Hàng Việt Nam trong hệ thống bán lẻ hiện đại: Cần một chiến lược lâu dài

Tham luận tại Hội thảo, các diễn giả đều khẳng định rằng, sau hơn 3 năm triển khai thực hiện Cuộc vận động người Việt nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam (CVĐ), ngành bán lẻ Việt Nam đã phát triển nhanh hơn, bước đầu tạo lập được vị thế trên thị trường, góp phần xây dựng nền thương mại tiên tiến, văn minh, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và đa dạng của nhân dân.

Đến cuối năm 2011, cả nước có 639 siêu thị tại 60/63 tỉnh, thành phố và 121 trung tâm thương mại tại 34/63 tỉnh, thành phố. Dự kiến hết năm 2012, cả nước có khoảng 698 siêu thị tại 60 tỉnh (tăng khoảng 9,4% so với năm 2011); có khoảng 127 trung tâm thương mại tại 40/63 tỉnh (tăng khoảng 8,5% so với năm 2011). Ngoài ra, còn có hàng nghìn cửa hàng chuyên doanh và cửa hàng tiện lợi (theo mô hình hiện đại của các nước tiên tiến) phân bố rộng khắp cả nước. Bên cạnh sự ra đời của nhiều cơ sở bán lẻ hiện đại mới, một số cơ sở được xây dựng từ những năm trước đã và đang được cải tạo, mở rộng mặt bằng kinh doanh, nâng cấp, hiện đại hóa trang thiết bị… đã làm thay đổi diện mạo thương mại bán lẻ của đất nước, làm thay đổi thói quen mua sắm của người tiêu dùng Việt Nam theo hướng văn minh, hiện đại và đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế, xã hội nói chung của đất nước. Ước tính chung, thị phần các loại hình bán lẻ hiện đại (trong tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng) chiếm khoảng 20 - 30%.

Mặc dù hệ thống phân phối hiện đại chỉ chiếm 20% thị phần của ngành bán lẻ trong cả nước, nhưng đây đang là một kênh quảng bá rất hữu hiệu cho hàng Việt. Thay vì lựa chọn các sản phẩm có xuất xứ nước ngoài, người tiêu dùng đã chú trọng lựa chọn các mặt hàng được sản xuất trong nước. Cụ thể, người tiêu dùng có chiều hướng tăng sử dụng hàng nội đối với một số mặt hàng trước đây hàng ngoại được ưa chuộng, như đồ gia dụng, sữa, thực phẩm chức năng, bia, rượu, nước giải khát, hàng may mặc, thực phẩm tươi sống, đông lạnh… hàng Việt Nam chiếm gần như tuyệt đối.

Các doanh nghiệp đã cải tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. nhà sản xuất Việt Nam như Kinh Đô (bánh kẹo...), Vinamilk (sữa), Tân Hiệp Phát, HABECO, Thủy Tạ, Bia Việt Hà, Halida, Vĩnh Tiến (giấy), Đại Đồng Tiến (đồ nhựa)... và nhiều nhà cung cấp khác đang chiếm ưu thế trong các siêu thị. Đây thực sự là tín hiệu đáng mừng đối với doanh nghiệp sản xuất trong nước.

Bà Lê Việt Nga - Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết: Chủ trương CVĐ có tác động tích cực đến sự phát triển của thị trường trong nước, vì vậy đã nhận được sự đồng thuận cao của cộng đồng doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước và người tiêu dùng. Nhiều sản phẩm, hàng hoá Việt Nam từng bước cải thiện về chất lượng và mẫu mã, xây dựng được thương hiệu và có chỗ đứng ngày càng vững chắc trên thị trường trong nước. Môi trường kinh doanh nói chung và trong lĩnh vực thương mại nói riêng được tạo lập, ngày một hoàn thiện, minh bạch và ổn định.

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa một lần nữa khẳng định vai trò và lợi ích của các nhà bán lẻ trong việc hưởng ứng CVĐ Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam, để CVĐ phát triển mạnh mẽ và đạt hiệu quả cao hơn nữa, về phía Bộ Công Thương, Bộ sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất với Chính phủ những cơ chế, chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong phạm vi không vi phạm các cam kết mở cửa thị trường. Các địa phương tạo điều kiện tăng cường các hoạt động kết nối giữa doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp phân phối, bảo đảm nguồn cung sản phẩm có chất lượng và độ an toàn ổn định, bền vững, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm nội địa; tiếp tục đẩy mạnh phát triển đa dạng kết cấu hạ tầng thương mại tại các địa phương, nhất là các loại hình bán lẻ hiện đại để đạt được mục tiêu theo Quy hoạch tổng thể phát triển thương mại Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 và định hướng đến 2030, phấn đấu đưa tỷ trọng bán lẻ của các loại hình bán lẻ hiện đại trong tổng mức bán lẻ từ khoảng 20% hiện nay lên 40% vào năm 2020.