Khu công nghiệp chuyên sâu chờ ưu đãi đặc biệt

Tại một cuộc hội thảo mang tên “kết nối doanh nghiệp hỗ trợ vùng kinh tế trọng điểm phía Nam” vừa được tổ chức tại Bà Rịa - Vũng Tàu, lãnh đạo Sở Công Thương Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết trong năm 2012, giá trị xuất khẩu các sản phẩm CNHT tại Bà Rịa - Vũng Tàu đạt gần 800 triệu USD, trong đó, sản phẩm cơ khí đạt 456 triệu USD, tháp gió 164 triệu USD, da giày 80 triệu USD và các sản phẩm khác đạt 93 triệu USD. Bà Rịa - Vũng Tàu hiện có 99 dự án đầu tư liên quan đến lĩnh vực CNHT, với tổng vốn đăng ký gần 1,8 tỉ đô la Mỹ, trong đó, có 62 dự án đầu tư nước ngoài, chiếm số vốn khoảng 1,53 tỉ USD và 37 dự án trong nước với số vốn hơn 220 triệu USD. 

Những con số trên phản ảnh một thực tế là địa phương này rất có tiềm năng phát triển CNHT, sản phẩm CNHT có thể vươn ra thị trường thế giới. Tuy nhiên, để cung cấp cho các doanh nghiệp lớn với tính ổn định, lâu dài, những sản phẩm CNHT đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao hơn thì dường như vẫn chưa đủ tầm, bởi đơn giản ngành CNHT địa phương thời gian qua mới phát triển mang tính tự phát. 

Phát biểu tại hội thảo trên, bà Trần Thị Hường - Giám đốc Sở Công Thương Bà Rịa - Vũng Tàu tỏ ra bức xúc: “Những người phụ trách phát triển CNHT địa phương đang đau đáu với vấn đề này. Chính sách của Chính phủ chưa đủ khuyến khích các doanh nghiệp trong nước tham gia đầu tư phát triển lĩnh vực này. Do vậy, chúng ta cần phải tạo ra áp lực từ nhu cầu xã hội để Chính phủ, các bộ ngành quay trở lại quan tâm, đề ra chính sách thúc đẩy phát triển CNHT trong thời gian tới”. 

Nói ra điều này bởi hiện nay, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đang cố gắng hình thành một khu công nghiệp chuyên sâu, nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn. Đơn giản nhất là khâu kết nối, chia sẻ thông tin giữa doanh nghiệp, sở ngành liên quan của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu với các tỉnh lân cận đã có định hướng phát triển CNHT, nhưng vẫn chưa thể thực hiện được. Chẳng hạn như, tỉnh đang có nhu cầu rất lớn về linh kiện đóng giàn khoan dầu khí với giá trị hàng trăm triệu USD mỗi năm, nhưng tìm được nơi sản xuất linh kiện theo yêu cầu này thì vẫn rất khó khăn, phải tự mày mò, cuối cùng vẫn không tìm được nhà cung cấp, nên đành phải nhập khẩu. 

“Chúng tôi đã làm việc với Bộ Tài chính và đề xuất cần phải có chính sách ưu đãi mạnh hơn đối với doanh nghiệp công nghiệp nhỏ và vừa sản xuất CNHT để làm sao giúp họ có đủ sức phát triển được, ví dụ như ưu đãi thêm về chính sách thuế” - bà Hường đề xuất. 

Trong khi đó, bà Trương Thị Chí Bình - Giám đốc Trung tâm Phát triển Doanh nghiệp CNHT thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược, chính sách Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho biết, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là địa phương đầu tiên được Chính phủ chỉ định phát triển khu công nghiệp chuyên sâu, bên cạnh 2 địa phương khác là Hải Phòng và Đồng Nai. Tuy nhiên, các khu công nghiệp chuyên sâu này vẫn chưa có ưu đãi đặc biệt. Bộ Công Thương sẽ phải đàm phán đến cùng với Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư để tìm ra giải pháp và đề xuất chính sách dành cho các khu công nghiệp chuyên sâu này, bởi đã là chuyên sâu thì cần phải có ưu đãi đặc biệt. Bà Bình cũng thừa nhận khách quan rằng, phát triển CNHT trên phạm vi cả nước vẫn còn đang rất chậm, trong khi đáng ra chúng ta cần phải nhanh hơn rất nhiều. Sắp tới, Bộ Công Thương sẽ tham mưu Chính phủ chọn thí điểm khu công nghiệp chuyên sâu để thí điểm chính sách ưu đãi đặc biệt, chứ không chọn theo lĩnh vực ngành nghề. 

Tại hội thảo, TS. Dương Đình Giám - Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược, chính sách công nghiệp cho biết, Việt Nam đã có khoảng gần 500 nhà cung ứng linh kiện, phụ tùng, đa số cho công nghiệp xe máy, tỉ lệ nội địa hóa trong lĩnh vực này lên đến 90-95%. Đây là tiền đề quan trọng để Việt Nam có thể nâng cao phần cung ứng nội địa trong công nghiệp sản xuất ô tô và điện tử. Trong vài năm trở lại đây, các doanh nghiệp (DN) đã chủ động tham gia vào sản xuất CNHT, một số DN Việt Nam đã cung cấp linh kiện, phụ tùng cho mạng lưới sản xuất của các nhà lắp ráp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Cũng đã có các DN nghiệp Việt Nam XK được linh kiện phụ tùng ra nước ngoài, theo mạng lưới của nhà lắp ráp, đặc biệt trong lĩnh vực cung cấp cho sản xuất xe máy. Cũng tại hội thảo này, các đại biểu đã trao đổi, đề xuất các giải pháp, chính sách phát triển CNHT và thu hút đầu tư tại khu công nghiệp chuyên sâu. 
 

 Hình ảnh đại biểu tham quan các gian hàng công nghiệp hỗ trợ tại Triển lãm kết nối doanh nghiệp vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Bên cạnh hội thảo, còn có triển lãm phát triển CNHT, thu hút hơn 20 doanh nghiệp trưng bày nhiều sản phẩm CNHT nhằm tìm kiếm cơ hội kết nối doanh nghiệp trong mạng lưới sản xuất, giữa doanh nghiệp lắp ráp với doanh nghiệp cung ứng và tìm kiếm cơ hội cho CNHT Việt Nam phát triển.