Phân tích và cân đối số liệu tổng hợp của Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh trong 2 giai đoạn 2006 - 2010 và 2011 - 2015 cho thấy, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ trong giai đoạn 2011 - 2015 tăng bình quân 14,4%, tuy có thấp hơn giai đoạn 2006 - 2010 (tăng 25,2%), nhưng hoạt động thương mại - dịch vụ cùng với sự phát triển của hệ thống phân phối bán buôn, bán lẻ rộng khắp hiện nay, đã thúc đẩy lưu thông hàng hóa, góp phần quan trọng vào tăng trưởng GDP và ổn định kinh tế vĩ mô.
Theo Sở Công Thương, có nhiều nguyên nhân tác động trực tiếp đến sự phát triển thị trường trong nước, một trong những nguyên nhân tích cực là nhờ các giải pháp kích cầu tiêu dùng nội địa thông qua Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, các chương trình khuyến mãi, giảm giá của các doanh nghiệp (DN) phân phối, các chương trình bán hàng tại các khu chế xuất - khu công nghiệp, các vùng sâu, vùng xa, các đợt tổ chức hội chợ, triển lãm, các chương trình thực hiện các đề án hỗ trợ lãi suất, vay vốn để phát triển mở rộng các điểm bán hàng bình ổn thị trường (BOTT)…
Bà Lê Ngọc Đào - Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, so với năm 2014 đối tượng DN tham gia chương trình BOTT năm 2015 được mở rộng các thành phần kinh tế và tăng cả về số lượng (có 85 DN tham gia, tăng 9 DN so với năm 2014). Năm 2015 cũng là năm thứ 3, chương trình không sử dụng nguồn vốn ngân sách mà sử dụng nguồn vốn xã hội hóa, thông qua hình thức kết nối ngân hàng - doanh nghiệp.
Về hàng hóa, Thành phố sẽ triển khai trên 4 lĩnh vực và thực hiện đến hết ngày 31/03/2016 gồm: Chương trình lương thực - thực phẩm thiết yếu gồm 9 nhóm hàng; Chương trình bình ổn dụng cụ học sinh chuẩn bị mùa khai giảng gồm 4 nhóm mặt hàng; Chương trình bình ổn mặt hàng sữa gồm 6 nhóm mặt hàng với 82 chủng loại sản phẩm, tăng 14 chủng loại so với năm 2014; Chương trình bình ổn dược phẩm thiết yếu sản xuất trong nước đối với các bệnh thông thường.
Về hệ thống phân phối, đến nay, chương trình BOTT đã có trên 8.967 điểm bán, tăng 764 điểm so với đầu chương trình. Bên cạnh phát triển các điểm bán cố định, chương trình BOTT còn đẩy mạnh phát triển công tác bán hàng lưu động. Trong thời gian qua, các DN bình ổn đã tổ chức hơn 1.317 chuyến bán hàng lưu động tại các khu chế xuất - khu công nghiệp, khu lưu trú công nhân và các vùng sâu - vùng xa…, đã góp phần thực hiện tốt Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.
Trao đổi với ông Nguyễn Phương Đông - Phó Giám đốc Sở Công Thương, tính đến nay, hàng Việt đã có mặt và chiếm ưu thế tuyệt đối tại 240 chợ truyền thống (kể cả 3 chợ đầu mối), 35 trung tâm thương mại, 176 siêu thị và 672 cửa hàng tiện lợi trên địa bàn Thành phố.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Hồng, trong 10 năm qua, Thành phố đã ban hành nhiều văn bản pháp quy, cụ thể hóa Nghị định 02, Nghị định 114 trên địa bàn, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho công tác quản lý và phát triển hệ thống phân phối nói chung và quy hoạch chợ nói riêng.
Để các chợ hoạt động có hiệu quả, Thành phố đã khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, khai thác và quản lý chợ, từ năm 2003 đến nay, đã có khoảng 70 chợ được xây dựng mới. Thành phố cũng tập trung chuyển đổi mô hình quản lý, khai thác chợ, đến nay đã có gần 50 chợ thực hiện chuyển đổi mô hình, trong đó có hơn 30 chợ do HTX thí điểm.
Điểm đặc biệt của TP. Hồ Chí Minh là sự hưởng ứng tích cực Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, do Hội Liên hiệp Phụ nữ, Thành đoàn TP. Hồ Chí Minh tổ chức. Một trong những chương trình để lại dấu ấn tích cực là, Thành đoàn Thành phố liên kết với DN BOTT đầu tư, phát triển điểm bán, phát triển mạng lưới phân phối hàng hóa BOTT, tổ chức các chương trình “Đoàn xung kích tham gia BOTT”, chương trình “Thanh thiếu nhi Thành phố ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, các hoạt động thông tin, tuyên truyền…, với nhiều hình thức phong phú, đa dạng được đông đảo người dân hưởng ứng, ủng hộ tích cực.
Trong một hội nghị mới đây tại TP. Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh nhìn nhận, sức lan tỏa từ thành công của chương trình BOTT tại Thành phố được khẳng định ở nhiều khía cạnh, quan trọng là Thành phố biết khơi gợi mọi nguồn lực xã hội để cùng tham gia bình ổn.
Trong quá trình thực hiện chương trình, Thành phố đã đảm bảo hài hòa lợi ích của các bên tham gia, thông qua các tiêu chí rất cụ thể, như DN không chỉ được quảng bá, tuyên truyền sản phẩm, mà còn có cơ hội tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh.
Theo ông Phạm Ngọc Hưng - Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội doanh nghiệp Thành phố, khó khăn lớn nhất hiện nay là sức cạnh tranh của các DN Việt trên địa bàn chưa cao, việc xây dựng thương hiệu tuy đã được chú trọng và có sự hỗ trợ tích cực của Nhà nước, nhưng nhìn chung các DN trong một số lĩnh vực, ngành nghề vẫn chưa xây dựng được thương hiệu hàng Việt uy tín đối với người tiêu dùng.
Để thích ứng với tình hình mới, đảm bảo tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đến năm 2020 đạt khoảng 1,5 triệu tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân 15 - 17%/năm, ngành Công Thương xác định sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp, tập trung BOTT từ gốc của sản xuất; Nghiên cứu rà soát, đánh giá thực trạng phát triển thị trường trong nước trên địa bàn và căn cứ kết quả triển khai Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, tại Thành phố trong thời gian qua, để tham mưu UBND Thành phố triển khai phát triển đề án phát triển thị trường trong nước gắn với Cuộc vận động giai đoạn 2016 - 2020.
