Hà Nội: Quản lý bếp ăn bán trú bằng ứng dụng số từ năm học 2026 - 2027

Trong nhiều năm qua, việc quản lý bếp ăn bán trú tại các trường học chủ yếu dựa trên sổ sách, nhật ký ghi chép bằng tay và các đợt kiểm tra định kỳ. Mỗi khâu từ tiếp nhận thực phẩm, lưu mẫu thức ăn, kiểm tra quy trình chế biến đến lưu trữ hồ sơ đều được thực hiện riêng lẻ, khiến việc truy xuất nguồn gốc hay kiểm chứng thông tin khi xảy ra sự cố mất nhiều thời gian.

Thực tế những năm gần đây, nhiều vụ việc liên quan đến chất lượng bữa ăn học đường, nghi ngờ mất an toàn thực phẩm hay phản ánh của phụ huynh về suất ăn bán trú đã cho thấy yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức quản lý. Không chỉ cần kiểm tra sau khi có sự cố, công tác quản lý cần chuyển sang mô hình giám sát thường xuyên, minh bạch và dựa trên dữ liệu. Đây là lý do HanoiCheck được lựa chọn là một trong năm nhiệm vụ trọng tâm của Chiến dịch 100 ngày tăng tốc chuyển đổi số của thành phố Hà Nội.

Số hóa toàn diện công tác quản lý bữa ăn học đường

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang, toàn thành phố Hà Nội hiện có quy mô giáo dục rất lớn với 3.621 cơ sở giáo dục. Trong số đó, có tới 3.202 cơ sở tổ chức bữa ăn bán trú (chiếm tỉ lệ 88,4%), phục vụ nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày cho hơn 1,18 triệu học sinh.

Tuy nhiên, công tác quản lý vẫn còn nhiều điểm nghẽn như điều kiện cơ sở vật chất giữa các trường chưa đồng đều; tiêu chí lựa chọn, cảnh báo, tạm dừng nhà cung cấp chưa được chuẩn hóa; việc ứng dụng công nghệ thông tin còn phân tán, chưa hình thành cơ sở dữ liệu chung phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Để khắc phục tình trạng này, thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và các kế hoạch của UBND Thành phố về chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ đã chủ trì, phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Y tế xây dựng thành công Hệ thống HanoiCheck. Đây là hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất trên toàn Thành phố, số hóa toàn diện công tác quản lý bán trú và dinh dưỡng học đường, từng bước thay thế hồ sơ giấy. 

Một trong những điểm nhấn của HanoiCheck là việc tích hợp đồng thời nhiều công nghệ số vào quản lý bữa ăn học đường. Chữ ký số giúp xác thực người thực hiện, mã QR hỗ trợ truy xuất nhanh nguồn gốc thực phẩm và lưu vết toàn bộ quá trình từ nhập hàng đến chế biến. Đáng chú ý, Hà Nội sẽ thí điểm lắp đặt camera AI tại 30 cơ sở giáo dục đại diện cho nhiều cấp học và địa bàn khác nhau.

Các camera thông minh sẽ hỗ trợ giám sát hoạt động tại khu vực bếp ăn, cung cấp dữ liệu phục vụ đánh giá hiệu quả mô hình trước khi xem xét mở rộng trên phạm vi toàn thành phố. Không chỉ cơ quan quản lý, phụ huynh cũng trở thành một "mắt xích" trong hệ thống giám sát. Thông qua ứng dụng di động, họ có thể biết con ăn món gì trong ngày, nguyên liệu được lấy từ đâu, đơn vị nào cung cấp và các thông tin liên quan đến quy trình quản lý bữa ăn. 

Ở cấp quản lý, HanoiCheck được kỳ vọng tạo ra sự thay đổi lớn trong cách điều hành. Hệ thống Dashboard sẽ tổng hợp dữ liệu từ các trường học theo thời gian thực, cho phép các sở, ngành và chính quyền địa phương theo dõi tình hình triển khai, phân tích xu hướng và phát hiện những dấu hiệu bất thường. Thay vì chờ báo cáo định kỳ, nhà quản lý có thể nắm bắt ngay các vấn đề phát sinh, từ đó đưa ra chỉ đạo xử lý nhanh hơn, góp phần giảm thiểu rủi ro mất an toàn thực phẩm.

Để bảo đảm tiến độ, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đã xây dựng lộ trình triển khai cụ thể. Trong tháng 7/2026, Sở GD-ĐT phối hợp với Sở Y tế rà soát toàn bộ hiện trạng bếp ăn bán trú, chuẩn hóa quy trình chuyên môn về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, đồng thời lựa chọn 30 cơ sở giáo dục để thí điểm camera AI.

Sẵn sàng triển khai đồng bộ từ năm học mới

Từ năm học 2026-2027, HanoiCheck sẽ được phủ sóng tới 100% các cơ sở giáo dục có tổ chức bán trú, kể cả công lập và ngoài công lập. Việc triển khai tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc "một việc - một đầu mối chịu trách nhiệm".

Cụ thể, Sở Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm vận hành kỹ thuật, cấp tài khoản và hỗ trợ hạ tầng. Sở Giáo dục và Đào tạo đóng vai trò đầu mối chuyên môn, hướng dẫn nghiệp vụ và chỉ đạo các nhà trường. Sở Y tế có nhiệm vụ chuẩn hóa các tiêu chí về định mức dinh dưỡng và quy trình an toàn thực phẩm số.

Ở cấp địa phương, UBND các xã, phường chịu trách nhiệm triển khai toàn diện trên địa bàn, trong khi các cơ sở giáo dục và đơn vị cung cấp phải trực tiếp cập nhật dữ liệu trung thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật về thông tin của mình.

Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Trần Lưu Hoa cho biết, Sở xác định rõ trách nhiệm là cơ quan đầu mối tổ chức triển khai thống nhất công tác bữa ăn học đường trên toàn Thành phố. Ngay sau khi Ban Chỉ đạo công tác an toàn thực phẩm Thành phố ban hành Hướng dẫn số 02/HD-BCĐ về bảo đảm an toàn thực phẩm trong tổ chức bữa ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông năm học 2026-2027, Sở đã thành lập tổ công tác chuyên trách với sự tham gia của đại diện các phòng chuyên môn, đồng thời ban hành văn bản hướng dẫn gửi UBND các xã, phường để kịp thời triển khai tới từng cơ sở giáo dục.

Cùng với việc phối hợp chặt chẽ với Sở Khoa học và Công nghệ trong vận hành Hệ thống HanoiCheck, Sở sẽ tiếp tục hướng dẫn các nhà trường thực hiện thống nhất việc xây dựng và công khai thực đơn trên hệ thống, bảo đảm đủ dinh dưỡng, đúng định mức, đồng thời tăng cường sự giám sát của phụ huynh. Thời gian tới, Sở sẽ đẩy mạnh công tác tập huấn, làm rõ trách nhiệm của từng đơn vị tham gia, hoàn thiện các hướng dẫn chuyên môn và khẩn trương tham mưu các cơ chế cần thiết nhằm bảo đảm việc triển khai công tác bữa ăn học đường được đồng bộ, minh bạch và hiệu quả ngay từ đầu năm học mới.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, việc đưa Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường vào vận hành là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm công khai, minh bạch trong tổ chức bữa ăn bán trú, đồng thời tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm và chăm lo tốt hơn cho dinh dưỡng, sự phát triển thể chất của học sinh Thủ đô.

Theo đồng chí Vũ Thu Hà, việc ứng dụng nền tảng số sẽ góp phần lựa chọn các đơn vị cung cấp có năng lực, kiểm soát chặt chẽ nguồn thực phẩm, nâng cao chất lượng bữa ăn học đường và khắc phục những bất cập trong công tác quản lý trước đây. Thành phố đặt mục tiêu triển khai đồng bộ hệ thống ngay từ đầu năm học với tinh thần rõ trách nhiệm, công khai, minh bạch và tăng cường giám sát trong toàn bộ quá trình tổ chức bữa ăn bán trú.