Cuộc chiến chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn Hà Nội đang bước vào giai đoạn quyết liệt hơn khi phương thức, thủ đoạn vi phạm liên tục thay đổi, quy mô ngày càng lớn và len lỏi vào nhiều lĩnh vực thiết yếu của đời sống.
Thống kê của Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hà Nội cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 9.922 vụ vi phạm, tăng 16,16% so với cùng kỳ năm trước. Trong số này có 1.611 vụ liên quan hàng lậu, hàng cấm; 1.610 vụ hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và 6.701 vụ gian lận thương mại cùng các hành vi vi phạm khác.
Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 1.628,8 tỷ đồng, bao gồm gần 489 tỷ đồng tiền xử phạt vi phạm hành chính, hơn 1.131 tỷ đồng truy thu thuế và hơn 8,6 tỷ đồng từ bán hàng hóa tịch thu. Các cơ quan chức năng cũng đã khởi tố 147 vụ án với 201 bị can, tăng gần 28% so với cùng kỳ năm 2025.
Hàng giả chuyển từ quy mô nhỏ lẻ sang hoạt động theo chuỗi
Diễn biến nổi bật trong nửa đầu năm là tình trạng sản xuất, kinh doanh hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không còn mang tính nhỏ lẻ mà đã hình thành các đường dây, chuỗi phân phối với số lượng lớn.
Trong đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38 của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, lực lượng chức năng Hà Nội đã phát hiện nhiều kho hàng chứa hàng nghìn sản phẩm quần áo, giày dép, túi xách giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng.
Ngay sau đợt cao điểm, ngày 15/6, Đội Quản lý thị trường số 14 tiếp tục kiểm tra và phát hiện 6.146 đôi giày, dép giả mạo nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam với tổng trị giá hơn 1,3 tỷ đồng.
Không chỉ dừng ở lĩnh vực thời trang, hàng giả hiện đã xuất hiện trong nhóm thực phẩm tiêu dùng hằng ngày. Mới đây, Đội Quản lý thị trường số 24 phát hiện một cơ sở sản xuất, kinh doanh súp bột có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu ACECOOK tại xã An Khánh.
Việc các đối tượng lựa chọn những thương hiệu có uy tín, sử dụng mẫu mã, bao bì gần giống hàng thật để đánh lừa người tiêu dùng cho thấy mức độ tinh vi của hoạt động vi phạm ngày càng gia tăng. Đáng lo ngại hơn, khi hàng giả xuất hiện trong nhóm thực phẩm thiết yếu, nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng cũng lớn hơn nhiều so với trước đây.
Thương mại điện tử trở thành “điểm nóng” mới
Bên cạnh các tuyến phân phối truyền thống, môi trường thương mại điện tử tiếp tục là một trong những địa bàn phức tạp nhất đối với công tác chống buôn lậu và hàng giả.
Các đối tượng lợi dụng các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và hoạt động livestream để quảng bá, bán hàng nhập lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Khó khăn lớn nhất là việc các giao dịch được thực hiện trực tuyến, hàng hóa phân tán tại nhiều kho chứa khác nhau, gây trở ngại cho quá trình kiểm tra, xác minh và xử lý.
Một vụ việc điển hình được phát hiện đầu tháng 6 liên quan đến lĩnh vực phụ tùng ô tô. Trong bối cảnh xăng sinh học E10 được triển khai trên phạm vi cả nước từ ngày 1/6, nhu cầu bảo dưỡng và thay thế linh kiện phương tiện tăng mạnh.
Lợi dụng thời điểm này, một doanh nghiệp trên địa bàn xã Gia Lâm đã kinh doanh 835 sản phẩm phụ tùng, phụ kiện ô tô không có hóa đơn chứng từ, có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu PEUGEOT.
Quá trình kiểm tra còn xác định doanh nghiệp sử dụng đồng thời ba website thương mại điện tử để giới thiệu và bán chính các sản phẩm vi phạm. Đại diện doanh nghiệp cũng thừa nhận toàn bộ hình ảnh và thông tin đăng tải trên các website là những mặt hàng đang được bày bán tại cơ sở.
Buôn lậu qua đường hàng không vẫn diễn biến phức tạp
Không chỉ ở thị trường nội địa, hoạt động buôn lậu qua tuyến hàng không, chuyển phát nhanh và bưu chính quốc tế vẫn diễn biến phức tạp, tập trung tại các đầu mối như Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và các đơn vị hải quan làm thủ tục đối với hàng hóa chuyển phát nhanh.
Các đối tượng lợi dụng chính sách tạo thuận lợi thương mại đối với hàng quá cảnh, tạm nhập tái xuất, kho ngoại quan hoặc hàng gia công xuất khẩu để che giấu các hành vi vi phạm. Thủ đoạn phổ biến là khai sai tên hàng, khai thấp trị giá, khai sai chủng loại hoặc trộn lẫn hàng vi phạm với hàng nhập khẩu hợp pháp nhằm né tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng.
Theo ghi nhận của cơ quan chức năng, những mặt hàng được vận chuyển trái phép qua tuyến nayft chủ yếu là ma túy, tiền tệ, vàng, mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng cùng nhiều loại hàng hóa có giá trị cao.
Siết chặt phối hợp liên ngành
Trước diễn biến ngày càng phức tạp của tình hình, Hà Nội đã đồng loạt triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả đấu tranh.
Thành phố ban hành Kế hoạch đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đến năm 2030; kiện toàn Ban Chỉ đạo 389 thành phố; ban hành quy chế phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong xử lý vi phạm.
Một điểm nhấn đáng chú ý là việc ký kết quy chế phối hợp giữa Ban Chỉ đạo 389 của 11 tỉnh, thành phố gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Lào Cai, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hưng Yên, Phú Thọ, Ninh Bình và Thái Nguyên nhằm trao đổi thông tin, phối hợp kiểm tra, ngăn chặn các đường dây buôn lậu liên tỉnh.
Song song với hoạt động kiểm tra, xử lý, công tác tuyên truyền cũng được đẩy mạnh thông qua nhiều cơ quan báo chí, góp phần nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người tiêu dùng trong việc nhận diện hàng giả, hàng kém chất lượng.
Trong bối cảnh kinh tế tiếp tục đối mặt nhiều biến động, việc bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với các lực lượng thực thi pháp luật. Những con số xử lý tăng mạnh trong 6 tháng đầu năm phản ánh quyết tâm của Hà Nội trong cuộc chiến chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, đồng thời cũng cho thấy loại tội phạm này vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ, liên tục và quyết liệt hơn trong thời gian tới.
