Công ty gia đình
Theo khảo sát của Hiệp hội Da giầy Việt Nam, nhu cầu tiêu thụ sản phẩm giày dép trong nước khoảng 150 triệu đôi/năm, nhưng sản xuất trong nước mới đáp ứng được 40% nhu cầu. Nguyên nhân bởi tỷ lệ nội địa hóa còn thấp khiến giá thành sản xuất các sản phẩm giày dép vẫn ở mức cao, mới đáp ứng được phân khúc người tiêu dùng thành phố có thu nhập tầm trung hoặc phục vụ cho bà con vùng nông thôn có thu nhập ở mức trung bình.
Ông Đoàn Ngọc Hiếu, Giám đốc điều hành Công ty Đầu tư và Phát triển Leedo chuyên sản xuất đế giày và giày dép cho biết, các công ty giày dép Việt Nam phần lớn lo xuất khẩu, thị trường trong nước rất ít được quan tâm. Tuy nhiên, hiện người Việt Nam đã sẵn sàng chi tiêu nhiều hơn cho giày dép. Theo thống kê, mỗi người Việt Nam sở hữu 1- 2 đôi giày mà dân số của nước ta là 92 triệu người. Chỉ tính như vậy thôi, cũng thấy sức tiêu dùng giày dép của người Việt rất lớn.
Nếu có thể, sẽ chia nhà sản xuất giày thành hai loại, đó là các công ty lớn và các công ty gia đình. Có thể nói, phần lớn công ty gia đình không coi trọng bộ phận marketing, mà chỉ tập trung vào sản xuất và giao bán xỉ và lẻ. Để tiếp cận thị trường hiện nay, thời điểm mà rất nhiều công ty nước ngoài đến, thì các công ty Việt có lỗ hổng về tổ chức. Vấn đề là làm sao để biến công ty gia đình thành công ty quản lý theo hướng hiện đại để kinh doanh hiệu quả hơn, đây là điểm mấu chốt đối với loại hình công ty gia đình. Điển hình như Công ty Leedo, chuyên cung cấp nguyên liệu simili và các loại đế PU, đến cuối năm 2015, Leedo có 300 nhân viên, 2 nhà xưởng với dây chuyền sản xuất khép kín ở các khâu. Sản xuất của Leedo chiếm 40% thị phần đế PU tại TP. HCM, cụ thể 4 triệu đế/năm và 1 triệu đôi giày, dép/năm. Thế nhưng, thời buổi hiện nay, cách kinh doanh truyền thống giao sỉ ra chợ mà Leedo vẫn làm đã không còn phù hợp. Theo chia sẻ của ông Đoàn Ngọc Hiếu, đã có bất đồng quan điểm trong gia đình ông về vấn đề phát triển thương hiệu, ví dụ như chuyện tham gia hay không tham gia hội chợ cả trong nước lẫn quốc tế. Ông Hiếu cho rằng, đến hội chợ là để phát triển thương hiệu, về lâu về dài và là việc rất nên làm. Bên cạnh đó còn có một vấn đề quan trọng không kém, đó là tiêu chuẩn quốc tế. Việc không chú ý đến tiêu chuẩn ISO của lối kinh doanh truyền thống đã khiến thị trường của các công ty gia đình này chỉ bó hẹp trong nước, khó có thể vươn ra thị trường thế giới.
Đó cũng là lý do cho sự thành công của các công ty gia đình do biết cách giải quyết mâu thuẫn giữa hai thế hệ như Công ty Biti's, Tuấn Việt, Thái Bình, Vinh Thông… Tại các công ty này, thế hệ thứ 2 đang nỗ lực để theo nghề và đổi mới để phù hợp với thị trường hiện tại.
Chinh phục nội địa
Bên cạnh một “dòng chảy nội địa” đang cần nhiều đổi thay để phù hợp với thị trường toàn cầu thì lại có một xu hướng mới xuất hiện trong năm nay. Đó là quay lại chinh phục người tiêu dùng ở thị trường nội địa.
Thay vì quá tập trung sản xuất cho xuất khẩu, những năm gần đây, các doanh nghiệp sản xuất da giày đang có xu hướng quay trở về thị trường trong nước. Sự thức tỉnh trước thị trường hơn 90 triệu dân, trước mảnh đất màu mỡ của các doanh nghiệp da giày Việt được đánh giá là chưa muộn.
Điểm sáng cho xu hướng này chính là Công ty TNHH Giầy Tuấn Việt với việc vừa khai trương thêm cửa hàng thứ 4, chuyên phân phối và bán các sản phẩm giày mang thương hiệu 8Topia do công ty này sản xuất. Trong định hướng phát triển của Công ty TNHH Giày Tuấn Việt, ngoài việc xuất khẩu, trong 2 năm 2016 - 2017, công ty sẽ tiếp tục mở thêm 11 cửa hàng chuyên bán sản phẩm giày 8Topia từ Đà Nẵng trở vào khu vực phía Nam. Ngoài Tuấn Việt, còn có khá nhiều doanh nghiệp từ chỗ xuất khẩu 100% đã chuyển hướng một phần về thị trường nội địa như Công ty TNHH Thời trang Tuấn Việt, Công ty CP Giày Việt, Công ty Giày Viễn Thịnh... Càng ngày, giày Việt Nam đã xuất hiện ngày càng nhiều tại các kênh phân phối hiện đại như siêu thị, trung tâm thương mại. Bên cạnh đó, tại các kênh phân phối truyền thống như chợ, các gian hàng giày dép Việt Nam cũng xuất hiện khá nhiều. Đây là kết quả của sự chinh phục của các nhà sản xuất Việt sau rất nhiều thể hiện xuất sắc trong mẫu mã cũng như giá cả. Có nhiều khách hàng sau khi chọn mua hỏi kỹ còn không tin đây là giày do Việt Nam sản xuất và tỏ ra hết sức hài lòng bởi “người Việt Nam dùng giầy Việt Nam”. Không giống như quần áo với những cửa hàng khá hoành tráng có dòng chữ “Made in Vietnam” trương rất to và đã được định vị trong tâm trí người tiêu dùng, giày Việt lại là sự khám phá ngược, có nghĩa là sau khi khách hàng ưng ý rồi tìm hiểu mới biết. Tất nhiên đó là đối với những thương hiệu còn chưa được nhiều người biết đến. Còn đối với những tên tuổi đã nổi tiếng như Bitis, Thượng Đình, Tuấn Việt… thì người tiêu dùng hồ hởi đón nhận bởi những mẫu mã, giá cả và chất lượng ngày càng phù hợp với túi tiền người Việt Nam.
Tuy vậy, theo khảo sát của Hiệp hội Da giày Việt Nam, nhu cầu tiêu thụ sản phẩm giày dép trong nước khoảng 150 triệu đôi/năm, nhưng sản xuất trong nước mới đáp ứng được 40% nhu cầu. Nguyên nhân bởi tỷ lệ nội địa hóa còn thấp khiến giá thành sản xuất các sản phẩm giày dép vẫn ở mức cao, mới đáp ứng được phân khúc người tiêu dùng thành phố có thu nhập tầm trung hoặc phục vụ cho bà con vùng nông thôn có thu nhập ở mức trung bình. Ở những khu vực vùng sâu, vùng xa, miền núi, người dân có thu nhập thấp, giày dép Việt vẫn còn vắng bóng. Chưa kể, nạn hàng nhái, hàng giả là vấn nạn, gây ảnh hưởng lớn đến các doanh nghiệp sản xuất da giày trong nước.
