Mô hình chuỗi cửa hàng phân phối thực phẩm đảm bảo an toàn: Cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể

Đây là nhiệm vụ thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về an toàn thực phẩm (ATTP) năm 2015 của Bộ Công Thương, nhằm cao năng lực hệ thống tổ chức quản lý nhà nước về vệ sinh ATTP từ trung ương đến địa phương (đủ năng lực quản lý và kiểm soát ATTP trong chuỗi cung cấp thực phẩm được thiết lập); đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm phát triển theo mô hình chuỗi an toàn. Năm 2015, Bộ Công Thương đã triển khai xây dựng với một số chuỗi cửa hàng sữa chế biến và bánh. Trước đó năm 2014, mô hình này đã triển khai thực hiện tại một số chuỗi siêu thị tổng hợp và cửa hàng bánh.

Tại Hội nghị bà Lê Việt Nga - Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước, Bộ Công Thương khẳng định sự tích cực, quyết liệt của các bộ, ngành địa phương trong vấn đề vệ sinh ATTP thời gian qua đã mang lại những kết quả tích cực, nhất là sự phối hợp liên ngành của Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đáp ứng được thực tế phân công trong quản lý nhà nước của hai ngành quy định tại Luật An toàn thực phẩm. Để đẩy mạnh mô hình chuỗi cửa hàng đảm bảo an toàn thực phẩm, bà Lê Việt Nga cho rằng cần có sự chung tay của tất cả hệ thống từ người dân (nâng cao nhận thức trong tiêu dùng về thực), doanh nghiệp (ý thức về chất lượng sản phẩm, vệ sinh ATTP là xu hướng phát triển bền vững), chính quyền (quyết liệt với những chính sách hỗ trợ cụ thể); nhà quản lý (tăng cường kiểm tra giám sát…), trong đó công tác thông tin tuyên truyền phải được đẩy mạnh, hướng tới nâng cao nhận thức của cộng đồng, tạo chuyển biến sâu sắc trong hành động.

Việc đảm bảo ATTP theo chuỗi hiện đang được coi là xu hướng phát triển bền vững trên thế giới. Công tác xây dựng Chuỗi thực phẩm an toàn cũng được các bộ ngành địa phương tích cực triển khai chủ yếu như tập trung vào các hoạt động khảo sát, nghiên cứu ứng dụng các hệ thống quản lý thực phẩm an toàn, tiên tiến như HACCP ISO 22000, GlobalGap, VietGap… vào trong thực tiễn sản xuất thực phẩm tại Việt Nam.

Chia sẻ về kinh nghiệm trong triển khai mô hình kinh doanh thực phẩm an toàn gắn với chương trình bình ổn thị trường, bà Trần Thị Phương Lan - Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội khẳng định thực phẩm bẩn, không nguồn gốc xuất xứ đang là vấn đề nhức nhối của toàn xã hội bởi số vụ vi phạm và mức độ vi phạm ngày càng tăng lên, một số doanh nghiệp vì lợi nhuận, làm ăn gian dối, đưa các chất cấm vào sản xuất, chế biến sản phẩm rồi tung ra thị trường… dẫn đến những mối nguy hại khôn lường cho người tiêu dùng. Đảm bảo nguồn cung rau sạch và thực phẩm sạch là mối ưu tiên hàng đầu của Hà Nội thời gian qua, bà Trần Thị Phương Lan cho biết, theo đó Hà Nội  tăng cường liên kết vùng để đảm bảo nguồn cung  các sản phẩm sạch, đảm bảo vệ sinh cho thị trường, đồng thời tăng cường thông tin truyền thông, tập huấn kiến thức cho người tiêu dùng cũng như nhà sản xuất. Đến nay, Hà Nội có 28 trung tâm thương mại và 129 siêu thị trên địa bàn thành phố kết hợp với chuỗi của các doanh nghiệp khác như Hapro, An Việt... cung ứng rau và thực phẩm sạch cho thành phố. Trong năm 2015, Hà Nội đã triển khai 2 điểm Tự hào hàng Việt và dự kiến tăng thêm khoảng 30 điểm nữa vào năm tới để mở rộng các điểm cung ứng thực phẩm sạch cho người dân Thủ đô. Sở Công Thương Hà Nội giao Chi cục Quản lý thị trường phối hợp cùng liên ngành trong kiểm soát chặt chẽ các mặt hàng thực phẩm.

Chia sẻ kinh nghiệm trong công tác bình ổn thị trường Tết và kinh nghiệm kết nối sản phẩm thực phẩm vào hệ thống phân phối, bà Lê Ngọc Đào - Phó Giám đốc Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, để đảm bảo hàng hóa phục vụ cho 10 triệu dân thành phố, Sở Công Thương thành phố đã làm việc với các doanh nghiệp phân phối, hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và các doanh nghiệp không tham gia chương trình bình ổn. Đến nay, các đơn vị đã hoàn tất kế hoạch chuẩn bị hàng Tết. Đặc biệt, trong quá trình triển khai thực hiện chương trình bình ổn thị trường, Thành phố xác định song song với công tác tạo nguồn hàng có chất lượng, giá bán ổn định thì việc phát triển mạng lưới phân phối đóng vai trò rất quan trọng.

Bà Lê Ngọc Đào cho biết, với những hiệu quả thực tế, trong những năm gần đây, chương trình bình ổn đã nhận được sự quan tâm, vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong việc phát triển điểm bán, đưa hàng bình ổn, đảm bảo an toàn thực phẩm đến đông đảo người tiêu dùng trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.

Tại Hội nghị, đại diện các cơ sở sản xuất, như: Công ty Sữa Ba Vì, trang trại Bảo Châu, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Ba Huân… đã chia sẻ về kinh nghiệm, cũng như quá trình đầu tư để đảm bảo các tiêu chí vệ sinh an toàn cho các sản phẩm. Chia sẻ của các doanh nghiệp cho thấy họ đang gặp nhiều khó khăn trong kinh doanh, phát triển các sản phẩm an toàn, bởi phải đầu tư, chi phí lớn cho sản xuất, trong khi nhận thức nhiều người tiêu dùng vẫn còn hạn chế (chưa nhận thức đúng giá trị của các thực phẩm sạch, an toàn, đa số cho rằng giá quá cao). Doanh nghiệp rất cần sự hỗ trợ thiết thực từ phía chính quyền và các cơ quan quản lý, cũng như công tác truyền thông nhận diện, góp phần đảm bảo quyền lợi cho những nhà sản xuất chân chính.