Hà Nội đặt mục tiêu vươn lên nhóm dẫn đầu Đông Nam Á về đổi mới sáng tạo

Thủ đô Hà Nội sẽ trở thành trung tâm Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, tiến tới nhóm dẫn đầu khu vực Đông Nam Á trên nền tảng thể chế vượt trội, hạ tầng đồng bộ và nhân lực chất lượng cao.

Đây là tầm nhìn chiến lược của UBND thành phố Hà Nội trong Kế hoạch số 370/KH-UBND ngày 28/9/2026 về tổng thể Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KHCN&ĐMST) 5 năm giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn thành phố. Kế hoạch do Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng vừa ký ban hành.

Những mục tiêu được lượng hóa bằng các con số

Kế hoạch đặt mục tiêu phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo mở, hội nhập, đồng thời hình thành chuỗi năng lực "nghiên cứu - làm chủ - chuyển giao - thương mại hóa" công nghệ chiến lược. Thông qua đó, Hà Nội hướng tới xây dựng đội ngũ doanh nghiệp công nghệ vươn tầm toàn cầu, vừa kiến tạo năng lực tự chủ công nghệ quốc gia, vừa giữ vai trò dẫn dắt Vùng Thủ đô.

Trong đó, đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế dự kiến đạt trên 57%; tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trong tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu đạt tối thiểu 50%.

Tổng đầu tư xã hội cho R&D được đặt mục tiêu đạt tối thiểu 2% GRDP, trong đó nguồn ngoài ngân sách nhà nước chiếm trên 60%. Riêng năm 2026, thành phố bố trí 4% tổng chi cân đối ngân sách địa phương cho lĩnh vực này và tiếp tục ưu tiên nguồn lực trong những năm tiếp theo.

Về nhân lực, Hà Nội phấn đấu đạt tỷ lệ 14 người nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trên một vạn dân, nâng tỷ lệ lực lượng lao động trí thức trong các ngành công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chiến lược lên tối thiểu 25%.

Thành phố đồng thời đặt mục tiêu thu hút trên 200 chuyên gia, nhà khoa học là người Việt Nam ở nước ngoài tham gia hợp tác nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ.

Hà Nội đặt mục tiêu phát triển từ 8-10 tổ chức khoa học và công nghệ được xếp hạng khu vực và thế giới, cùng 3-5 tổ chức R&D công lập thuộc thành phố trở thành tổ chức xuất sắc. Hoạt động nghiên cứu và sở hữu trí tuệ cũng được kỳ vọng tăng tốc. Số lượng công bố khoa học quốc tế tăng bình quân 10%/năm; số đơn đăng ký sáng chế và văn bằng bảo hộ sáng chế tăng bình quân 16-18%/năm. Tỷ lệ sáng chế được khai thác thương mại hóa dự kiến đạt 8-10% tổng số văn bằng bảo hộ được cấp.

Trong phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp, Hà Nội hướng tới vị trí đứng đầu cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), đưa chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo vào nhóm dẫn đầu cả nước.

Thành phố dự kiến hình thành 10 trung tâm đổi mới sáng tạo, hướng tới xuất hiện 1-2 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đạt định giá từ 1 tỷ USD trở lên. Tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo phấn đấu vượt 50%, đồng thời hình thành 3-5 doanh nghiệp công nghệ quy mô khu vực trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

AI, bán dẫn và công nghệ lõi là trọng tâm

Giai đoạn 2026-2030, Hà Nội ưu tiên phát triển các công nghệ lõi gồm công nghệ số, AI, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, IoT, chuỗi khối, 5G/6G, robot, bán dẫn, an ninh mạng, sinh học - y sinh và công nghệ đường sắt đô thị.

Thành phố phấn đấu thuộc nhóm 5 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về nghiên cứu, phát triển AI. Tỷ lệ kết quả nghiên cứu từ các viện, trường được chuyển giao thành công cho doanh nghiệp và thương mại hóa phấn đấu đạt tối thiểu 30%.

Để tạo nền tảng cho các mục tiêu này, Hà Nội định hướng đẩy mạnh hợp tác đầu tư xây dựng các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm; phối hợp với các bộ, ngành Trung ương xây dựng hệ thống trung tâm dữ liệu AI và Trung tâm tính toán thông minh phục vụ nghiên cứu, mô phỏng và huấn luyện mô hình AI.

Thành phố tiếp tục khai thác Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, đẩy nhanh tiến độ Khu Công nghệ cao sinh học Hà Nội, đưa Khu Công viên công nghệ phần mềm Hà Nội vào hoạt động và xây dựng một số công viên chuyên đề công nghệ số.

Kết nối "5 nhà", đưa đổi mới sáng tạo vào giải quyết bài toán đô thị

Một điểm nhấn trong kế hoạch là phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo theo mô hình "5 nhà": Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà đầu tư - Nhà băng, hướng tới thúc đẩy phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược.

Hà Nội cũng định hướng thu hút các tập đoàn công nghệ đa quốc gia thành lập trung tâm R&D tại thành phố, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực AI, lượng tử, bán dẫn, sinh học và hỗ trợ doanh nghiệp bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ ở nước ngoài.

Không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo còn được Hà Nội định hướng ứng dụng vào quản trị đô thị hiện đại, phát triển công nghiệp văn hóa và bảo tồn các giá trị văn hiến.

Các sáng kiến đổi mới sáng tạo sẽ được nhân rộng để giải quyết những thách thức xã hội như già hóa dân số, y tế cộng đồng, giáo dục, giảm nghèo bền vững và bảo vệ môi trường. Thành phố đồng thời chú trọng đào tạo nhân lực công nghệ cao, thu hút tài năng đặc biệt và đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng số.