Giải pháp phát triển doanh nghiệp khu vực miền núi Thanh Hóa

Trong những năm qua, các chủ trương chính sách về phát triển kinh tế miền núi của Trung ương, tỉnh Thanh Hóa đã được triển khai có hiệu quả, đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào các dân tộc khu vực miền núi Thanh Hóa từng bước được cải thiện. Việc triển khai các chương trình 134, 135, 253, 167, đặc biệt Nghị quyết 30a của Chính phủ về chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đã đẩy nhanh tốc độ phát triển kết cấu hạ tầng khu vực niềm núi, giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH – HĐH, tạo ra nhiều cơ hội giúp đồng bào dân tộc vươn lên, vượt qua đói nghèo và lạc hậu.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, kinh tế ở khu vực miền núi Thanh Hóa vẫn còn khó khăn hạn chế, cần phải có những giải pháp đồng bộ, trong đó các doanh nghiệp phải đi đầu trong phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội.

Theo khảo sát của Liên bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Bộ Lao động – Thương binh và xã hội thì số doanh nghiệp trên đầu người ở khu vực nông thôn miền núi còn rất thấp so với khu vực thành thị. Cứ 57.000 người sống ở khu vực nông thôn, miền núi mới có một doanh nghiệp. Trong khi, tỷ lệ này trên cả nước là 700 người/doanh nghiệp. Đánh giá thực trạng doanh nghiệp còn cho thấy: trên 90% doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam hiện đang hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn với số lao động bình quân 10 – 200 lao động/doanh nghiệp. Hệ thống doanh nghiệp nông thôn phát triển tương đối chậm, vốn đầu tư ít.

Theo ông Nguyễn Bình Vũ – Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thanh Hóa cho biết: Đến hết ngày 31/12/2010 trên địa bàn có 7.732 doanh nghiệp, tăng 1.175 doanh nghiệp so với năm 2009. Trong đó, doanh nghiệp hoạt động hoạt động theo Luật Doanh nghiệp là 6.746, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là 41 doanh nghiệp, và 945 HTX. Trong tổng số doanh nghiệp trên toàn tỉnh thì doanh nghiệp ở khu vực thành phố chiếm tỷ lệ 50%, doanh nghiệp khu vực thị xã, huyện miền xuôi chiếm 42%, số còn lại doanh nghiệp của 11 huyện miền núi chỉ chiếm 8%. Như vậy, số lượng doanh nghiệp khu vực này chiếm tỷ lệ rất thấp.

Những năm gần đây, số lượng doanh nghiệp ở khu vực miền núi đã tăng, góp phần tích cực thúc đẩy phát triển sản xuất hàng hóa, cung ứng đầy đủ, kịp thời những mặt hàng thiết yếu với giá cả tương đối ổn định. Góp phần đảm bảo an sinh xã hội, giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo, nâng cao dân trí, đảm bảo an ninh trật tự, làm giảm đáng kể các tệ nạn xã hội, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của khu vực miền núi.

Tuy nhiên, ngoài một số ít doanh nghiệp có quy mô lớn, số còn lại chủ yếu doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh cá thể chưa thành lập doanh nghiệp. Đại bộ phận các doanh nghiệp này chủ yếu kinh doanh thương mại, dịch vụ luân chuyển hàng hóa từ nơi này sang nơi khác. Quy mô nhỏ, cơ sở vật chất nghèo nàn lạc hậu, lao động thiếu và yếu, vốn ít, kinh doanh manh mún, nhận thức về chính sách pháp luật còn hạn chế, phát triển thiếu bền vững. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng và các điều kiện để doanh nghiệp mở rộng qui mô, đa dạng sản phẩm dịch vụ, đầu tư vào lĩnh vực sản xuất hàng hóa còn rất khó khăn nên các doanh nghiệp trên địa bàn cũng như các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh muốn đầu tư vào khu vực này còn rất hạn chế.

Ngày 09/12/2009 Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa có Quyết định số 4374/QĐ-UBND về việc phê duyệt qui hoạch phát triển thương mại miền núi Thanh Hóa trên cơ sở huy động tối đa các nguồn lực của xã hội phù hợp với mục tiêu định hướng phát triển thương mại trong nước và qui hoạch tổng thể phát triển thương mại trong toàn tỉnh từ đó góp phần thúc đẩy việc phát triển kinh tế - xã hội.

Chúng tôi đã trao đổi với ông Nguyễn Văn Đệ - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa bàn về các giải pháp phát triển doanh nghiệp ở khu vực này trong thời gian tới, ông Đệ cho rằng: tỉnh Thanh Hóa cần phải tập trung tìm cách tháo gỡ và thực hiện các giải pháp sau:

Một là: Tạo cơ chế, chính sách ưu đãi, môi trường thuận lợi nhất để thu hút các nhà đầu tư vào khu vực miền núi. Đặc biệt, thu hút các doanh nghiệp đầu tư qui mô lớn, nhằm thu hút nhiều lao động địa phương vào làm việc. Tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của nhân dân về vai trò và tầm quan trọng của doanh nghiệp đối với việc phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa của địa phương.

Hai là: Nhà nước cần đầu tư hoặc kêu gọi các Doanh nghiệp đầu tư cơ sở hạ tầng, đường, điện, nước và các công trình phụ trợ khác. Có chính sách ưu đãi về đất đai, chính sách tín dụng, thuế. Tuyên truyền, vận động và hướng dẫn các hộ cá thể thành lập doanh nghiệp theo qui định của pháp luật.

Ba là: Tập trung đào tạo phát triển nguồn nhân lực khu vực miền núi, nâng cao nhận thức về pháp luật, quản lý doanh nghiệp, thị trường. Đối với chính quyền địa phương phải có quan điểm đúng đắn đối với doanh nghiệp nhất là những doanh nghiệp mới thành lập, để các doanh nghiệp có cơ hội phát triển.

Bốn là: Xúc tiến việc thành lập Chi hội Doanh nghiệp địa phương để tạo mối quan hệ gắn kết với Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh. Từ đó, những khó khăn bất cập, vướng mắc của Doanh nghiệp địa phương, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh có trách nhiệm phối hợp với các ngành chức năng giải quyết.