PV: Xin ông tóm tắt những thành công nổi bật của TMĐT trong năm 2009?
Ông Dương Hoàng Minh: Năm 2009, TMĐT đạt được thành công trên nhiều phương diện, nhưng có thể tóm tắt lại những “mảng” nổi bật sau: Khung pháp lý cơ bản về TMĐT đã hình thành; Ứng dụng TMĐT trong doanh nghiệp có hiệu quả rõ rệt và ngày càng tăng; Hầu hết các tỉnh/thành phố trong cả nước đã ban hành Kế hoạch phát triển TMĐT; Thanh toán điện tử đang từng bước đi vào cuộc sống; Mua bán trực tuyến đang có xu hướng phát triển tại các thành phố lớn.
PV: Như vậy, khung pháp lý là “điều kiện cần” để TMĐTVN phát triển?
Ông Dương Hoàng Minh: Đúng vậy! Có thể nói, chúng ta đã tiến những bước dài trong việc tạo dựng hành lang pháp lý để TMĐT có cơ sở để phát triển.
Tháng 11/2005, Quốc hội đã thông qua Luật Giao dịch điện tử, chính thức thừa nhận tính pháp lý của giao dịch điện tử ở Việt Nam. Tháng 6/2006, Quốc hội thông qua Luật Công nghệ thông tin, quy định cụ thể về hoạt động ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin, các biện pháp bảo đảm và phát triển công nghệ thông tin, quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin. Đến nay, Chính phủ đã ban hành khá đầy đủ các nghị định hướng dẫn hai Luật trên. Ngày 19/6/2009, Quốc hội cũng đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật hình sự, trong đó bổ sung thêm một số quy định đối với tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin và viễn thông. Có thể nói, đây là nỗ lực rất lớn của Quốc hội, Chính phủ và các Bộ ngành trong việc xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến TMĐT. Hiện nay, các cơ quan hữu quan đang tích cực xây dựng những quy định chi tiết hơn nữa hướng dẫn việc triển khai các văn bản này, nhằm tạo hành lang pháp lý toàn diện cho TMĐT phát triển.
PV: “Có bột mới gột nên hồ”, những ứng dụng TMĐT trong doanh nghiệp cũng nhờ đó mà phát huy hiệu quả. Xin ông nói rõ về những hiệu quả đó?
Ông Dương Hoàng Minh: Sự tiến bộ nhanh chóng của hạ tầng công nghệ thông tin và truyền thông cùng với yêu cầu cấp bách phải nâng cao sức cạnh tranh trong hội nhập kinh tế toàn cầu đã thúc đẩy các doanh nghiệp Việt Nam quan tâm tới TMĐT. Phân tích sơ bộ kết quả điều tra trên 2.000 doanh nghiệp của Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin Bộ Công Thương cho thấy, tính đến cuối tháng 11/2009, hầu hết các doanh nghiệp đã quan tâm tới đầu tư thiết bị, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin: 100% doanh nghiệp có trang bị máy tính, 98% doanh nghiệp đã kết nối Internet, trong đó chủ yếu là kết nối bằng ADSL, tỷ lệ doanh nghiệp có website riêng đạt 37%; đến cuối năm 2009, có 12% doanh nghiệp tham gia sàn TMĐT, trong số đó 69,7% doanh nghiệp cho biết đã ký được hợp đồng qua giao dịch trên sàn.
Hiệu quả đầu tư cho thương mại điện tử của doanh nghiệp là rất rõ ràng. Bình quân tỷ lệ doanh thu từ thương mại điện tử chiếm 33% tổng doanh thu, trong khi đầu tư trung bình cho thương mại điện tử và công nghệ thông tin chỉ chiếm khoảng 5% chi phí hoạt động của doanh nghiệp. Cũng theo kết quả khảo sát, 60% doanh nghiệp nhận định doanh thu từ thương mại điện tử sẽ tăng trong thời gian tới. Bên cạnh đó, đa số các doanh nghiệp đánh giá cao hiệu quả ứng dụng thương mại điện tử qua việc xây dựng hình ảnh doanh nghiệp, mở rộng kênh tiếp xúc với khách hàng, giảm chi phí kinh doanh, tăng lợi nhuận, v.v…
PV: Năm nay là một năm nở rộ các hoạt động thanh toán điện tử. Ông đánh giá triển vọng của hoạt động này trong tương lai như thế nào, thưa ông?
Ông Dương Hoàng Minh: Trong các năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của TMĐT và công nghệ thông tin, thanh toán điện tử tại Việt Nam cũng đã có những bước tiến vững chắc, đặt nền móng cho việc phát triển mạnh mẽ lĩnh vực này trong các năm tới.
Ở tầm quốc gia, tháng 2/2009, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chính thức khai trương Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng giai đoạn II. Với phạm vi hoạt động rộng khắp cả nước, khả năng xử lý 2 triệu giao dịch thanh toán/ngày, độ an toàn cao, Hệ thống đã góp phần quan trọng trong việc mở rộng, nâng cao chất lượng hoạt động thanh toán của nền kinh tế.
Dịch vụ thanh toán thẻ cũng có một năm phát triển khá sôi động. Đến hết tháng 6/2009, các tổ chức ngân hàng đã phát hành khoảng trên 17 triệu thẻ thanh toán. Toàn hệ thống ngân hàng đã lắp đặt và đưa vào sử dụng 8.800 máy ATM. Số lượng máy POS đạt trên 28.300 chiếc. Hiện nay, Ngân hàng Nhà nước đang chỉ đạo liên minh thẻ còn lại là VNBC và ANZ khẩn trương tiến hành triển khai việc kết nối vào hệ thống thẻ Banknetvn - Smartlink để hình thành một mạng thanh toán thẻ thống nhất trong cả nước.
Trong năm 2009, số lượng website TMĐT có tích hợp công cụ thanh toán trực tuyến ngày càng tăng. Đến nay đã có khoảng 100 doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau như ngân hàng, hàng không, du lịch, siêu thị bán hàng tổng hợp v.v... cung cấp dịch vụ thanh toán trực tuyến cho khách hàng. Người tiêu dùng tại các thành phố lớn cũng dần quen với phương thức giao dịch và mua bán qua mạng.
PV: Để thúc đẩy TMĐT phát triển, trong giai đoạn tới, theo ông, chúng ta cần làm gì?
Ông Dương Hoàng Minh: Để TMĐT phát triển mạnh mẽ, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam, theo tôi, chúng ta cần sự đồng tâm nhất trí của ba bên: các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Về phía Nhà nước, cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền, giáo dục cho cộng đồng về TMĐT; Tiếp tục hoàn thiện thống văn bản liên quan tới TMĐT; Tăng cường công tác thực thi pháp luật về TMĐT, trong đó đặc biệt quan tâm tới việc quản lý hoạt động mua bán hàng hoá và dịch vụ qua Internet. Đặc biệt, tiếp tục đẩy mạnh việc xây dựng năng lực quản lý nhà nước về TMĐT tại các địa phương. Phấn đấu đến hết năm 2010, tất cả địa phương trong cả nước ban hành kế hoạch triển khai TMĐT phù hợp với đặc điểm của địa phương mình. Các doanh nghiệp ngoài việc đẩy mạnh ứng dụng TMĐT vào hoạt động sản xuất kinh doanh, còn phải đi tiên phong trong việc tuân thủ các quy định của pháp luật liên quan tới lĩnh vực TMĐT, góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh lành mạnh. Còn với người tiêu dùng Việt Nam, cần nhanh chóng làm quen và thích nghi với tập quán mua sắm hiện đại và rất hiệu quả này. Ngoài ra, để góp phần xây dựng môi trường TMĐT lành mạnh, người tiêu dùng cần nâng cao ý thức khi sử dụng mạng Internet, không góp phần phát tán các virus, phần mềm gián điệp; cảnh giác trong các giao dịch trực tuyến để tránh bị lừa đảo…
PV: Xin cảm ơn ông!
