Hoàn thiện hệ thống thống kê, đánh giá, đo lường Khoa học và Công nghệ và đổi mới sáng tạo

Tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Quốc Khánh cho biết tầm quan trọng của hoạt động thống kê, đo lường, đánh giá KH&CN trong công tác hoạch định chiến lược, chính sách, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện các hoạt động KH&CN. Trong xu thế hội nhập quốc tế hiện nay, công tác thống kê, đo lường, đánh giá KH&CN hơn lúc nào hết đòi hỏi phải được xây dựng và phát triển theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu quản lý và phục vụ so sánh quốc tế.

Thứ trưởng cũng cho biết, hội thảo lần này được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của thống kê, đo lường, đánh giá với công tác quản lý và triển khai các hoạt động KH&CN nói chung. Đặc biệt, tại Hội thảo các chuyên gia quốc tế sẽ đưa ra các cách tiếp cận quốc tế đối với những vấn đề liên quan trong lĩnh vực này, đồng thời đưa ra những kiến nghị, phương pháp luận có thể áp dụng tại Việt Nam. Đây cũng là cơ hội quý báu để các chuyên gia trong nước và quốc tế trao đổi, thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm triển khai công tác thống kê, đo lường, đánh giá KH&CN tại các nước.

Hội thảo giới thiệu Tiểu dự án FIRST-NASATI. Phương pháp luận, kinh nghiệm của thế giới và khu vực về phát triển, tổ chức thực hiện hoạt động trong lĩnh vực thống kê KH & CN, đặc biệt chú ý đến thống kê nghiên cứu và phát triển (NC&PT), thống kê đổi mới sáng tạo (ĐMST) của thế giới; giám sát, đánh giá, đo lường hiệu quả của các tổ chức NC&PT trong cả khu vực công lập và tư nhân; lập bản đồ công nghệ và phân tích khoảng cách ĐMST tại Việt Nam do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) thực hiện.

Hội thảo được tổ chức trong hai ngày với 4 phiên họp. Nội dung của các phiên họp: Giới thiệu ấn phẩm của OECD và Ngân hàng Thế giới về “Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ở Việt Nam” (Phiên họp 1); Thống kê Khoa học, Công nghệ, và Đổi mới sáng tạo (Phiên họp 2); Giám sát và đánh giá để đo lường hiệu quả của các tổ chức nghiên cứu và phát triển trong cả khu vực công lập và tư nhân (Phiên họp 3); “Xây dựng bản đồ công nghệ, lộ trình công nghệ” (Phiên họp 4).

Báo cáo Đánh giá Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo tại Việt Nam

Tại phiên họp lần thứ nhất của ngày làm việc đầu tiên, Bà Victoria Kwakwa - Giám đốc quốc gia của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam chia sẻ: ĐMST tại Việt Nam là một phần trong hoạt động mà OECD tiến hành cùng với WB để rà soát khoa học công nghệ (KHCN) ở những quốc gia thuộc OECD. Đó cũng là những nỗ lực của OECD và WB cùng với các đối tác khác và Chính phủ Việt Nam thực hiện trong Báo cáo Đánh giá KHCN và ĐMST tại Việt Nam. Báo cáo đưa ra một cái nhìn toàn diện và tổng quan về những yếu tố chính trong mối quan hệ năng động đã hỗ trợ Việt Nam để phát triển các lĩnh vực KHCN và ĐMST thành những chính sách. Quan trọng hơn là những đánh giá độc lập của các chuyên gia quốc tế về một hệ thống ĐMST KHCN tại Việt Nam. Các nội dung về mặt khuyến nghị này giúp cho Chính phủ có đóng góp tích cực như thế nào trong quá trình cải thiện các chính sách ĐMST KHCN của mình cũng như hình thành nên được một hệ thống ĐMST KHCN tốt hơn trong tương lai.

Ông Gang Zhang - Chánh văn phòng, Ban Nghiên cứu và Thống kê quốc gia, Vụ Khoa học, Công nghệ và Công nghiệp, OECD cho biết: Việt Nam đang ở ngã rẽ trên quá trình phát triển. Để thúc đẩy tăng trưởng trong điều kiện hạn chế về lao động và vốn, Việt Nam phải hướng tới tăng trưởng dựa trên tăng năng suất lao động. Điều đó đòi hỏi phải nâng cao đáng kể năng lực ĐMST trong nước.

Theo phân tích SWOT về hệ thống KHCN và ĐMST Việt Nam, Việt Nam có những điểm mạnh: Kết quả phát triển kinh tế và giảm nghèo đầy ấn tượng; Nằm trong khu vực địa lý năng động nhất thế giới; Lực lượng lao động lớn, cơ cấu dân số thuận lợi; Nỗ lực tăng cường hệ thống giáo dục, thành tích giáo dục trung học tốt; Điểm đầu tư hấp dẫn đối với các tập đoàn đa quốc gia; Năng lực xuất khấu của một số ngành tốt; Có uy tín trong một số lĩnh vực như toán, nghiên cứu nông nghiệp và sinh học; Có tiến bộ trong việc hình thành và duy trì các cơ quan và thể chế hỗ trợ ĐMST; Các sáng kiến khu vực có lợi cho Việt Nam. Bên cạnh đó, báo cáo cũng chỉ ra Việt Nam đang có rất nhiều điểm yếu cần khắc phục.