Mặt bằng giá mới được xác lập vào dịp cuối năm

Còn theo Tổng cục Thống kê, CPI tháng 12 sẽ tăng cao do nhu cầu tiêu dùng cuối năm, bên cạnh đó, sự chênh lệch tỷ giá đồng USD sẽ đẩy giá các mặt hàng. Dự báo, CPI tháng 12 sẽ khoảng 7%. Diễn biến thị trường trong những ngày đầu tháng 12 cho thấy, thị trường - giá cả đang nóng hơn.

            Theo thông lệ, vào dịp cuối năm, khi sức mua trên thị trường tăng cao, sẽ xảy ra tình trạng khan hàng, sốt giá. Song, các chuyên gia kinh tế nhận định, diễn biến giá thị trường cuối năm 2009 sẽ có nhiều bất ngờ, khó dự đoán.

            Thị trường trong nước tháng 11 đã sôi động hơn so với tháng trước khi các nguồn hàng được huy động để đáp ứng cho nhu cầu mua sắm, sửa chữa, xây dựng chuẩn bị đón Tết Nguyên đán. Hầu hết các doanh nghiệp đã triển khai dự trữ hàng hóa phục vụ Tết nên nguồn cung hàng hóa trong nước tiếp tục được bảo đảm. Các trung tâm thương mại cũng như doanh nghiệp kinh doanh thực hiện tháng bán hàng khuyến mãi đã thu hút một lượng lớn khách hàng mua sắm, đặc biệt là vào các “ngày vàng” trong tháng. Vì vậy, tổng mức lưu chuyển hàng hoá tháng 11 ước đạt 114,0 nghìn tỷ đồng, tăng 5,1% so với tháng 10; tính chung 11 tháng ước đạt 1.075,3 nghìn tỷ đồng, tăng 18,5% so với cùng kỳ. Hai thị trường lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đạt tốc độ tăng trưởng lần lượt là 24,4% và 19,1%.

            CPI tháng 11 tăng 0,55% so với tháng 10; tăng 4,35% so với tháng 11/2008, góp phần đưa CPI bình quân 11 tháng tăng 6,91% so với cùng kỳ. CPI tháng 11 tăng ở 10/11 nhóm hàng hóa quan trọng, với mức tăng từ 0,03 - 0,87%. Riêng nhóm bưu chính viễn thông lại giảm 0,05%. Tăng mạnh nhất là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống với mức 0,87% do lương thực tăng giá tới 2,22%, thực phẩm tăng 0,62%. Tiếp đến là nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng có mức tăng 0,75%.

            Tháng 11 ghi nhận sự biến động mạnh mẽ trên thị trường vàng, với mức tăng đạt 10,08% so với tháng 10 và là mức tăng cao nhất kể từ trước đến nay. Với đà tăng này, chỉ số giá vàng 11 tháng qua tăng 15,73% so với cùng kỳ 2008. Giá USD cũng tăng 1,45% so với tháng 10, đưa giá USD 11 tháng qua tăng 9,04% so với cùng kỳ 2008.

            Một loạt mặt hàng tăng giá, sản phẩm đến tay người tiêu dùng đắt thêm 5 - 20% trong dịp mua sắm cuối năm. Chỉ vài ngày sau khi Liên Bộ Tài chính - Công Thương chấp nhận cho các doanh nghiệp kinh doanh đầu mối được bán xăng với giá mới là 16.300 đồng thay cho mức 15.500 đồng, giá cả một số mặt hàng tăng “chóng mặt”. Rau xanh là mặt hàng lên giá rõ nhất, rau muống, xu hào, cải bắp, xà lách, cà chua,...  đều tăng từ 1.000 - 2.000 đồng/kg. Theo đó, các mặt hàng thịt gà, thịt lợn và thịt bò cũng tăng thêm từ 2.000 - 3.000 đồng/kg. Các chuyên gia kinh tế dự báo, từ nay đến Tết Nguyên đán, giá thực phẩm còn có khả năng tăng cao, ngoài nguyên nhân giá xăng tăng, còn do sức ép của tình hình thời tiết mưa lũ, dịch bệnh diễn biến bất lợi ở nhiều địa phương và nguồn cung về thực phẩm đang có chiều hướng giảm. Giá lương thực tăng mạnh ở hầu hết các mặt hàng như gạo, bột mì, ngũ cốc và lương thực chế biến…

            Cộng hưởng với giá nguyên liệu đầu vào, xăng dầu tăng, việc tỷ giá tăng có thể như giọt nước tràn ly, đẩy mặt bằng giá lên mức cao mới. Các nhà kinh doanh đồ hộp, gia vị, bánh hộp nhập khẩu đã gửi thư chào hàng đến nhiều shop thực phẩm. Theo đó, các loại bánh nhập từ châu Âu sẽ có giá tăng khoảng 10% so với tết năm ngoái, còn các loại gia vị và bánh nhập từ châu Á tăng khoảng 8%. Các mặt hàng tết cũng đã bắt đầu được tung ra thị trường và đang trên đà tăng giá. So với tháng trước, các loại quả và hạt sấy khô tăng giá khoảng 5.000 - 10.000đ/kg, các loại khô mực, khô cá, khô bò tăng 25.000 - 30.000đ/kg...

            Giá bán buôn đường tại các nhà máy đã tăng khoảng 1.000 đồng/kg so với hồi đầu tháng 11, lên mức 15.200 đồng/kg - mức cao nhất kể từ đầu năm nay. Giá đường trên thị trường bán lẻ tăng lên mức 19.000 - 20.000 đồng/kg, vượt mức kỷ lục hồi tháng 8 năm 2009.

            Giá đường tăng vào dịp cuối năm đã tác động đến nhiều mặt hàng thuộc nhóm bánh mứt, kẹo và đồ uống. Một số hãng bánh kẹo, đồ uống cho biết sẽ nâng giá bán ít nhất 5% trong dịp Tết. Các công ty sản xuất sữa trong nước điều chỉnh tăng giá một số sản phẩm lên 5-7%. Từ tháng 12, giá sản phẩm sữa các loại của Vinamilk tăng bình quân 6%. Tuy nhiên, trên thị trường, một số cửa hàng đã tự động tăng giá sữa nước Vinamilk loại lốc từ 500 - 1.000 đồng/lốc, loại 1 lít/hộp tăng 20.000 đồng/thùng.

            Tỷ giá USD biến động và đứng ở mức cao so với những tháng trước, đã đẩy giá bán một số mặt hàng nhập khẩu tăng. Giá nhiều mặt hàng như máy tính và linh kiện, máy ảnh số, phụ kiện tại các siêu thị máy tính tăng tương ứng mức tăng của đồng đôla, dao động ở mức 5 - 8%. Thị trường ô tô, nhất là các loại ô tô nhập khẩu đều tăng giá rất mạnh so với đầu tháng 11 và gây ngỡ ngàng cho người tiêu dùng. Không ít chuyên gia đã bày tỏ lo ngại về nguy cơ lạm phát cao quay trở lại, có thể vào cuối năm nay hoặc sang đầu năm 2010. Một trong những cơ sở cho nhận định này là giá cả nhiều hàng hóa chủ yếu của thế giới đang gia tăng trở lại, bởi nhiều nền kinh tế đã có dấu hiệu hồi phục. Khi giá cả hàng hóa thiết yếu thế giới tăng trở lại, thì sức ép lạm phát cũng tăng theo.

            Cùng nguyên nhân ảnh hưởng, giá sắt thép các loại cũng nhỉnh 3%. Tuy nhiên, vào cuối năm, nhu cầu xây dựng nhà cửa hạ nhiệt, lượng tiêu thụ chủ yếu từ các công trình còn đang dang dở, nên không tác động lớn đến túi tiền người dân.

            Chính yếu tố tâm lí của các nhà đầu tư đã tạo nên cơn bão giá vàng kỉ lục vừa qua với mức giá 29,3 triệu đồng/lượng, nhưng sau đó đã tụt dốc mạnh đến 2,5 triệu đồng/lượng trong một ngày. Mặc dù Ngân hàng Nhà nước đã cho phép nhập khẩu vàng, nhưng giá vàng trong nước vẫn ở mức cao, hiện đang quanh mức 27,5 triệu đồng/lượng và hoạt động mua - bán chịu tác động trước biến động của giá vàng thế giới, tỷ giá USD/VND.

            Cùng với diễn biến phức tạp của giá vàng, tỉ giá USD/VND cũng tăng đột biến. Hiện nay, tỉ giá USD/VND liên ngân hàng đang ở mức 17.956 đồng/USD, trong khi các ngân hàng thương mại đồng loạt tăng lên mức 18.482 đồng/USD. Trên thị trường tự do, tỉ giá được thiết lập quanh mức 19.400 đồng/USD. Hiện tại, đồng USD tăng giá so với đồng Việt Nam, nhưng lại mất giá so với một số đồng tiền mạnh khác.

            Hơn một tháng rưỡi qua, giá chứng khoán đã giảm hơn 30%, giá trị giao dịch chỉ còn 20-25% so với trước. Xu hướng hiện nay chưa thực sự rõ ràng, tâm lý nhà đầu tư chưa ổn định và dễ bị dao động. Thêm vào đó, tính thanh khoản thấp của thị trường trong giai đoạn gần đây cho thấy các dòng vốn chảy vào thị trường vẫn đang tỏ ra khá thận trọng.

            Ngoài ra, biến động của tỷ giá USD cũng góp phần nhích giá nhiều mặt hàng, nhất là nguồn hàng nhập khẩu. Giới kinh doanh cũng lợi dụng các yếu tố này để tăng giá các loại hàng hóa khác nhằm trục lợi; hoặc hạn chế lượng hàng bán ra, đẩy giá lên cao. Một số biện pháp can thiệp hành chính Nhà nước vẫn sử dụng như yêu cầu bán đúng giá niêm yết không có nhiều tác dụng trong thời điểm này.