giá so với USD. Do Ngân hàng Nhà nước hiện đã áp dụng tỷ giá trung tâm trên cơ sở một rổ 8 đồng tiền khác nhau chứ không chỉ riêng một mình USD như trước, nến tỷ giá trung tâm phản ánh cả biến động giá của các đồng tiền khác, trong khi giao dịch ngoại tệ tại các ngân hàng chủ yếu là đồng USD.
Báo cáo kinh tế vĩ mô Quý I/2017của Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia vừa công bố nhận định, trong năm 2017 việc FED tăng lãi suất chưa gây áp lực lên tỷ giá bởi hiện nay chênh lệch giữa lãi suất huy động giữa đồng Việt Nam và đô la Mỹ vẫn nghiêng về việc nắm giữ tiền đồng. Báo cáo quý I/2017 của Công ty Chứng khoán Bản Việt cũng cho rằng tỷ giá sẽ ổn định trong vài tháng tới. Tính đến ngày 31/3, đồng VND đã tăng thêm khoảng 0,1% so với cuối năm 2016. Nhập khẩu máy móc, thiết bị và vật liệu cho sản xuất gia tăng có thể tạo ra áp lực tăng tỷ giá. Tuy nhiên, tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ, chủ yếu là nhu cầu cho vốn VND, sẽ giúp hạ nhiệt tỷ giá.
Mặc dù xu hướng tăng lãi suất USD của FED là chắc chắn, nhưng điều này đã không dẫn đến nhưng tác động quá mạnh và trước đó thị trường dường như đã phản ánh quá mức lo ngại này. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam tiếp tục gia tăng rất nhanh. Trong 3 tháng đầu năm 2017, tổng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đạt 7,71 tỷ USD, tăng gấp đôi so với con số 3,4 tỷ USD trong 2 tháng đầu năm và tăng 91,5% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài trong quý 1/2017 cũng tới gần 853 triệu USD, tăng 171,5% so với cùng kỳ 2016.
Lượng vốn dồi dào, trong khi xu hướng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu chạy về Mỹ đã chững lại. Sau khi Mỹ có Tổng thống mới, những kỳ vọng chính sách kích thích kinh tế mạnh mẽ đã khiến dòng vốn rời bỏ châu Âu và các thị trường mới nổi đổ về Mỹ ồ ạt. Tuy nhiên theo những báo cáo mới nhất đầu 2017, xu hướng này đã chững lại và có dấu hiệu dòng vốn quay trở lại các thị trường cũ.
Báo cáo đầu tháng 4/2017 của ngân hàng ANZ cho biết dòng vốn chảy vào các thị trường mới nổi châu Á đã lên tới con số 15,3 tỷ USD trong tháng 3/2017, qua đó đánh dấu tháng hút vốn mạnh nhất kể từ giữa năm 2016. Đây cũng là tháng hút vốn thứ 3 liên tiếp và góp phần bù đắp cho làn sóng rút vốn trong 3 tháng cuối năm 2016.
Nguyên nhân được cho là nhà đầu tư đang mất dần niềm tin vào các chính sách mới của Mỹ sẽ làm tăng lạm phát thông qua kích thích kinh tế. Việc các chính sách mới gặp nhiều cản trở khiến sức hấp dẫn của thị trường Mỹ giảm đi, trong khi đó các thị trường khác vẫn đang tăng trưởng tốt.
Chứng khoán Việt Nam hút vốn kỷ lục
Thị trường chứng khoán Việt Nam trong 3 tháng đầu năm và nửa đầu tháng 4 này là thời kỳ “mật ngọt” của dòng vốn nước ngoài. Tính đến ngày 14/4, tổng giá trị mua ròng trên thị trường chứng khoán Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài lên tới 5.035,1 tỷ đồng.
Đặc biệt trong tháng 3 và nửa đầu tháng 4, quy mô rót vốn ròng vào thị trường lên tới 3.704 tỷ đồng, chiếm gần 74% tổng lượng vốn ròng 4 tháng. Đây cũng là thời điểm mà tỷ giá biến động rất ít nếu đặt trong bối cảnh FED tăng lãi suất.
Một con số đáng để so sánh là 3 tháng đầu năm 2016, thị trường chứng khoán Việt Nam bị rút vốn ròng 744,1 tỷ đồng và 4 tháng bị rút vốn 2.070,8 tỷ đồng. Cả năm 2016 thị trường Việt Nam bị rút vốn 7.120,6 tỷ đồng ròng.
Rõ ràng tốc độ và quy mô dòng vốn chảy vào thị trường Việt Nam đã thay đổi mạnh mẽ trong 4 tháng đầu năm nay, bù đắp lại tốc độ chảy ra năm 2016. Hiện tượng dịch chuyển dòng vốn trên thị trường Việt Nam đã không đáng lo ngại và điều này cũng nằm trong xu hướng chung của thế giới.
Thị trường chứng khoán trong 4 tháng đầu năm cũng đạt mức tăng trưởng kỷ lục. Xu thế tăng kéo dài từ tháng 12 năm ngoái đã đưa chỉ số VN-Index tăng trưởng 12% và đạt mức cao nhất kể từ tháng 2/2008.
