Hoàn thiện chính sách, đảm bảo an ninh năng lượng

Diễn đàn “Năng lượng cho phát triển bền vững” tập trung giải quyết bài toán đầu tư, phát triển hạ tầng năng lượng hiện đại, thông minh, đẩy mạnh các giải pháp tiết kiệm năng lượng để hiện thực hóa cam kết giảm phát thải.

Ngày 19/11/2026, Diễn đàn “Năng lượng cho phát triển bền vững” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp cùng các cơ quan tổ chức đã diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh.

Diễn đàn quy tụ hơn 200 đại biểu là các nhà hoạch định chính sách, các chuyên gia kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp trong nước, quốc tế đến tham dự.

năng lượng
Quang cảnh diễn đàn “Năng lượng cho phát triển bền vững”.

Tháo gỡ điểm nghẽn chính sách, thúc đẩy phát triển năng lượng bền vững

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu sắp khép lại năm 2026 nhưng vẫn còn hàng loạt biến số phức tạp về địa chính trị và chuỗi cung ứng, năng lượng đã vươn lên khẳng định vị thế là nhân tố trung tâm, chi phối trực tiếp đến cục diện tăng trưởng, an ninh quốc gia và năng lực cạnh tranh cốt lõi của mọi nền kinh tế. 

Nhìn lại bức tranh vĩ mô, có thể thấy tiến trình phát triển năng lượng luôn phải đi trước một bước để dẫn dắt nhịp độ tăng trưởng kinh tế. Tại Việt Nam, nhu cầu năng lượng đang gia tăng với một tỷ lệ thuận đáng chú ý với tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa và xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ trên toàn cầu. Những số liệu thống kê vĩ mô mới nhất đã phác họa một thực tế tích cực nhưng cũng hàm chứa không ít thách thức to lớn đối với hạ tầng quốc gia. 

năng lượng
Các đại biểu tham dự diễn đàn.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI cho biết, trong bối cảnh thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng phát triển bền vững, Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Điều này vừa tạo ra áp lực không nhỏ lên cộng đồng doanh nghiệp, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội cho những ai đi trước đón đầu xu hướng chuyển dịch năng lượng.

Phó Chủ tịch VCCI lấy ví dụ, từ ngành dệt may vốn chịu áp lực lớn từ các đơn hàng xuất khẩu,  đến lĩnh vực xây dựng, năng lượng và khởi nghiệp, các doanh nghiệp đang dần thay đổi tư duy sản xuất, hướng đến mô hình tăng trưởng xanh, tuần hoàn và giảm thiểu carbon. Hay lĩnh vực xây dựng công nghiệp cũng đang quyết liệt triển khai nhiều giải pháp để bắt kịp xu hướng xanh hóa. 

“Tôi được biết, nhiều doanh nghiệp yêu cầu tích hợp hệ thống điện mặt trời ngay từ giai đoạn thiết kế nhà xưởng. Không chỉ có các doanh nghiệp lớn, làn sóng khởi nghiệp trong lĩnh vực năng lượng cũng đang nở rộ. Nếu được kết nối hiệu quả với các quỹ đầu tư và doanh nghiệp lớn, các startup năng lượng có thể trở thành động lực thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng quốc gia theo cách linh hoạt và sáng tạo hơn.

Thực tế cho thấy, bắt nhịp xu hướng chuyển đổi năng lượng không còn là lựa chọn có thể cân nhắc, mà là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp Việt tiếp tục tồn tại và phát triển trong môi trường kinh doanh ngày càng khắt khe. Tuy vậy, dù đã có nhiều bước chuyển mạnh mẽ, các doanh nghiệp cũng thừa nhận còn không ít rào cản trên hành trình xanh hóa - từ chi phí đầu tư ban đầu, thời gian hoàn vốn, đến việc thiếu chính sách đồng bộ và công cụ tài chính phù hợp”, ông Hoàng Quang Phòng nhận định.

năng lượng

Ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI chia sẻ về những rào cản thực tế mà doanh nghiệp đang phải đối mặt trên hành trình chuyển đổi năng lượng bền vững.

Phó Chủ tịch VCCI cũng chỉ ra, với yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm cung ứng năng lượng đầy đủ, an toàn và ổn định mà còn từng bước xây dựng hệ thống năng lượng hiện đại, hiệu quả, có khả năng thích ứng với những thay đổi của công nghệ và thị trường; Để thực hiện mục tiêu này, bên cạnh hoàn thiện thể chế, chính sách và phát triển cơ sở hạ tầng, doanh nghiệp ngành cần chú trọng đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ, huy động nguồn lực đầu tư và tăng cường hợp tác giữa khu vực công và tư nhân.

Ông Hoàng Quang Phòng khẳng định: Sự kết nối giữa chính sách, công nghệ và thị trường tạo điều kiện để các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư tăng cường trao đổi, hợp tác. Qua đó, góp phần rút ngắn khoảng cách từ định hướng chính sách đến triển khai thực tế, đưa các giải pháp công nghệ vào ứng dụng và chuyển hóa cơ hội đầu tư thành những dự án, chương trình hợp tác cụ thể.

năng lượng

Ông Huỳnh Anh Tuyên - Phó Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Công thương khu vực miền Trung - miền Nam đề xuất 4 giải pháp nhằm hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn chính sách, thúc đẩy phát triển năng lượng bền vững.

Đề xuất 4 giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách, đảm bảo an ninh năng lượng

Tại diễn đàn, ông Huỳnh Anh Tuyên - Phó Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Công Thương khu vực miền Trung - miền Nam cho biết, điện thương phẩm trong giai đoạn 2021 - 2025 đã tăng bình quân 8 - 9%/năm, cao hơn cả tăng trưởng GDP. Áp lực lên hệ thống năng lượng quốc gia ngày càng hiện hữu. Tại miền Nam, từ các khu công nghiệp sầm uất ở Đông Nam Bộ đến các trung tâm chế biến nông thủy sản tại Đồng bằng sông Cửu Long, nhu cầu điện năng luôn ở mức đỉnh. Nếu không có năng lượng, những cỗ máy sẽ ngừng quay, chuỗi cung ứng đứt gãy, và lợi thế thu hút FDI của khu vực sẽ nhanh chóng bị giảm đi sức hút.

Tuy nhiên, bài toán ngày nay không chỉ là "đủ điện", mà phải là "điện sạch". Cuộc chuyển dịch xanh không còn là lời kêu gọi mang tính phong trào, mà đã trở thành "tấm vé thông hành" bắt buộc. Các đối tác thương mại lớn đang áp dụng các tiêu chuẩn khắt khe về phát thải (như cơ chế điều chỉnh biên giới carbon CBAM của Liên minh châu Âu), các tập đoàn đa quốc gia cũng yêu cầu chuỗi cung ứng phải sử dụng năng lượng tái tạo. Nếu chậm chân trong cuộc chuyển dịch này, hàng hóa của khu vực phía Nam nói riêng, hàng hóa của các nhà sản xuất có nguy cơ mất đi sức cạnh tranh cốt lõi trên trường quốc tế.

năng lượng

Ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương tham luận về Tăng trưởng 2 con số và những vấn đề đặt ra đối với bảo đảm an ninh năng lượng giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2045.

Theo đó, ông Huỳnh Anh Tuyên nhấn mạnh vào 4 định hướng trọng tâm trong thời gian tới:

Thứ nhất, ưu tiên phát triển hạ tầng truyền tải và hệ sinh thái năng lượng thông minh. Doanh nghiệp cần phải đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các dự án lưới điện trọng điểm đi vào hoạt động. Bộ Công Thương cũng đặc biệt khuyến khích các nhà đầu tư đưa công nghệ quản trị hệ thống điện tiên tiến, công nghệ lưu trữ năng lượng (BESS) vào ứng dụng tại miền Nam để giải quyết bài toán biến thiên của năng lượng tái tạo.

Thứ hai, kiến tạo hành lang xanh cho các khu - cụm công nghiệp. Ngành Công Thương các tỉnh phía Nam đang và sẽ phối hợp chặt chẽ với các Bộ ngành Trung ương để thúc đẩy nhanh chóng việc áp dụng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA). Việc bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng cho khu vực tư nhân tham gia phát triển năng lượng, theo đúng tinh thần Nghị quyết số 70-NQ/TW...

Thứ ba, phát triển năng lượng mới gắn liền với kinh tế biển và nông nghiệp. Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ là vựa lúa mà tương lai sẽ là trung tâm của năng lượng sinh khối, điện gió ngoài khơi và hydro xanh. Mô hình điện gió kết hợp nuôi trồng thủy sản, hay năng lượng sinh khối từ phụ phẩm nông nghiệp là những hướng đi mà các nhà đầu tư quan tâm.

Thứ tư, đẩy mạnh sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Chuyển đổi xanh không chỉ là tạo ra điện sạch, mà còn là sử dụng điện thông minh. Bộ Công Thương kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp sản xuất mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Một đồng vốn đầu tư cho tiết kiệm năng lượng mang lại hiệu quả cao không kém việc đầu tư thêm nguồn phát mới.

năng lượng
Đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp cùng thảo luận tại diễn đàn.

Cũng tại diễn đàn, Phiên thảo luận với đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp bàn luận về những chủ đề trọng yếu gắn với sự phát triển của ngành năng lượng, từ việc xây dựng hệ sinh thái công nghiệp dịch vụ năng lượng xanh, tạo lập hành lang pháp lý vững chắc cho các nguồn năng lượng mới, cho đến chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia.

Bên cạnh đó, diễn đàn cũng tập trung giải quyết bài toán đầu tư, phát triển hạ tầng năng lượng hiện đại, thông minh, đẩy mạnh các giải pháp tiết kiệm năng lượng để hiện thực hóa cam kết giảm phát thải… 

năng lượng

TS. Phạm Viết Thuận - Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TP Hồ Chí Minh tham luận về Chuyển dịch năng lượng công bằng hướng tới mục tiêu thực hiện cam kết phát thải ròng bằng không vào năm 2050.

Theo Ban Tổ chức, thông qua nhận diện bức tranh phát triển của ngành và các vấn đề vướng mắc, những đề xuất, kiến nghị sát sườn đã được đặt ra, thảo luận một cách nghiêm túc, VCCI sẽ ghi nhận, tổng hợp, báo cáo lên Chính phủ và các cơ quan liên quan theo chức năng và nhiệm được giao, nhằm đóng góp chính sách, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Diễn đàn “Năng lượng cho phát triển bền vững” năm 2026 là một nhịp cầu nối quan trọng, đánh dấu sự đồng thuận sâu sắc và cam kết mạnh mẽ của các bên với cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác. Qua đó, góp phần mở rộng dư địa phát triển, thúc đẩy các cơ hội hợp tác chiến lược vì dòng chảy năng lượng mới, hướng đến tăng trưởng kinh tế thịnh vượng, bền vững.

năng lượng

Ông Bùi Quốc Hoan - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) tham luận về Phát triển hạ tầng năng lượng hiện đại, thông minh, bền vững, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Kim Huệ