Phát biểu thảo luận tại Tổ 11 gồm Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Hải Phòng, Quảng Ngãi, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trân trọng cảm ơn các ý kiến xác đáng của các đại biểu; cho biết Chính phủ sẽ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo (Bộ Tài chính) tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến.
Trao đổi thêm một số vấn đề, Thủ tướng khẳng định thời gian qua, công tác phối hợp xây dựng, hoàn thiện thể chế giữa các cơ quan của Chính phủ và Quốc hội rất chặt chẽ và ngay Kỳ họp đầu tiên này, ngoài công tác nhân sự, Quốc hội đã bổ sung nhiều vấn đề cấp bách về kinh tế - xã hội.
Thủ tướng nhấn mạnh, việc điều chỉnh, bổ sung chương trình ngay tại Kỳ họp thứ Nhất để đưa vào những vấn đề lớn, cấp thiết cần xử lý ngay là rất cần thiết, trong đó tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho dự án tồn đọng để giải phóng nguồn lực rất lớn cho phát triển.
Thủ tướng cho biết, ngày 9/4, Thường trực Đảng ủy và Thường trực Chính phủ đã họp về các dự án tồn đọng, ngày 10/4, Đảng ủy Chính phủ có báo cáo Bộ Chính trị và ngày 13/4, Bộ Chính trị đã có kết luận; trên cơ sở đó, ngay lập tức Chính phủ có tờ trình Quốc hội về nội dung này.
Thủ tướng cho rằng, khi dự thảo Nghị quyết của Quốc hội được thông qua, đây sẽ là cơ sở pháp lý rất quan trọng và rất cụ thể để các địa phương triển khai. Theo Kết luận số 18 của Trung ương, dự thảo Nghị quyết của Quốc hội và chỉ đạo của Chính phủ, trách nhiệm của các địa phương, lãnh đạo các địa phương là rất lớn, phải tổ chức thực hiện để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và phải làm rất nhanh để kịp thời đưa nguồn lực rất lớn quay trở lại phát triển, đóng góp cho tăng trưởng, thu ngân sách, tạo việc làm.
Theo Thủ tướng, quan trọng hơn, việc này sẽ góp phần tạo dựng được môi trường kinh doanh để người dân và doanh nghiệp tin tưởng rằng Nhà nước, các cơ quan Nhà nước từ Trung ương đến địa phương thực sự quan tâm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc đã tồn đọng rất lâu. Đồng thời, tính chất của các dự án tồn đọng kéo dài là rất phức tạp, nhưng dự thảo Nghị quyết sẽ giúp các địa phương yên tâm hơn trong dám làm, dám quyết, dám chịu trách nhiệm.
Về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, đồng ý với ý kiến của các đại biểu, Thủ tướng cho rằng có những nội dung phải xử lý trong thời gian rất nhanh, ví dụ như vấn đề thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, đây cũng là những vấn đề mới phát sinh.
Thủ tướng nhắc lại, ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân; ngày 11/12/2025, thông qua Luật Thuế giá trị gia tăng. Đây đều là những luật rất mới.
Tuy nhiên, khi tình hình thực tiễn phát sinh như hiện nay, đặc biệt là tác động của giá xăng dầu, các diễn biến phức tạp của khu vực đã ảnh hưởng trực tiếp đến những đối tượng cần ưu tiên, cần quan tâm, trong đó có doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ cá nhân, hộ kinh doanh.
Chính vì vậy, lãnh đạo Chính phủ đã rất khẩn trương chỉ đạo Bộ Tài chính ngay lập tức nghiên cứu phương án để báo cáo Quốc hội.
"Chúng tôi cũng đã báo cáo xin ý kiến đồng chí Chủ tịch Quốc hội, đề nghị cho phép Bộ Tài chính nghiên cứu và nếu kịp thì đề xuất ngay trong kỳ họp này để Quốc hội xem xét điều chỉnh. Chúng tôi hoàn toàn đồng tình rằng phải nghiên cứu điều chỉnh câu chữ trong dự thảo theo hướng chắc chắn phải nâng mức ngưỡng chịu thuế", Thủ tướng nhấn mạnh.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, dự kiến ngưỡng doanh thu đối với hộ gia đình, hộ kinh doanh sẽ nâng lên mức 1 tỷ đồng/năm - tức là dưới mức đó sẽ không phải chịu các loại thuế như thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.
"Vừa tháo gỡ khó khăn cho cá nhân, hộ kinh doanh, nhưng đồng thời doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng phải được hỗ trợ để bảo đảm công bằng trong áp dụng chính sách thuế. Có như vậy mới khuyến khích được các hộ cá nhân chuyển đổi lên doanh nghiệp vừa và nhỏ", Thủ tướng lưu ý.
Thủ tướng tin rằng, các biện pháp chính sách được áp dụng khẩn trương, kịp thời sẽ rất hữu ích và hiệu quả cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; đồng thời vẫn bảo đảm được chủ trương là khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp.
Thủ tướng cũng nêu rõ, khi thiết kế, Luật đã giao cho Chính phủ quy định mức thuế cụ thể thì chắc chắn sẽ báo cáo Quốc hội để có các tiêu chí, nguyên tắc, quy định thật chặt chẽ, tránh kẽ hở gây thất thu thuế.
Thủ tướng cho biết, do thời gian rất gấp nên các cơ quan chức năng của Bộ Tài chính hiện đang hoàn thiện dự thảo Nghị định hướng dẫn; khi Quốc hội cho chủ trương thông qua thì sẽ trình ngay Chính phủ ban hành để kịp hiệu lực của luật.
Cũng thảo luận tại Tổ về dự án Luật này tại Tổ 12, các đại biểu Quốc hội gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Vĩnh Long, Điện Biên, Hà Tĩnh bày tỏ đồng tình với việc sửa đổi theo hướng tháo gỡ những vấn đề cấp bách từ thực tiễn. Nhiều ý kiến đề nghị làm rõ phương án điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, đồng thời kiến nghị tiếp tục rà soát mức giảm trừ gia cảnh để bảo đảm sát hơn với chi phí sinh hoạt thực tế của người dân.
Tham gia góp ý tại Phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) bày tỏ tán thành với Tờ trình bổ sung của Chính phủ cũng như ý kiến thẩm tra của cơ quan thẩm tra, đồng thời thống nhất với phạm vi sửa đổi lần này khi tập trung vào những vấn đề thực tiễn đang đặt ra và mang tính cấp bách. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cần làm rõ hơn định hướng điều chỉnh ngưỡng doanh thu đối với hộ, cá nhân kinh doanh, nhất là trong bối cảnh mức 500 triệu đồng hiện được cho là không còn phù hợp với thực tiễn. Theo đại biểu, dù dự thảo luật theo hướng giao Chính phủ quyết định mức cụ thể, song việc thông tin sớm về phương án dự kiến là cần thiết để đại biểu có thêm cơ sở xem xét, đánh giá.
Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi đặc biệt quan tâm đến mức giảm trừ gia cảnh trong Luật Thuế thu nhập cá nhân. Đại biểu cho biết, trong thời gian dài, mức giảm trừ gia cảnh áp dụng cho bản thân người nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng, đối với người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng; dù gần đây đã được điều chỉnh lên 15,5 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng đối với người phụ thuộc, song theo đại biểu, mức này vẫn chưa theo kịp mặt bằng chi phí sinh hoạt hiện nay.
Dẫn thực tế chi phí của một sinh viên đang theo học đại học, đại biểu cho rằng mức chi tối thiểu cho học phí, học tập, thuê trọ và sinh hoạt cơ bản khó có thể dưới 10 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, với mức giảm trừ gia cảnh hiện hành là 6,2 triệu đồng/tháng cho người phụ thuộc, nhiều gia đình có thu nhập trung bình nhưng có 2 con học đại học vẫn có thể rơi vào diện phải nộp thuế thu nhập cá nhân, dù thực tế chỉ mới bảo đảm mức sống tối thiểu. Từ thực tiễn đó, đại biểu đề nghị thời gian tới cần tiếp tục đánh giá để nâng mức giảm trừ gia cảnh, không chỉ đối với người phụ thuộc mà cả đối với bản thân người nộp thuế.
Đại biểu cũng kiến nghị nghiên cứu xây dựng mức giảm trừ có sự phân hóa theo từng nhóm người phụ thuộc như trẻ nhỏ, người cao tuổi, sinh viên…, nhằm phản ánh đúng hơn nhu cầu chi tiêu thực tế. Cùng với đó, cần xem xét bổ sung các khoản chi được khấu trừ riêng như chi phí y tế, giáo dục, học phí, đào tạo chính quy, qua đó vừa giảm áp lực thuế cho người dân, vừa góp phần khuyến khích đầu tư cho nguồn nhân lực chất lượng cao.
Thảo luận thêm tại Tổ, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho biết, trong nhóm nội dung sửa đổi lần này, Chính phủ đang trình Quốc hội cho phép điều chỉnh quy định về ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với hộ, cá nhân kinh doanh tại Khoản 1 Điều 7 của Luật Thuế thu nhập cá nhân, đồng thời sửa quy định về mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng tại khoản 25 Điều 5 của Luật Thuế giá trị gia tăng theo hướng không quy định cứng trong luật mà giao Chính phủ quy định, căn cứ bối cảnh kinh tế - xã hội từng thời kỳ. Theo Phó Thủ tướng, cách tiếp cận này nhằm tạo dư địa điều hành linh hoạt, kịp thời chia sẻ với hộ kinh doanh và người dân khi phát sinh biến động bất lợi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh có mối liên thông với thuế giá trị gia tăng. Trước đây, ngưỡng doanh thu chịu thuế của hai sắc thuế này đều ở mức 500 triệu đồng, do đó nếu điều chỉnh ngưỡng của thuế thu nhập cá nhân thì đồng thời cũng phải điều chỉnh ngưỡng của thuế giá trị gia tăng. Đây cũng là lý do Chính phủ đề xuất sửa đồng thời ở cả hai luật.
Làm rõ thêm băn khoăn của đại biểu về mức điều chỉnh cụ thể, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, trên cơ sở diễn biến kinh tế - xã hội thời gian qua, Chính phủ đang tính toán phương án dự kiến nâng ngưỡng doanh thu phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng; đồng thời, ngưỡng chịu thuế giá trị gia tăng cũng dự kiến nâng lên 1 tỷ đồng. Theo tính toán sơ bộ, nếu áp dụng ngưỡng 1 tỷ đồng, số giảm thu ngân sách đối với nội dung này vào khoảng 4.850 tỷ đồng.
Cũng theo Phó Thủ tướng, để bảo đảm tính đồng bộ trong chính sách và khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, Chính phủ đồng thời đề nghị điều chỉnh ngưỡng thu nhập được miễn thuế đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ tương ứng với ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế là 1 tỷ đồng. Đánh giá tác động cho thấy sẽ có khoảng 253.000 trong tổng số 253.800 doanh nghiệp nhỏ được hưởng chính sách này, với số hụt thu ngân sách dự kiến trên 2.100 tỷ đồng. Như vậy, tổng mức giảm thu ngân sách khi thực hiện đồng bộ các chính sách nêu trên vào khoảng hơn 7.000 tỷ đồng.
Đối với thuế tiêu thụ đặc biệt với xe điện chạy pin, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, trước đó Quốc hội đã cho phép áp dụng mức thuế ưu đãi 1%, 2%, 3% đối với xe điện chạy pin dưới 24 chỗ ngồi từ ngày 1/1/2026 và sẽ tăng lên mức 4%, 7%, 11% từ ngày 1/3/2027. Tuy nhiên, trong bối cảnh doanh nghiệp, hộ kinh doanh còn gặp nhiều khó khăn, trong khi áp lực ô nhiễm không khí gia tăng và giá xăng dầu biến động, Chính phủ đề xuất kéo dài thời gian ưu đãi thuế đối với mặt hàng này đến hết ngày 31/12/2030; từ năm 2031 mới áp dụng mức thuế cao hơn theo lộ trình đã định.
Liên quan đến kiến nghị về giảm trừ gia cảnh, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ ghi nhận ý kiến của đại biểu và sẽ chỉ đạo Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu, đánh giá mức giảm trừ hiện hành đã phù hợp hay chưa trong bối cảnh các ngưỡng doanh thu, thu nhập chịu thuế đang được xem xét điều chỉnh. Trên cơ sở đó, nếu thấy cần thiết, Chính phủ sẽ báo cáo Quốc hội để xem xét, quyết định.
