Điện gió và điện mặt trời có chi phí biên nhiên liệu bằng không. Khi sản lượng phát điện lớn, thứ tự huy động theo chi phí biên (merit order) kéo giá điện trong thị trường bán buôn giao ngay sụt giảm sâu.

Hệ thống càng nhiều nguồn tái tạo bất định thì càng cần các nguồn linh hoạt giữ vững tần số, điện áp và các yêu cầu kỹ thuật khác khi thời tiết biến động, gồm tua bin khí, thủy điện tích năng và pin lưu trữ (BESS). Các nguồn linh hoạt đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu lớn nhưng số giờ vận hành thực tế thấp hơn đáng kể so với các nguồn chạy nền truyền thống. Khi doanh thu kỳ vọng từ điện năng, công suất và các dịch vụ hệ thống không đủ bù đắp chi phí của những nguồn lực cần thiết cho độ tin cậy, tín hiệu đầu tư sẽ suy yếu. Đây là bản chất của bẫy thiếu tiền (missing money problem), đặc biệt đáng quan tâm đối với các nguồn linh hoạt có số giờ vận hành thấp nhưng giá trị bảo đảm an ninh cung ứng cao. Đợt thiếu điện tại miền Bắc năm 2023, với phí tổn kinh tế của các đợt mất điện tháng 5 và tháng 6 được Ngân hàng Thế giới ước tính sơ bộ khoảng 1,4 tỷ đô la Mỹ, cho thấy cái giá lớn của việc không bảo đảm đủ điện. Bài học đó đặt ra yêu cầu đồng bộ nguồn và lưới, đồng thời củng cố tín hiệu đầu tư dài hạn cho các nguồn lực bảo đảm độ tin cậy của hệ thống.

Giải pháp căn cơ để phá vỡ bẫy thiếu tiền là khởi động thiết kế và thí điểm cơ chế thị trường công suất cạnh tranh ngay trong giai đoạn 2026 đến 2027, tạo nền tảng mở rộng trong những năm tiếp theo, thay vì lùi lại sau năm 2030. Việc lùi triển khai cơ chế này đến sau năm 2030 có thể làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn lực đúng vào giai đoạn tăng tốc phụ tải.

Thông qua hợp đồng điện dài hạn hoặc hợp đồng quyền chọn độ tin cậy (reliability options) được thiết kế phù hợp, nhà đầu tư nhận dòng thu ổn định để đổi lấy nghĩa vụ bảo đảm công suất sẵn sàng khi hệ thống cần. Với quyền chọn độ tin cậy, nghĩa vụ hoàn trả phần chênh lệch khi giá tham chiếu vượt mức giá thực hiện đã thỏa thuận góp phần bảo vệ bên mua trước biến động giá cao. Hợp đồng đủ dài và cơ chế thanh toán tin cậy sẽ tạo điểm tựa cho khả năng vay vốn ngân hàng (bankability).

Dòng tiền dự báo được, cùng tín nhiệm của bên thanh toán, tạo điều kiện để nhà đầu tư tiếp cận vốn vay thương mại và giảm phụ thuộc vào bảo lãnh Chính phủ hoặc cam kết bao tiêu sản lượng. Muốn xã hội hóa nguồn lực dự phòng một cách bền vững, cơ chế phải xác định rõ bên mua công suất, nguồn thanh toán, chế tài không đáp ứng và nguyên tắc tránh chi trả trùng với các hợp đồng hiện có. Đây là hướng phân bổ lại rủi ro và huy động vốn xã hội, từng bước giảm áp lực thu xếp vốn trực tiếp cho Nhà nước và EVN.

Biểu giá chủ yếu dựa trên sản lượng tiêu thụ chưa phản ánh đầy đủ sự khác biệt về chi phí sẵn sàng phục vụ giữa các khách hàng và ẩn chứa bù chéo ngầm. Việc áp dụng cơ chế giá hai thành phần gồm giá công suất và giá điện năng cần mở rộng thành cấu trúc giá nhiều thành phần phản ánh đầy đủ cấu trúc chi phí kỹ thuật, cả cạnh tranh lẫn điều tiết, bao gồm:

Thứ nhất là giá điện năng, phản ánh chi phí cung ứng và điều kiện cung cầu theo thời gian sử dụng, từng bước tiến tới tín hiệu giá sát thời gian thực và theo vị trí (miền, vùng hay nút phụ tải chính) khi điều kiện thị trường, đo đếm cho phép.

Thứ hai là giá công suất, phản ánh chi phí sẵn sàng phục vụ, gắn với nhu cầu công suất của khách hàng và mức đóng góp vào phụ tải cực đại của hệ thống.

Thứ ba là giá dịch vụ phụ trợ hệ thống, bóc tách sòng phẳng các chi phí điều tần, dự phòng, hỗ trợ điện áp và các dịch vụ hệ thống khác.

Thứ tư là giá dịch vụ lưới điện, gồm giá truyền tải và giá phân phối, phản ánh chi phí vận hành, khấu hao và chi phí vốn hợp lý, gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả đầu tư và chất lượng dịch vụ.

Cấu trúc giá nhiều thành phần phát tín hiệu kinh tế rõ ràng để người tiêu dùng tối ưu hóa biểu đồ phụ tải và tạo nền tảng thu hồi chi phí hợp lý cho đơn vị cung cấp điện. Kết hợp với cơ chế điều chỉnh giá, thanh toán và quản trị rủi ro phù hợp, đây là công cụ quan trọng để hạn chế mất cân đối tài chính do biến động giá nhiên liệu và thị trường.

Những lưu ý về năng lực tài chính của EVNNPT sau chia tách cần được giải quyết đồng thời trên ba phương diện: Doanh thu truyền tải, cơ cấu vốn và nghĩa vụ hợp đồng chuyển tiếp. Trong đó, cơ chế giá và dòng tiền truyền tải là một điểm tựa quan trọng mà cải cách có thể tác động trực tiếp. Vì vậy, phương án phân tách cần đi cùng phương án doanh thu và huy động vốn độc lập, đủ sức đáp ứng yêu cầu đầu tư dài hạn.

Trên nền tảng phương pháp giá truyền tải hiện hành, cơ quan quản lý cần khẩn trương hoàn thiện cơ chế điều tiết doanh thu theo mô hình tài sản cơ sở chịu sự điều tiết (RAB), với tính minh bạch và khả năng dự báo dài hạn phù hợp yêu cầu huy động vốn. Giá truyền tải RAB bảo đảm bù đắp chi phí vận hành hợp lý, chi phí khấu hao và tỷ suất sinh lời định mức trên giá trị tài sản lưới điện. Dòng tiền minh bạch và có khả năng dự báo từ cơ chế RAB sẽ tạo nền tảng để EVNNPT xây dựng tín nhiệm độc lập, mở rộng huy động vốn, kể cả qua phát hành trái phiếu, nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư gần 45 nghìn tỷ đồng mỗi năm. Trên cơ sở đó, cần tính toán lại nhu cầu bổ sung khoảng 42,5 nghìn tỷ đồng vốn chủ sở hữu được nêu trong các báo cáo gần đây và mức hỗ trợ chuyển tiếp cần thiết, với mục tiêu giảm dần phụ thuộc vào ngân sách và bảo lãnh của EVN. Đối với cam kết giải tỏa công suất trong các hợp đồng BOT quốc tế, cần rà soát và đàm phán cơ chế chuyển giao hoặc phân định nghĩa vụ với sự chấp thuận cần thiết của các bên liên quan. Trường hợp cần thiết, có thể xem xét cơ chế bảo lãnh chuyển tiếp có thời hạn của Chính phủ, trong phạm vi thẩm quyền và nghĩa vụ tài chính được xác định rõ.

Khi nhiệm vụ an sinh xã hội được thực hiện chủ yếu qua bù chéo giá bán lẻ, tín hiệu chi phí có thể bị che khuất và hiệu quả hỗ trợ khó được nhận diện đầy đủ. Theo định hướng của Nghị quyết số 70, khoản 12 Điều 5 và điểm d khoản 2 Điều 39 Luật Điện lực năm 2024, cần từng bước giảm, tiến tới xóa bỏ bù chéo giữa các nhóm khách hàng và giữa các vùng, miền, đồng thời bảo đảm hỗ trợ đến đúng đối tượng trước khi điều chỉnh chính sách. Việc hỗ trợ tiền điện cho hộ nghèo, hộ chính sách xã hội đã được chi từ ngân sách nhà nước theo khoản 13 Điều 5 của Luật Điện lực. Hướng đi tiếp theo là mở rộng công cụ tài chính công hỗ trợ trực tiếp, có mục tiêu, theo định mức thiết yếu, thay cho phần hỗ trợ ngầm còn nằm trong cấu trúc biểu giá. Khi gánh nặng công ích được hoàn trả về ngân sách, giá điện thị trường sẽ phản ánh đúng quy luật kinh tế, tạo điều kiện cho thị trường bán lẻ điện cạnh tranh vận hành minh bạch, hiệu quả.

Phát triển từ nghiên cứu của mình về điểm nghẽn thể chế thị trường điện Việt Nam (2026), tác giả vận dụng Mô hình Hệ thống Khả thi (VSM) để đề xuất Chiến lược Xoắn ốc song hành: Ba luồng cải cách cùng tiến triển, được điều chỉnh qua phản hồi thực tiễn và các cổng sẵn sàng (readiness gates). Theo cách tiếp cận này, mốc tiến độ cần đi cùng điều kiện thực thi và trách nhiệm giải trình để cải cách vừa giữ được nhịp độ, vừa bảo đảm chất lượng chuyển đổi.

Chiến lược này tích hợp đồng bộ ba luồng cải cách: Thể chế và Năng lực, Tín hiệu giá và cơ chế thị trường, và Cấu trúc và Tái cơ cấu. Trong đó, Năng lực thể chế là trụ cột nền tảng thường ít được chú trọng. Năng lực thể chế trong thị trường điện không thuần túy là năng lực hành chính hay kỹ thuật truyền thống, mà là năng lực tổng hợp liên ngành gồm kinh tế vi mô, thiết kế cơ chế thị trường, quản lý rủi ro tài chính, giám sát cạnh tranh và điều tiết độc lập. Nếu thiếu năng lực thể chế này, bộ máy dễ rơi vào tâm lý phòng thủ rủi ro hành chính. Ở khâu thiết kế, một Ban Cố vấn cải cách thị trường điện độc lập trực thuộc Chính phủ có thể góp phần bù đắp khoảng trống này thông qua tư vấn và thẩm định độc lập các thiết kế cơ chế, quy tắc thị trường trước khi ban hành.

Hình 1: Chiến lược xoắn ốc song hành

Theo tinh thần triển khai sớm tại Thông báo số 444/TB-VPCP, lộ trình tách EVNNPT nên được khởi động ngay trong năm 2026 theo nguyên tắc khởi động sớm, hoàn tất theo điều kiện.

Giai đoạn đầu từ năm 2026 đến năm 2027 là Khởi động tách bạch và chuẩn bị điều kiện. Ngay trong năm 2026, cấp có thẩm quyền cần quyết định chủ trương và lộ trình tách EVNNPT, đồng thời triển khai tách bạch chức năng, quản trị, kế toán và dữ liệu giữa khâu truyền tải với các khâu cạnh tranh, công khai điều kiện đấu nối và công suất truyền tải khả dụng dưới sự giám sát độc lập. Song song, cần ban hành khung giá truyền tải RAB, biểu giá điện nhiều thành phần và thí điểm đấu thầu công suất cạnh tranh cho BESS và nguồn linh hoạt.

Để việc chuyển EVNNPT thành doanh nghiệp độc lập do Nhà nước nắm giữ 100% vốn có thể hoàn tất sớm, dự kiến trong giai đoạn 2027 đến 2028, năm cổng điều kiện cần được bảo đảm. Thứ nhất là cổng pháp lý, gồm ý kiến của Bộ Chính trị về Đề án, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ thay thế Quyết định số 63/2013/QĐ-TTg về lộ trình, điều kiện và cơ cấu ngành điện cho các cấp độ thị trường điện, cùng phương án xác định cơ quan đại diện chủ sở hữu. Thứ hai là cổng tài chính, gồm cơ chế doanh thu truyền tải dài hạn theo mô hình RAB, phương án phân chia tài sản, vốn và nghĩa vụ nợ, phương án bổ sung vốn chủ sở hữu và bảo lãnh chuyển tiếp có thời hạn. Thứ ba là cổng hợp đồng, gồm sự chấp thuận của chủ đầu tư và bên cho vay các dự án BOT, của đối tác nhập khẩu điện, cùng hợp đồng dịch vụ truyền tải giữa EVNNPT và các bên mua bán điện. Thứ tư là cổng vận hành, gồm quy chế phối hợp quy hoạch, đầu tư và xử lý sự cố giữa truyền tải, phân phối và NSMO, bảo đảm không gián đoạn cung ứng trong giai đoạn 2027 đến 2030 vốn được dự báo căng thẳng. Thứ năm là cổng thể chế, gồm cơ chế giám sát độc lập và cơ chế bảo vệ cán bộ thực thi khi ra quyết định đúng thẩm quyền, đúng quy trình, được trình bày ở mục tiếp theo. Mỗi cổng cần có cơ quan chịu trách nhiệm, mốc hoàn thành và kết quả đánh giá được công bố, gắn với trách nhiệm khắc phục. Khi một cổng chậm, giải pháp là tập trung tháo gỡ cổng đó thay vì lùi toàn bộ lộ trình, để các luồng cải cách cùng tiến mà không phải chờ nhau hoàn tất mọi điều kiện.

Giai đoạn tiếp theo từ năm 2028 đến năm 2030 là Hoàn thiện tách bạch tổ chức và mở rộng vận hành thị trường. EVNNPT vận hành như một thực thể truyền tải trung lập, độc lập khỏi EVN, với doanh thu điều tiết minh bạch và khả năng huy động vốn độc lập. Trên cơ sở đáp ứng các cổng sẵn sàng tương ứng, hoàn thiện phân tách pháp nhân bán lẻ khỏi 5 Tổng công ty Điện lực và mở rộng thị trường công suất cạnh tranh. Đối với bán lẻ, đây là bước phát triển tiếp nối việc triển khai thiết kế thị trường theo Nghị quyết số 328, hướng tới vận hành đầy đủ trên nền tảng tổ chức và hạ tầng đáp ứng yêu cầu.

Cổng thể chế nêu trên gắn với một rào cản lớn là tâm lý phòng thủ rủi ro hành chính của cán bộ quản lý và vận hành. Khi chuyển sang thị trường cạnh tranh, rủi ro thương mại và biến động giá là bản chất khách quan. Nếu cách xử lý trách nhiệm về thất thoát vốn chưa phân biệt rõ rủi ro thị trường khách quan với sai phạm, bộ máy thực thi sẽ buộc phải chọn giải pháp an toàn là trì hoãn đổi mới.

Bài viết kiến nghị bổ sung nguyên tắc Bến đỗ an toàn (safe harbour) vào khung khổ pháp lý quản lý vốn nhà nước và quản lý ngành điện lực, cụ thể hóa nguyên tắc đánh giá bảo toàn, phát triển vốn trên cơ sở hiệu quả tổng thể của doanh nghiệp tại khoản 2 Điều 26 Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp số 68/2025/QH15. Bến đỗ an toàn là cơ chế bảo vệ cán bộ khi đưa ra quyết định đổi mới thị trường đúng thẩm quyền, thiện chí, tuân thủ quy trình thẩm định rủi ro và không có xung đột lợi ích. Khi các điều kiện bảo vệ được đáp ứng, tổn thất do biến động thị trường khách quan không được mặc nhiên coi là sai phạm. Pháp luật cần quy định rõ phạm vi miễn trừ trách nhiệm, đồng thời loại trừ gian lận, cố ý vi phạm và thiếu thận trọng nghiêm trọng.

Sự khác biệt giữa hai luồng ý kiến không phản ánh sự đối kháng, mà cho thấy trách nhiệm đối với hai yêu cầu bổ trợ nhau: Tính trung lập, cạnh tranh của thị trường và An toàn tài chính của hệ thống, cùng phục vụ mục tiêu an ninh cung cấp điện. Hai yêu cầu này gắn kết hữu cơ trong một chiến lược phát triển. Tách bạch độc quyền tự nhiên là quy luật tất yếu để cởi trói cho EVN và tạo dựng niềm tin cho khu vực tư nhân. Đồng thời, đưa cơ chế thị trường công suất cạnh tranh lên sớm, kết hợp giá nhiều thành phần và giá truyền tải bù đắp chi phí là bộ ba trụ cột để xử lý tận gốc những bất cập về tín hiệu doanh thu và phân bổ chi phí. Khi được thiết kế đồng bộ và thực thi có kỷ luật, bộ ba này tạo nền tảng hóa giải bẫy thiếu tiền trong đầu tư nguồn điện, củng cố năng lực tài chính của lưới điện và nâng cao an ninh cung ứng.

Cải cách cấu trúc ngành điện sẽ giúp EVN định vị đúng tầm vóc một tập đoàn năng lượng quốc gia hàng đầu, chuyên sâu vào các mũi nhọn công nghệ cốt lõi. Với lộ trình xoắn ốc song hành và hành lang an toàn thể chế vững chắc, ngành điện Việt Nam có thể khơi thông dòng vốn xã hội quy mô hàng triệu tỷ đồng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và mục tiêu phát triển bền vững.

Kỳ 1: Tách bạch độc quyền tự nhiên từ góc nhìn lịch sử và bản chất thể chế

Tài liệu tham khảo chính

1. Quốc hội (2024). Luật Điện lực số 61/2024/QH15.
2. Bộ Chính trị (2025). Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
3. Bộ Chính trị (2026). Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 về phát triển kinh tế nhà nước.
4. Chính phủ (2025). Nghị quyết số 328/NQ-CP ngày 13/10/2025 về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW.
5. Thủ tướng Chính phủ (2025). Quyết định số 768/QĐ-TTg ngày 15/4/2025 phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
6. Thủ tướng Chính phủ (2025). Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg quy định về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện.
7. Ngân hàng Thế giới (2023). Taking Stock, Báo cáo cập nhật kinh tế Việt Nam, tháng 8/2023.
8. Thái Doãn Hoàng Cầu (2025). Lời giải cho 4 vấn đề nan giải của ngành điện Việt Nam. Báo điện tử Dân trí, chuyên mục Tâm điểm, ngày 08/9/2025, https://dantri.com.vn/tam-diem/loi-giai-cho-4-van-de-nan-giai-cua-nganh-dien-viet-nam-20250907222032858.htm, truy cập ngày 18/10/2026.
9. Thái Doãn Hoàng Cầu (2025). Cải cách thị trường điện Việt Nam 2.0 nhìn từ sự tương hỗ giữa các chủ trương chính sách lớn. Tạp chí Kinh tế Sài Gòn, số 23 năm 2025, ngày 05/6/2025, trang 23 đến 25.
10. Thái Doãn Hoàng Cầu (2026). Điểm nghẽn thể chế thị trường điện Việt Nam: Chẩn đoán qua lăng kính Kinh tế học Thể chế và Mô hình Hệ thống Khả thi (VSM), hướng tới Chiến lược Xoắn ốc song hành (Working Paper: Institutional Bottlenecks in Vietnam’s Electricity Market Reform: A Diagnosis through Institutional Economics and the Viable System Model), https://doi.org/10.5281/zenodo.20747597.
11. Thái Doãn Hoàng Cầu, Võ Ngọc Điều, Phan Công Tiến (2026). Góp ý Dự thảo Báo cáo tổng hợp: Đề án hoàn thiện thiết kế thị trường bán buôn điện cạnh tranh (VWEM), xây dựng thị trường bán lẻ điện cạnh tranh (VREM) và lộ trình triển khai tổng thể. Văn bản tham vấn độc lập gửi NSMO và Bộ Công Thương, ngày 19/6/2026 (tài liệu chưa công bố).
12. Thái Doãn Hoàng Cầu và Trần Huỳnh Ngọc (2025). Đổi mới thị trường điện Việt Nam: Động lực và giải pháp. Chương 3 trong Phân tích và nhận định của PECC2 về triển vọng phát triển năng lượng Việt Nam, Ấn bản 2025 (VEO 2025). Nhà xuất bản Khoa học - Công nghệ - Truyền thông. Đăng lại toàn văn trên Tạp chí Năng lượng Việt Nam thành hai phần, ngày 16/4/2026 https://nangluongvietnam.vn/doi-moi-thi-truong-dien-viet-nam-dong-luc-va-giai-phap-phan-1-35915.html và ngày 22/4/2026 https://nangluongvietnam.vn/doi-moi-thi-truong-dien-viet-nam-dong-luc-va-giai-phap-phan-2-35920.html, truy cập ngày 18/10/2026.
13. Thy Thảo (2026). Tái cơ cấu ngành điện: Từng bước tách bạch các khâu độc quyền tự nhiên và cạnh tranh. Tạp chí Công Thương, ngày 15/10/2026, https://tapchicongthuong.vn/tai-co-cau-nganh-dien--tung-buoc-tach-bach-cac-khau-doc-quyen-tu-nhien-va-canh-tranh-558178.htm, truy cập ngày 18/10/2026.
14. Thy Thảo (2026). Phát triển thị trường điện cạnh tranh: Định hướng xuyên suốt trong chính sách năng lượng. Tạp chí Công Thương, ngày 16/10/2026, https://tapchicongthuong.vn/phat-trien-thi-truong-dien-canh-tranh--dinh-huong-xuyen-suot-trong-chinh-sach-nang-luong-558381.htm, truy cập ngày 18/10/2026.
15. Tạp chí Công Thương (2026). Phân tích mô hình tách bạch các khâu trong ngành điện trên thế giới: Nền tảng hình thành thị trường điện cạnh tranh. Tạp chí Công Thương, ngày 17/10/2026, https://tapchicongthuong.vn/magazine/phan-tich-mo-hinh-tach-bach-cac-khau-trong-nganh-dien-tren-the-gioi--nen-tang-hinh-thanh-thi-truong-dien-canh-tranh-558776.htm, truy cập ngày 18/10/2026.
16. VnExpress (2026). Hai Bộ Tài chính - Công Thương chưa thống nhất tách truyền tải điện khỏi EVN. Báo điện tử VnExpress, ngày 09/10/2026, https://vnexpress.net/hai-bo-tai-chinh-cong-thuong-chua-thong-nhat-tach-truyen-tai-dien-khoi-evn-5130525.html, truy cập ngày 18/10/2026.
17. Dân trí (2026). Tái cơ cấu EVN: Vì sao Bộ Tài chính chưa muốn tách công ty truyền tải điện? Báo điện tử Dân trí, ngày 09/10/2026, https://dantri.com.vn/kinh-doanh/tai-co-cau-evn-vi-sao-bo-tai-chinh-chua-muon-tach-cong-ty-truyen-tai-dien-20261009214211304.htm, truy cập ngày 18/10/2026.
18. Dương Hưng (2026). Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia trước ngã rẽ tách khỏi EVN. Báo điện tử Tiền Phong, ngày 10/10/2026, https://tienphong.vn/tong-cong-ty-truyen-tai-dien-quoc-gia-truoc-nga-re-tach-khoi-evn-post1884067.tpo, truy cập ngày 18/10/2026.
19. Ngọc An (2026). Vì sao Bộ Công Thương đề xuất tách EVNNPT ra khỏi EVN? Báo điện tử Tuổi Trẻ, ngày 08/10/2026, https://tuoitre.vn/vi-sao-bo-cong-thuong-de-xuat-tach-evnnpt-ra-khoi-evn-100261008170014948.htm, truy cập ngày 18/10/2026.
20. Ngọc An (2026). Đề xuất mới tái cơ cấu EVN, giữ nguyên nhiều đơn vị trực thuộc để vào Top 500 thế giới. Báo điện tử Tuổi Trẻ, ngày 09/10/2026, https://tuoitre.vn/de-xuat-moi-tai-co-cau-evn-giu-nguyen-nhieu-don-vi-truc-thuoc-de-vao-top-500-the-gioi-100261009165645667.htm, truy cập ngày 18/10/2026.
21. Ngọc An (2026). Cải tổ EVN trong hệ thống điện: Tiếp tục là trụ cột năng lượng hay xóa độc quyền? Báo điện tử Tuổi Trẻ, ngày 13/10/2026, https://tuoitre.vn/cai-to-evn-trong-he-thong-dien-tiep-tuc-la-tru-cot-nang-luong-hay-xoa-doc-quyen-100261013133907176.htm, truy cập ngày 18/10/2026.
22. Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam (2026). Bàn về tái cơ cấu ngành điện Việt Nam. Tạp chí Năng lượng Việt Nam, ngày 22/8/2026, https://nangluongvietnam.vn/ban-ve-tai-co-cau-nganh-dien-viet-nam-36534.html, truy cập ngày 18/10/2026.
23. Nguyễn Anh Tuấn (2026). Tái cơ cấu EVN gắn với thị trường điện cạnh tranh và đề xuất thứ tự ưu tiên trong lộ trình. Tạp chí Năng lượng Việt Nam, ngày 17/10/2026, https://nangluongvietnam.vn/tai-co-cau-evn-gan-voi-thi-truong-dien-canh-tranh-va-de-xuat-thu-tu-uu-tien-trong-lo-trinh-36774.html, truy cập ngày 18/10/2026.