Nhiều cuộc khảo sát gần đây cho thấy, hầu hết người tiêu dùng Việt Nam vẫn có thói quen sử dụng các sản phẩm giấy ăn, giấy vệ sinh theo chỉ dẫn trên bao bì sản phẩm mà không mấy chú ý cụ thể đến các chỉ tiêu chất lượng (thường phân biệt hai loại giấy qua hình dạng, giấy vuông, chữ nhật là giấy ăn, giấy vệ sinh là loại tròn có lõi hoặc không lõi).
Thực tế, trên thế giới, những tiêu chuẩn, quy định về sản xuất hai loại giấy này hoàn toàn khác biệt. Tiêu chí sản xuất giấy ăn nghiêm ngặt hơn giấy vệ sinh rất nhiều. Giấy ăn chỉ có thể sử dụng các nguyên liệu từ gỗ, các loại cỏ, trúc, còn giấy vệ sinh ngoài các nguyên liệu trên có thể sử dụng các sợi nguyên liệu thu hồi từ các loại giấy in, giấy phô tô, giấy tái chế. Về quy định môi trường sản xuất, tiêu chí chất lượng và tiêu chuẩn vệ sinh của giấy ăn đều nghiêm ngặt hơn giấy vệ sinh rất nhiều. Các nhà khoa học đã nghiên cứu cho kết quả, tổng số vi khuẩn sau khi tiêu độc cho giấy ăn thì còn không quá 200 con/gam (nếu không tuân thủ nghiêm ngặt thì có thể dẫn tới bệnh cầu khuẩn và bệnh đường ruột), còn quy định tổng số vi khuẩn tồn tại trên giấy vệ sinh là 400 con/gam thì có thể chấp nhận được.
Vì vậy, sử dụng giấy vệ sinh thay thế giấy ăn trong một thời gian dài có thể có những ảnh hưởng đối với sức khỏe. Thứ nhất là, có thể hấp thụ vào cơ thể những chân nấm độc hại, khuẩn cầu que gây ra bệnh viêm kết ruột, có thể dẫn tới các bệnh như bệnh viêm ruột, thương hàn, kiết lỵ... Các loại giấy vệ sinh chất lượng kém còn có nhiều bột bụi giấy, khi sử dụng một lượng lớn bụi công nghiệp có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, có thể gây ra những kích thích đối với đường hô hấp, hoặc kích thích đối với những làn da quá mẫn cảm.
Ngoài ra, người tiêu dùng cũng chỉ nên sử dụng các loại khăn, giấy ăn, thậm chí là cả giấy vệ sinh từ các nhà sản xuất có uy tín. Trên thực tế có hiện tượng để tiết kiệm chi phí, nhiều cơ sở đã dùng giấy tái chế để sản xuất khăn, giấy ăn. Điều này không đảm bảo yếu tố an toàn (nhất là khi sử dụng cho các bộ phận nhạy cảm như da mặt, bộ phận hô hấp, tiêu hóa…) bởi giấy tái chế thường phải dùng hóa chất (chủ yếu clo) để khử mực. Ngoài ra, một số nhà sản xuất đã cho thêm chất huỳnh quang nhằm mục đích làm tăng độ trắng (sự thật chất này chỉ làm tăng độ phản quang của giấy), để giấy có độ sáng trắng, bắt mắt hơn, tạo ra sự ngộ nhận về chất lượng của mặt hàng này.
Thực tế hiện nay, trên thế giới người ta cấm tuyệt đối không được cho chất tăng trắng, cụ thể là chất huỳnh quang, clo vào các sản phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng như giấy bao gói thực phẩm, giấy làm cốc đĩa ăn, giấy vệ sinh (vì nghi ngờ đây là một trong những tác nhân của bệnh ung thư).
Ở Việt Nam hiện mới chỉ có "tiêu chuẩn Việt Nam" về định lượng và hình thức để phân loại giấy vệ sinh, giấy ăn (như độ bền kéo, khả năng thấm hút) còn hầu như chưa có những tiêu chuẩn quản lý chất lượng hoặc những quy định cụ thể dành cho các loại sản phẩm trên.
Để siết chặt quản lý, bảo vệ người tiêu dùng, Bộ Công Thương hiện đang khẩn trương xây dựng quy chuẩn cho ngành hàng này, nhưng trước khi nó được ban hành người tiêu dùng cần sáng suốt để bảo vệ chính bản thân và gia đình, đồng thời ủng hộ cho các nhà sản xuất chân chính.
Lời khuyên của các chuyên gia
1. Sử dụng khăn giấy hàng ngày đúng tính năng như nhà sản xuất hướng dẫn để bảo vệ sức khỏe, không dùng giấy vệ sinh thay cho giấy ăn vì mục đích tiết kiệm hoặc bất cứ mục đích nào.
2. Mang theo khăn giấy bên mình khi ra ngoài nếu có thể để tránh phải sử dụng sản phẩm giả mạo, chất lượng không đảm bảo có thể gây nhiều tác hại cho sức khỏe.
3. Chọn mua những sản phẩm khăn, giấy ăn, giấy vệ sinh từ các nhà sản xuất uy tín có thương hiệu, nguyên liệu đầu vào đảm bảo. Đặc biệt không nên chọn loại giấy quá trắng. Theo các chuyên gia, giấy có độ trắng tự nhiên thường có màu vàng ngà, độ trắng không cao.
