ESCO: Nhiều tiềm năng phát triển

Qua 2 năm triển khai (năm 2014 - 2016) thí điểm mô hình công ty dịch vụ năng lượng (ESCO), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã đạt được những kết quả rất khả quan. Thời gian tới, EVN sẽ nhân rộng mô hình này nhằm giúp doanh nghiệp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hữu ích.

Mô hình ESCO đã được áp dụng phổ biến trên thế giới, nhất là tại các nước phát triển như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Hàn Quốc,... Tuy nhiên, ở nước ta, mô hình này mới được EVN giao cho Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) triển khai thí điểm. Ngoài ra, một số công ty khác cũng đang triển khai.

Báo cáo kết quả sơ kết công tác triển khai thí điểm mô hình ESCO được thực hiện tại EVNSPC, ông Đặng Nguyên Phương, Phó phụ trách Ban Kiểm tra, giám sát mua bán điện EVNSPC cho biết, thời gian qua Tổng công ty đã lựa chọn đơn vị liên doanh, xây dựng quy trình phối hợp, chuẩn bị những biểu mẫu hợp đồng, tổ chức hội thảo giới thiệu về mô hình dịch vụ năng lượng. EVNSPC cũng đã ký hợp đồng với các khách hành để triển khai chương trình ESCO theo các hình thức như: Hợp đồng chia sẻ tiết kiệm năng lượng và Hợp đồng bảo đảm mức tiết kiệm năng lượng.

Đến nay, EVNSPC đã ký được 4 hợp đồng cung cấp dịch vụ nước nóng sử dụng năng lượng mặt trời, tổng dung tích 48.000 lít/ngày, tổng giá trị các hợp đồng khoảng 4,9 tỷ đồng. Ngoài ra, đơn vị đã trình phương án đầu tư cho 4 khách hàng khác với tổng công suất 136 nghìn lít/ngày. Theo tính toán của một số công ty cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp có thể tiết kiệm ít nhất 60% chi phí nhiên liệu cho nước nóng/gia nhiệt so với sử dụng điện. Bên cạnh hiệu quả về kinh tế, dự án còn mang lại các hiệu quả về môi trường, xã hội như giảm phát thải khí nhà kính, tạo cơ hội việc làm, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp, cộng đồng trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Nhiều khách hàng sau khi triển khai áp dụng chương trình ESCO vào sản xuất tại đơn vị nhận xét, chương trình đã giúp giảm chi phí cho doanh nghiệp cũng như nâng cao hình ảnh của doanh nghiệp trên thị trường. Tại Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản Cần Thơ (Caseamex), sau khi thực hiện mô hình ESCO (cung cấp 23 nghìn lít nước nóng/ngày), sản lượng điện tiết kiệm mỗi năm 240.000 kWh, tương đương 390 triệu đồng, giảm 136 tấn CO2/năm.

Đánh giá kết quả thực hiện chương trình thí điểm mô hình ESCO, ông Trần Viết Nguyên - Phó Ban Kinh doanh EVN cho biết, đã có nhiều công ty ký hợp đồng triển khai thực hiện chương trình ESCO. Hiện EVN đang xúc tiến, thỏa thuận với 9 khách hàng tiềm năng tại các tỉnh Cần Thơ, Vũng Tàu, Bình Dương và Đồng Tháp để ký hợp đồng.

Ngoài những thuận lợi, mô hình ESCO vẫn còn có những khó khăn do còn khá mới mẻ nên các doanh nghiệp vẫn chưa có nhiều thông tin, chưa hiểu rõ lợi ích từ các giải pháp tiết kiệm năng lượng của ESCO. Bên cạnh đó, mô hình mới thiếu các quy định, cơ chế, chính sách pháp lý; việc huy động nguồn vốn để thực hiện dự án gặp nhiều khó khăn, các ngân hàng chưa có kinh nghiệm thẩm định, nên các dự án ESCO còn gặp khó khăn khi thực hiện các thủ tục đầu tư… Thời gian tới, EVN sẽ nghiên cứu mô hình hoạt động của ESCO qua các dự án cụ thể để đề xuất kiến nghị cơ quan quản lý nhà nước xem xét hoàn thiện cơ chế, chính sách, giải pháp, giúp mô hình này phát triển tại Việt Nam.

Trong chương trình tiết kiệm điện giai đoạn 2016 - 2020, EVN sẽ đẩy mạnh triển khai mô hình ESCO. Theo đó, mỗi năm EVN sẽ triển khai thực hiện tối thiểu 50 dự án ESCO, trong đó giao mỗi tổng công ty điện lực thực hiện 10 dự án. Đồng thời, tất cả các khách hàng sử dụng điện đều là đối tượng thực hiện của dự án. EVN sẽ ưu tiên các dự án vừa và nhỏ có tổng mức đầu tư từ 500 triệu đồng đến 2 tỷ đồng. Trước mắt, EVN hỗ trợ kinh phí đầu tư, các tổng công ty điện lực lập dự án, đầu tư và quản lý đảm bảo hiệu quả. Không chỉ dừng lại ở sản phẩm hệ thống nước nóng năng lượng mặt trời, EVN cũng sẽ nghiên cứu mở rộng thêm nhiều sản phẩm đầu tư theo mô hình ESCO như pin năng lượng mặt trời, chiếu sáng, tư vấn giải pháp tiết kiệm điện khác.

Các chuyên gia cho rằng, các doanh nghiệp đều có mong muốn tiết giảm chi phí sản xuất, nhất là chi phí về điện, nhưng họ lại gặp phải rào cản lớn nhất về vốn đầu tư và giải pháp kỹ thuật. Do đó, việc nhân rộng mô hình ESCO sẽ giúp các doanh nghiệp giải bài toán này.