EVNGENCO3: Biến Nghị quyết 57 thành động lực đổi mới và chuyển đổi số

Nghị quyết 57 xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại. Trong ngành Điện, yêu cầu này càng trở nên thiết thực khi hoạt động sản xuất điện đòi hỏi độ tin cậy cao, thiết bị vận hành liên tục, đồng thời phải không ngừng nâng cao hiệu suất, tối ưu chi phí và bảo đảm an toàn.

Bám sát định hướng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), EVNGENCO3 xác định phát triển, ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn 2025-2030. Định hướng này được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ gắn trực tiếp với hoạt động quản lý vận hành sản xuất điện, sửa chữa bảo dưỡng và quản trị doanh nghiệp.

Một trong những cách rõ nét để EVNGENCO3 cụ thể hóa Nghị quyết 57 là đưa khoa học, công nghệ vào giải quyết những bài toán phát sinh trực tiếp trong sản xuất. Tại các đơn vị thành viên, nhiều sáng kiến, cải tiến kỹ thuật tập trung vào những khâu có ảnh hưởng trực tiếp đến độ tin cậy thiết bị, thời gian sửa chữa, chi phí vật tư và năng suất lao động.

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ, thiết bị hoặc giải pháp bên ngoài, đội ngũ kỹ sư, cán bộ kỹ thuật từng bước nghiên cứu, cải tiến và làm chủ các công nghệ phục vụ công việc.

Việc nghiên cứu, làm chủ công nghệ gia công cánh IGV của quạt khói là một ví dụ về hướng tiếp cận lấy yêu cầu thực tế làm trung tâm. Từ một bài toán kỹ thuật trong quá trình sửa chữa, đội ngũ cán bộ kỹ thuật đã nghiên cứu giải pháp phù hợp, từng bước hoàn thiện quy trình gia công, qua đó nâng cao khả năng chủ động trong công tác sửa chữa thiết bị, tự gia công chế tạo chi tiết cánh IGV quạt khói.

Giải pháp giúp tăng tỷ lệ tự nghiên cứu, chế tạo, gia công của đơn vị, giảm thời gian, chi phí mua sắm, vận chuyển hàng từ nước ngoài, góp phần bảo đảm tiến độ công trình bảo dưỡng, sửa chữa của các nhà máy.

Giá trị của những sáng kiến như vậy không chỉ nằm ở một thiết bị cụ thể. Quan trọng hơn, đó là quá trình tích lũy kinh nghiệm, chuẩn hóa phương pháp và nâng cao năng lực công nghệ nội tại của đơn vị.

Tại Nhà máy điện Vĩnh Tân 2, sáng kiến cải tiến Debris Filter cho thấy đổi mới sáng tạo có thể bắt đầu từ chính những vấn đề trong quá trình vận hành. Việc nghiên cứu cải tiến thiết bị nhằm nâng cao hiệu quả làm việc, hạn chế những bất thường, hư hỏng trong vận hành, tránh ngừng máy sửa chữa và góp phần nâng cao độ tin cậy của hệ thống.

Đây cũng là cách EVNGENCO3 đưa tinh thần đổi mới sáng tạo đến gần hơn với người lao động: phát hiện vấn đề từ thực tế, nghiên cứu giải pháp và đưa giải pháp vào áp dụng.

Một hướng khác là chủ động chế tạo dụng cụ phục vụ sửa chữa. Việc nghiên cứu, chế tạo thành công dụng cụ Honing Tool phục hồi van hơi chính góp phần nâng cao khả năng tự chủ trong công tác sửa chữa thiết bị.

Từ những dụng cụ, giải pháp tưởng như rất cụ thể trong từng phân xưởng, giá trị của đổi mới sáng tạo được thể hiện bằng những kết quả trực tiếp: nâng cao năng lực sửa chữa, giảm phụ thuộc chuyên gia, dụng cụ chuyên dụng của nhà chế tạo, tối ưu nguồn lực và từng bước nâng cao tay nghề của đội ngũ kỹ thuật.

Đó cũng chính là tinh thần mà Nghị quyết 57 đặt ra khi nhấn mạnh việc phát huy trí tuệ, năng lực sáng tạo và khuyến khích các phát minh, sáng chế, cải tiến kỹ thuật, dù ở quy mô lớn hay bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong công việc hằng ngày.

Nếu đổi mới sáng tạo giúp giải quyết những bài toán cụ thể trong sản xuất thì chuyển đổi số mở ra phương thức mới trong quản lý, giám sát và điều hành.

EVNGENCO3 đang định hướng nghiên cứu, triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, đồng thời nghiên cứu ứng dụng AI, Big Data, nhà máy điện số thông minh; xây dựng kho dữ liệu dùng chung, nâng cấp hệ thống ERP trong quản trị và hướng tới trung tâm điều hành tập trung các nhà máy điện.

Tổng công ty cũng nghiên cứu ứng dụng mô phỏng CFD để tối ưu quá trình cháy, khai thác trung tâm M&D để giám sát từ xa, chẩn đoán sớm bất thường và nghiên cứu đánh giá tuổi thọ thiết bị cho các nhà máy điện.

Những định hướng này cho thấy chuyển đổi số tại EVNGENCO3 đang được tiếp cận theo hướng gắn công nghệ với hiệu quả sản xuất, thay vì số hóa đơn thuần các quy trình hiện có. Trong lĩnh vực công nghệ nhà máy điện, việc nghiên cứu, ứng dụng bộ nguồn cao tần HFPS cho hệ thống ESP là một trong những hướng cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống xử lý bụi tĩnh điện.

Việc đưa công nghệ mới vào những hệ thống thiết bị quan trọng vừa góp phần nâng cao hiệu quả vận hành, vừa tạo điều kiện để đội ngũ kỹ thuật tiếp cận, làm chủ và tích lũy kinh nghiệm với các công nghệ tiên tiến.

Chuyển đổi số cũng được EVNGENCO3 triển khai theo hướng tự động hóa những công việc có tính lặp lại, giảm sự phụ thuộc vào thao tác thủ công.  Mô hình trạm cân thông minh không người trực là một ví dụ.

Khi dữ liệu được thu thập, xử lý và truyền tải tự động, quá trình kiểm soát phương tiện, nguyên liệu và số liệu liên quan có thể được thực hiện nhanh chóng, minh bạch hơn, đồng thời giảm nhân lực trực tiếp tại hiện trường.

Đây là bước chuyển từ quản lý dựa nhiều vào thao tác thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu và hệ thống tự động, số hóa quy trình, giám sát điều khiển từ xa bằng hình ảnh.

Đối với các nhà máy thủy điện, an toàn hạ du là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Việc số hóa hệ thống cảnh báo hạ du giúp nâng cao khả năng quản lý, truyền đạt thông tin và hỗ trợ vận hành trong những tình huống cần cảnh báo.

Giá trị của chuyển đổi số trong trường hợp này không chỉ là thay đổi phương thức truyền thông tin, mà còn góp phần nâng cao khả năng phản ứng và phối hợp khi vận hành hồ chứa, qua đó phục vụ yêu cầu an toàn trong sản xuất điện.

Ứng dụng công nghệ thông tin, truyền thông số, dữ liệu di động 4G để thông tin kịp thời, chính xác đến cho chính quyền, người dân địa phương chủ động chuẩn bị ứng phó và có kế hoạch canh tác phù hợp.

Một hướng ứng dụng khác là sử dụng camera nhiệt kết hợp trí tuệ nhân tạo để giám sát nhiệt độ thiết bị. Thay vì chỉ dựa vào việc kiểm tra trực tiếp theo chu kỳ, hệ thống có thể hỗ trợ phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường về nhiệt, từ đó giúp cán bộ vận hành chủ động hơn trong công tác theo dõi, phân tích và xử lý.

Đây là một ví dụ điển hình cho quá trình chuyển từ “kiểm tra để phát hiện” sang “giám sát để cảnh báo sớm” - một trong những giá trị thiết thực mà AI và dữ liệu có thể mang lại cho quản lý vận hành nhà máy điện.

Điểm đáng chú ý trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57 tại EVNGENCO3 là khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo không được đặt tách rời khỏi hoạt động sản xuất, mà được gắn với từng nhà máy, từng thiết bị và từng vị trí công việc.

Từ một dụng cụ phục vụ sửa chữa, một cải tiến thiết bị, một giải pháp tự động hóa đến những hệ thống sử dụng AI, tất cả đều hướng tới một mục tiêu chung: nâng cao năng suất, chất lượng, độ tin cậy và hiệu quả sản xuất điện.

Để thực hiện mục tiêu này, yếu tố con người giữ vai trò quyết định. Những sáng kiến kỹ thuật không chỉ tạo ra giá trị trước mắt mà còn góp phần nâng cao tay nghề, khả năng phân tích, tư duy công nghệ và năng lực làm chủ thiết bị của đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân kỹ thuật.

Đây cũng là yêu cầu phù hợp với định hướng của EVN trong thực hiện Nghị quyết 57, khi Tập đoàn xác định xây dựng EVN thông minh, bền vững trên cơ sở chuyển đổi số toàn diện, phát triển mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và ứng dụng sâu rộng công nghệ số vào hoạt động sản xuất kinh doanh.

Nghị quyết 57 đặt ra yêu cầu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số một cách đồng bộ, thực chất; trong đó doanh nghiệp là một chủ thể quan trọng của quá trình đổi mới.

Với EVNGENCO3, quá trình cụ thể hóa Nghị quyết đang được thể hiện từ những công việc rất cụ thể: làm chủ công nghệ sửa chữa, cải tiến thiết bị, ứng dụng tự động hóa, số hóa dữ liệu, nghiên cứu AI, nâng cao năng lực giám sát và từng bước xây dựng mô hình nhà máy điện thông minh, quản trị doanh nghiệp bằng các phần mềm, quy trình công nghệ được số hóa ERP, PMIS… đồng bộ dữ liệu Big Data, HRMS, ứng dụng văn phòng điện tử, chữ ký số…

Phía sau mỗi sáng kiến là một bài toán thực tế được nhận diện; phía sau mỗi ứng dụng công nghệ là yêu cầu nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo đảm thiết bị vận hành an toàn, tin cậy và kinh tế. Từ những sáng kiến của người lao động đến các chương trình chuyển đổi số quy mô lớn, EVNGENCO3 đang từng bước tạo dựng năng lực công nghệ của chính mình.

Đây cũng là cách một nghị quyết mang tầm chiến lược quốc gia được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể trong doanh nghiệp: năng suất cao hơn, quản lý hiệu quả hơn, công nghệ được làm chủ tốt hơn và hoạt động sản xuất điện ngày càng an toàn, tin cậy, kinh tế.

Trong chặng đường thực hiện mục tiêu đến năm 2030, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ tiếp tục là một trong những khâu đột phá để EVNGENCO3 nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu phát triển của Tổng công ty và đóng góp vào mục tiêu xây dựng EVN trở thành doanh nghiệp dẫn đầu về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực sản xuất điện.