Đơn giản hóa thủ tục hành chính rút ngắn thời gian thông quan

Trước tiên là việc hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật. Sự kiện nổi bật là Luật Hải quan được Quốc hội khóa XIII kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 23/6/2014, thay thế Luật Hải quan số 29/2001/QH10 năm 2001 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan số 42/2005/QH11 năm 2005.

Luật Hải quan năm 2014 ra đời là cơ sở pháp lý để Tổng cục Hải quan thực hiện tốt nhiệm vụ trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng, góp phần cải cách TTHC, hiện đại hóa hải quan. Để triển khai thực hiện Luật này, Tổng cục Hải quan được giao chủ trì xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Hải quan gồm: 3 nghị định; 01 quyết định của Thủ tướng và các thông tư. Để các văn bản hướng dẫn thi hành Luật có tính khả thi cao, phù hợp với các chuẩn mực điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết hoặc gia nhập phù hợp với các đạo luật chuyên ngành khác, Tổng cục Hải quan đã thực hiện rà soát 785 văn bản (trong đó: 440 văn bản hết hiệu lực một phần hoặc toàn bộ; 18 văn bản đề xuất sửa đổi, bổ sung).

Bên cạnh việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, ngành Hải quan đã triển khai thành công Hệ thống thông quan điện tử (VNACCS/VCIS) từ tháng 4/2014. Việc thực hiện Hệ thống VNACCS/VCIS có ý nghĩa rất quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục hải quan. Cụ thể là rút ngắn thời gian thông quan. Theo tính toán kỹ thuật, thời gian xử lý thông quan trung bình đối với hàng luồng xanh của Hệ thống không quá 3 giây.

Tính từ ngày 01/4/2014 đến ngày 30/11/2014, 100% cục hải quan, 100% chi cục hải quan trong phạm vi toàn quốc thực hiện Hệ thống VNACCS/VCIS, với tổng số 48,23 nghìn doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 170,61 tỷ USD và tổng số tờ khai là 4,24 triệu tờ khai. Việc triển khai VNACCS/VCIS đảm bảo chất lượng, không gây xáo trộn hay làm gián đoạn quá trình làm thủ tục hải quan của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp đã nhanh chóng tiếp cận với hệ thống mới và việc thực hiện thông quan đã đi vào ổn định, việc thực hiện các chức năng quản lý nhà nước của cơ quan hải quan được bảo đảm, chặt chẽ và hiệu quả.

Bên cạnh đó, nhiều việc trước đây được thực hiện trong thông quan như tham vấn giá… nay được chuyển sang kiểm tra sau thông quan, tiết kiệm thời gian và chi phí thông quan cho doanh nghiệp.

Cùng với việc triển khai Hệ thống VNACCS/VCIS, Tổng cục Hải quan còn chủ trì triển khai áp dụng Cơ chế hải quan một cửa quốc gia (NSW). Việc thực hiện NSW đã mang lại rất nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, trong đó, lợi ích lớn nhất là rút ngắn thời gian để hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam giao lưu qua biên giới giảm xuống đáng kể. Từ chỗ thông quan một lô hàng có thể phải xin giấy phép nhiều bộ ngành khác nhau rất mất thời gian và phải chuẩn bị nhiều chứng từ, NSW cho phép doanh nghiệp chỉ phải nộp một bộ hồ sơ duy nhất. NSW sẽ là điểm trung chuyển hồ sơ đến những nơi yêu cầu và trả hồ sơ theo đúng thời hạn cố định. Theo thống kê, nếu thực hiện tốt NSW, thời gian thông quan hàng hóa đã giảm được 3,5 đến 4 ngày, cắt giảm từ 10 đến 20% chi phí, 30% thời gian cho việc thông quan lô hàng xuất nhập khẩu.

Ngoài ra, để giảm thời gian thông quan hàng hóa, giảm thời gian nộp thuế của doanh nghiệp, Tổng cục Hải quan đã phối hợp với Kho bạc Nhà nước rà soát các điểm thu của Kho bạc Nhà nước, điểm thu của các ngân hàng thương mại được Kho bạc Nhà nước ủy nhiệm thực hiện thu thuế cập nhật đúng các quy định về công tác tra cứu, cập nhật thông tin vào hệ thống trao đổi thông tin (1 giờ/1 lần thông tin thu và 1 ngày/1 lần bảng kê giấy nộp tiền). Với việc trang bị 11 hệ thống máy soi container không thu phí, cho hầu hết các cửa khẩu hoặc địa điểm kiểm tra hàng hóa tập trung tại các địa bàn trọng điểm có lưu lượng hàng hóa lớn đã tạo thuận lợi lớn cho việc làm thủ tục và thông quan hàng hóa của doanh nghiệp và người dân.

Năm 2015, Tổng cục Hải quan tiếp tục đẩy mạnh công tác cải cách TTHC, đồng thời tập trung thực hiện nhóm giải pháp sau:

Một là, tiếp tục rà soát và đơn giản hóa hồ sơ thủ tục hành chính và quy trình nghiệp vụ của cơ quan hải quan, phấn đấu giảm số giờ thực hiện thủ tục hành chính về hải quan về mức tương đương các nước ASEAN-6 theo yêu cầu của Nghị quyết số 19/NQ-CP ngày 18/3/2014 của Chính phủ.

Hai là, kiểm soát chặt chẽ việc ban hành các TTHC mới (chỉ ban hành các TTHC cần thiết, hợp lý và hợp pháp), đồng thời gắn công tác kiểm soát TTHC với công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.

Ba là, thực hiện nghiêm việc công bố, công khai tất cả các TTHC tại cơ quan giải quyết TTHC; đăng tải, cập nhật các TTHC mới, sửa đổi bổ sung lên cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC.

Bốn là, tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn tổ chức, cá nhân nắm bắt kịp thời, đầy đủ các quy định pháp luật, các nội dung cải cách về hải quan, nâng cao ý thức tuân thủ chính sách, pháp luật của người khai hải quan và cán bộ, công chức hải quan.

Năm là, đẩy mạnh hiện đại hóa trong quản lý hải quan thực hiện hải quan điện tử qua hệ thống VNACC/VNCIS. Qua đó vừa rút ngắn thời gian làm thủ tục hải quan vừa giảm thiểu quan hệ trực tiếp giữa cán bộ hải quan với người khai hải quan.

Sáu là, tăng cường tổ chức đối thoại với doanh nghiệp và các cơ quan báo chí để kịp thời nắm bắt và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc nhất là cơ chế chính sách và TTHC hải quan.