Tóm tắt:
Hoa Kỳ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, kim ngạch đạt xấp xỉ 153 tỷ USD vào năm (2025)[1]. Sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu cùng với sự mở rộng thặng dư thương mại đã khiến hàng hóa Việt Nam trở thành mục tiêu trọng điểm trong các cuộc điều tra chng lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) của Hoa Kỳ. Bài báo đi sâu phân tích cơ sở pháp lý, các xu hướng điều tra hiện đại của Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC), đồng thời đánh giá năng lực ứng phó nội tại của khối quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Từ những bài học thực tiễn trong các vụ việc ngành thép, gỗ dán và pin năng lượng mặt trời, bài báo đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ về thể chế vĩ mô và quản trị vi mô nhằm bảo vệ không gian xuất khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững cho Việt Nam.
Từ khóa: Phòng vệ thương mại, lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, Hoa Kỳ.
1. Đặt vấn đề
Trong cấu trúc kinh tế toàn cầu hiện đại, hoạt động tự do hóa thương mại luôn song hành cùng xu hướng gia tăng các biện pháp bảo hộ từ các cường quốc kinh tế. Đặc biệt, dưới tác động của xung đột thương mại Hoa Kỳ - Trung Quốc, các dòng tư bản có xu hướng tìm kiếm các quốc gia trung gian có độ mở kinh tế lớn như Việt Nam để dịch chuyển các công đoạn gia công thô nhằm mượn xuất xứ, lẩn tránh các lệnh áp thuế gốc. Nhận diện được rủi ro này, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã đẩy mạnh thực thi Điều 781 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, biến các cuộc điều tra chống lẩn tránh thành một mũi nhọn hành pháp độc lập. Do ngành công nghiệp hỗ trợ thượng nguồn của Việt Nam chưa hoàn thiện và phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, sự siết chặt rào cản này đang tạo ra một rủi ro hệ thống. Vì vậy, việc bóc tách toàn diện quy trình, nhận diện xu hướng hành pháp của Hoa Kỳ và xây dựng thế trận giải pháp ứng phó đồng bộ là yêu cầu mang tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn.
2. Cấu trúc pháp lý và các xu hướng điều tra chống lẩn tránh của Hoa Kỳ
Khung pháp lý của Hoa Kỳ dựa trên Điều 781 Đạo luật Thuế quan 1930 với đặc trưng lớn nhất là tính định tính và sự tùy nghi linh hoạt, cho phép cơ quan điều tra gộp các mặt hàng có hành vi lẩn tránh vào diện phải nộp thuế gốc mà không cần khởi xướng vụ việc PVTM mới. Thêm vào đó, việc ban hành Đạo luật Thực thi và Bảo vệ (EAPA) năm 2015 thiết lập một cơ chế điều tra song song do Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) chủ trì nhằm xử lý trực diện và quyết liệt ngay tại biên giới.
Kết quả phân tích thực tế chỉ ra, thực tiễn hành pháp của Hoa Kỳ trong giai đoạn từ (2021) - 2026 phản ánh 4 xu hướng điều tra:
Xu hướng điều tra toàn quốc: DOC áp dụng nguyên tắc suy đoán lỗi hỗn hợp trên phạm vi rộng, sẵn sàng ban hành quyết định trừng phạt thuế lên toàn bộ một quốc gia nước thứ ba nếu phát hiện hành vi vi phạm có tính phổ quát hoặc một nhóm doanh nghiệp không hợp tác.
Đảo ngược nghĩa vụ chứng minh và cơ chế chứng nhận: Hoa Kỳ chuyển giao toàn bộ gánh nặng chứng minh tính tuân thủ pháp luật sang cho nhà nhập khẩu và nhà xuất khẩu thông qua hệ thống chứng nhận đa tầng khắt khe.
Truy xuất chuỗi cung ứng theo chiều dọc: Cơ quan điều tra không còn bị giới hạn bởi ranh giới địa lý quốc gia hoàn thiện sản phẩm mà thực hiện truy xuất ngược về tận khâu thượng nguồn xa nhất (như việc tinh luyện phôi thô) để định lượng hàm lượng đóng góp thực chất.
Áp dụng tối đa "Dữ kiện sẵn có bất lợi" (AFA): DOC có đặc quyền bác bỏ nguồn dữ liệu do doanh nghiệp giải trình nếu phát hiện sai lệch trên sổ sách, hệ thống ghi nhận hoặc do lỗi nộp chậm, từ đó dùng số liệu suy đoán bất lợi nhất để đẩy mức thuế phạt lên đến hàng trăm phần trăm, có tính triệt hạ trực tiếp đối với doanh nghiệp.
3. Tác động thực tiễn đến hàng hóa xuất khẩu Việt Nam
Sự thay đổi trong tư duy điều tra của Hoa Kỳ đã đẩy nhiều ngành hàng chủ lực của Việt Nam vào vòng xoáy khủng hoảng.
Ngành kim loại (Thép chống ăn mòn và Thép cán nguội): Bị Hoa Kỳ áp mức thuế trần tới 456% do sử dụng thép cán nóng nhập khẩu từ Trung Quốc, bất chấp các nỗ lực chứng minh quá trình mạ kẽm hay cán nguội tại Việt Nam[2]. Quyết định này khiến doanh nghiệp nội địa gánh chịu tổn thất dòng vốn khổng lồ do tiền ký quỹ bị tịch thu và buộc phải nhập nguyên liệu sạch với giá dự tính cao hơn từ 15-20%.
Ngành năng lượng tái tạo (Tế bào và mô-đun pin mặt trời): Vụ việc đã được mở rộng thành một cuộc điều tra trên quy mô lớn khi phía Hoa Kỳ quyết định áp dụng biện pháp trừng phạt diện rộng đối với toàn ngành sản xuất của Việt Nam, đồng thời siết chặt quy trình truy xuất nguồn gốc xuất xứ từ khâu nguyên liệu thượng nguồn. Hành động này đã tạo ra một cú sốc lớn cho thị trường, đẩy nhiều doanh nghiệp đầu tư nước ngoài tại Việt Nam vào thế bị động, buộc phải chủ động thu hẹp quy mô sản xuất và tiến hành cắt giảm nhân sự trên diện rộng[3].
Ngành lâm sản (Gỗ dán): Bộ Thương mại Hoa Kỳ kết luận các sản phẩm sử dụng lõi ván nhập khẩu từ Trung Quốc để gia công lắp ráp thô sơ tại Việt Nam là hành vi lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại. Việc cơ quan điều tra nước ngoài bác bỏ các số liệu ghi nhận trên hệ thống sổ sách của doanh nghiệp và áp dụng lệnh áp thuế hồi tố kịch trần đã ngay lập tức đóng băng thị trường xuất khẩu trọng điểm, làm đứt gãy dòng tiền và triệt tiêu động lực kinh doanh của đại đa số doanh nghiệp trong ngành[4].
4. Đánh giá thực trạng năng lực ứng phó của Việt Nam
Nhằm chủ động ứng phó, Chính phủ Việt Nam đã thiết lập hàng rào an ninh kinh tế thông qua Đề án 824, tạo cơ chế liên thông nghiệp vụ giữa Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư để chuyển dần từ tư duy hậu kiểm sang phòng ngừa từ sớm. Cơ quan quản lý cũng đã đưa vào vận hành hệ thống cảnh báo sớm dựa trên thuật toán phân loại mã màu.
Tuy nhiên, công cụ này vẫn bộc lộ hạn chế lớn về tính thời điểm của số liệu thống kê. Cụ thể, nguồn dữ liệu từ Hải quan Việt Nam hiện có độ trễ từ 30 đến 45 ngày, khiến cơ quan chức năng thường rơi vào thế bị động trước các nguyên đơn Hoa Kỳ, vốn đang ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn để theo dõi dòng chảy hàng hóa theo thời gian thực. Bên cạnh đó, công tác quản lý dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng vấp phải mâu thuẫn về mặt mục tiêu chiến lược. Trong khi cấp Trung ương ưu tiên bảo vệ an ninh thương mại dài hạn, thì các địa phương lại chịu áp lực lớn về chỉ tiêu tăng trưởng ngắn hạn. Sự lệch pha này vô hình trung tạo ra lỗ hổng quản lý, khiến một số dự án gia công, lắp ráp thô sơ vẫn được cấp phép hoạt động tại các địa bàn.
Bên cạnh những thách thức trong công tác quản lý nhà nước, năng lực ứng phó của các doanh nghiệp trong nước trước các biện pháp phòng vệ thương mại cũng có sự khác biệt đáng kể. Các doanh nghiệp quy mô lớn thường có lợi thế hơn nhờ chủ động tái cấu trúc chuỗi cung ứng, tăng cường liên kết dọc và từng bước nâng cao tỷ lệ tự chủ nguồn nguyên liệu trong nước. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) vẫn gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu về minh bạch thông tin và truy xuất nguồn gốc do hạn chế về hệ thống kế toán quản trị và quản lý dữ liệu.
Việc thiếu các dữ liệu kế toán, chi phí và sản xuất được hạch toán, lưu trữ theo yêu cầu của cơ quan điều tra nước ngoài có thể làm suy giảm khả năng chứng minh nguồn gốc xuất xứ cũng như giá trị gia tăng nội địa của sản phẩm. Trong một số trường hợp, điều này dẫn đến việc cơ quan điều tra áp dụng phương pháp sử dụng dữ kiện sẵn có bất lợi (Adverse Facts Available - AFA), làm gia tăng nguy cơ bị áp dụng các mức thuế phòng vệ thương mại bất lợi theo quy định của nước nhập khẩu.
Bên cạnh đó, mức độ liên kết giữa các doanh nghiệp trong cùng ngành còn hạn chế, trong khi cơ chế chia sẻ thông tin và phối hợp ứng phó với các vụ việc phòng vệ thương mại chưa thực sự hiệu quả. Điều này làm giảm khả năng hình thành tiếng nói chung và sức mạnh tập thể trong quá trình tham gia các vụ điều tra thương mại quốc tế.
5. Đề xuất chuỗi giải pháp ứng phó toàn diện
5.1. Giải pháp cho cơ quan quản lý nhà nước
Từ những thách thức đặt ra trong công tác quản lý nhà nước cũng như những hạn chế về năng lực ứng phó của doanh nghiệp trước các biện pháp phòng vệ thương mại và chống lẩn tránh xuất xứ của Hoa Kỳ, việc xây dựng một hệ thống giải pháp đồng bộ là yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao khả năng phòng ngừa, ứng phó và giảm thiểu các rủi ro phát sinh. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm đối với cơ quan quản lý nhà nước như sau:
Thứ nhất, xử lý nghiêm và tăng mạnh mức phạt
Hành vi "Gian lận xuất xứ và lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại" dù gây ra rất nhiều thiệt hại cho nhà nước nhưng lại chưa có chế tài xử lý hình sự, nhóm nghiên cứu đã đề xuất bổ sung nội dung này vào Bộ luật Hình sự. Theo đó, người vi phạm có thể đối mặt với mức án từ 3 đến 10 năm tù, còn doanh nghiệp sẽ bị phạt tiền gấp 1 đến 5 lần giá trị lô hàng. Bên cạnh đó, Nhà nước cần áp dụng các biện pháp mạnh tay khác như cấm xuất khẩu vĩnh viễn và đóng băng tài khoản ngân hàng của những đơn vị cố tình làm sai.
Thứ hai, kết nối mạng lưới chia sẻ thông tin nhanh
Cơ quan Hải quan và Cục Phòng vệ thương mại cần chia sẻ dữ liệu trực tiếp và liên tục với nhau. Hệ thống máy tính sẽ tự động tính toán, so sánh giữa lượng nguyên liệu thô nhập vào và số lượng hàng thành phẩm xuất đi sang Mỹ của từng doanh nghiệp. Nếu phát hiện bất thường, hệ thống sẽ tự động tạm dừng cấp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) qua mạng, buộc doanh nghiệp phải dừng lại để cơ quan chức năng xuống tận nhà xưởng kiểm tra thực tế.
Thứ ba, siết chặt việc cấp phép cho các dự án đầu tư nước ngoài (FDI)
Để tránh tình trạng chạy theo thành tích tăng trưởng của địa phương, các dự án FDI quy mô nhỏ (dưới 15 triệu USD) nằm trong nhóm ngành rủi ro cao sẽ không được giao trọn quyền cho các tỉnh tự quyết. Các dự án này bắt buộc phải qua một Hội đồng thẩm định liên ngành ở Trung ương kiểm tra và phê duyệt. Đồng thời, Nhà nước sẽ đưa tiêu chí "Thu hút đầu tư nước ngoài sạch, không gian lận" vào khung đánh giá năng lực hoàn thành nhiệm vụ hàng năm của lãnh đạo cấp tỉnh.
5.2. Giải pháp tái cấu trúc đối với khối doanh nghiệp
Để không bị động trước các quy định kiểm tra của nước nhập khẩu, các doanh nghiệp cần tập trung vào 3 nhiệm vụ trọng tâm:
Một là, cải tổ và nâng cấp hệ thống sổ sách kế toán.
Doanh nghiệp cần thay đổi thói quen ghi chép sổ sách kế toán thô sơ, chuyển sang ứng dụng các công nghệ quản trị hiện đại có chức năng theo dõi đường đi của từng lô hàng theo thời gian thực. Hệ thống tài chính nội bộ phải hạch toán bóc tách chi phí một cách rõ ràng và minh bạch cho từng loại sản phẩm cụ thể.
Hai là, chủ động thay đổi nguồn mua nguyên liệu đầu vào.
Các nhà sản xuất trong nước cần bỏ thói quen phụ thuộc vào nguồn linh kiện, nguyên liệu giá rẻ từ các vùng có nguy cơ lách thuế cao. Thay vào đó, cần chủ động dịch chuyển vùng mua hàng về ngay thị trường nội địa hoặc các quốc gia đã ký Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Việt Nam. Đối với các tập đoàn lớn, giải pháp bền vững nhất là tập trung vốn đầu tư xây dựng các nhà máy tự chế tạo nguyên liệu thô ở thượng nguồn, nhằm giúp hàng hóa có hồ sơ xuất xứ sạch hoàn toàn từ gốc.
Ba là, tăng cường liên kết ngành và phối hợp ứng phó.
Các doanh nghiệp cần chủ động hợp tác thông qua hiệp hội ngành hàng để chia sẻ thông tin, nâng cao tính minh bạch của chuỗi cung ứng và xây dựng cơ chế phối hợp trong các vụ việc phòng vệ thương mại. Đồng thời, cần huy động nguồn lực chung để tiếp cận các dịch vụ tư vấn pháp lý, hỗ trợ kỹ thuật từ các tổ chức và chuyên gia quốc tế, qua đó nâng cao năng lực bảo vệ quyền lợi của ngành hàng trước các cuộc điều tra thương mại từ nước ngoài.
6. Kết luận
Xu hướng gia tăng kiểm soát đối với hành vi lẩn tránh thuế và lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại của Hoa Kỳ cho thấy, các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng và xác định xuất xứ hàng hóa đang ngày càng trở nên chặt chẽ. Trong bối cảnh đó, việc nâng cao năng lực quản lý nhà nước và năng lực tuân thủ của doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết nhằm giảm thiểu rủi ro trong hoạt động xuất khẩu.
Để duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế, cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý xuất xứ hàng hóa, nâng cao hiệu quả giám sát và xử lý vi phạm đến việc xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch, chủ động phát triển nguồn nguyên liệu trong nước và nâng cao năng lực tuân thủ của doanh nghiệp. Đây là những điều kiện quan trọng để bảo đảm tính minh bạch của chuỗi cung ứng, củng cố uy tín hàng hóa Việt Nam và thúc đẩy phát triển xuất khẩu bền vững trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng nhiều biến động.
[1] Theo số liệu thống kê của Cục Thống kê - Bộ Tài chính
Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2025 - General Statistics Office of Vietnam
[2] Trung tâm WTO: TTWTO VCCI - PVTM - Doanh nghiệp thép Việt ảnh hưởng gì khi Hoa Kỳ áp thuế chống lẩn tránh 456%?
Tài liệu tham khảo tiếng Việt
Bộ Công Thương (2024). Hoa Kỳ nhận hồ sơ đề nghị điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với sản phẩm pin năng lượng mặt trời nhập khẩu từ Việt Nam, https://moit.gov.vn/tin-tuc/bao-chi-voi-nguoi-dan/hoa-ky-nhan-ho-so-de-nghi-dieu-tra-chong-ban-pha-gia-va-chong-tro-cap-doi-voi-san-pham-pin-nang-luong-mat-troi-nhap-khau.html.
Bộ Công Thương (2025). Hoa Kỳ khởi xướng điều tra chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp với bánh xe bằng thép 22,5-24,5 inch nhập khẩu từ Trung Quốc, https://moit.gov.vn/tin-tuc/hoa-ky-khoi-xuong-dieu-tra-chong-lan-tranh-thue-chong-ban-pha-gia-va-chong-tro-cap-voi-banh-xe-bang-thep-22-5-24-5-inch-.html.
Bộ Công Thương (2026). Bộ Công Thương áp dụng biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại tạm thời đối với một số sản phẩm thép cán nóng có xuất xứ từ Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, https://moit.gov.vn/tin-tuc/bo-cong-thuong-ap-dung-bien-phap-chong-lan-tranh-bien-phap-phong-ve-thuong-mai-tam-thoi-doi-voi-mot-so-san-pham-thep-can.html.
Bộ Công Thương (2019). Bộ Công Thương ban hành Kế hoạch hành động triển khai Đề án “Tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ”, https://moit.gov.vn/tin-tuc/thi-truong-nuoc-ngoai/bo-cong-thuong-ban-hanh-ke-hoach-hanh-dong-trien-khai-de-an-.html.
Cục Phòng vệ thương mại (2020). Hoa Kỳ khởi xướng điều tra chống lẩn tránh thuế với sản phẩm gỗ dán (Hardwood Plywood) của Việt Nam, https://moit.gov.vn/tin-tuc/thi-truong-nuoc-ngoai/hoa-ky-khoi-xuong-dieu-tra-chong-lan-tranh-thue-voi-san-pham.html.
Cục Phòng vệ thương mại (2022). Hoa Kỳ khởi xướng điều tra chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp với pin năng lượng mặt trời nhập khẩu từ Việt Nam, https://moit.gov.vn/tin-tuc/thi-truong-nuoc-ngoai/hoa-ky-khoi-xuong-dieu-tra-chong-lan-tranh-thue-chong-ban-pha-gia-va-chong-tro-cap-voi-pin-nang-luong-mat-troi-nhap-khau.html.
Cục Phòng vệ thương mại (2022). Bộ Thương mại Hoa Kỳ công bố kết luận sơ bộ vụ việc điều tra lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với gỗ dán sử dụng nguyên liệu gỗ cứng nhập khẩu từ Việt Nam, https://moit.gov.vn/tin-tuc/thong-bao/bo-thuong-mai-hoa-ky-cong-bo-ket-luan-so-bo-vu-viec-dieu-tra-lan-tranh-bien-phap-phong-ve-thuong-mai-doi-voi-go-dan-su-d.html.
Cục Phòng vệ thương mại (2022). Hoa Kỳ gia hạn thời gian ban hành kết luận cuối cùng vụ việc điều tra lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với gỗ dán sử dụng nguyên liệu gỗ cứng nhập khẩu từ Việt Nam, https://moit.gov.vn/tin-tuc/thong-bao/hoa-ky-gia-han-thoi-gian-ban-hanh-ket-luan-cuoi-cung-vu-viec-dieu-tra-lan-tranh-bien-phap-phong-ve-thuong-mai-doi-voi-go.html.
Cục Phòng vệ thương mại (2024). Hoa Kỳ nhận Đơn đề nghị điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp với thép chống ăn mòn (CORE), https://moit.gov.vn/tin-tuc/thong-bao/hoa-ky-nhan-don-de-nghi-dieu-tra-chong-ban-pha-gia-va-chong-tro-cap-voi-thep-chong-an-mon-core-.html.
Hồng Hạnh (2025). Doanh nghiệp nỗ lực giữ kế hoạch kinh doanh, https://nhandan.vn/doanh-nghiep-no-luc-giu-ke-hoach-kinh-doanh-post879093.html.
Nam Dương (2023). Các doanh nghiệp cần làm gì để vượt qua những khó khăn trong năm 2023? Tạp chí Doanh nghiệp & Tiếp thị. Truy cập tại: https://doanhnghieptiepthi.vn/cac-doanh-nghiep-can-lam-gi-de-vuot-qua-nhung-kho-khan-trong-nam-2023-161230102165030945.htm.
Cục Thống kê - Bộ Tài chính (2026). Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2025, https://www.nso.gov.vn/bai-top/2026/01/bao-cao-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-iv-va-nam-2025/.
Tài liệu tham khảo tiếng Anh
Benguria, F., Choi, J., Swenson, D.L. and Xu, M. (2022). Anxiety or pain? The impact of tariffs and uncertainty on Chinese firms in the trade war. Journal of International Economics, 137, 103608. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2022.103608.
Fajgelbaum, P.D. and Khandelwal, A.K. (2022). The Economic Impacts of the US-China Trade War. Annual Review of Economics, 14, pp. 205-228. DOI: https://doi.org/10.1146/annurev-economics-051420-110410.
Inama, S. (2022). Rules of Origin in International Trade. 2nd ed. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN: 9781107081550.
Jackson, J.H. (1997). The World Trading System: Law and Policy of International Economic Relations. 2nd ed. Cambridge, MA: MIT Press.
Pierce, J.R. and Schott, P.K. (2016). The Surprisingly Swift Decline of US Manufacturing Employment. American Economic Review, 106(7), pp. 1632-1662. DOI: https://doi.org/10.1257/aer.20131578.
U.S. Department of Commerce, International Trade Administration (2020). U.S. Department of Commerce Initiates Circumvention Inquiry on Hardwood Plywood Completed in Vietnam, https://www.trade.gov/press-release/us-department-commerce-initiates-circumvention-inquiry-hardwood-plywood-completed.
U.S. Department of Commerce, International Trade Administration (2023). Reminder on Utilization Requirements for Solar Cells and Modules Imported from Cambodia, Malaysia, Thailand, and Vietnam, https://www.trade.gov/reminder-utilization-requirements-solar-cells-and-modules-imported-cambodia-malaysia-thailand-and .
U.S. Department of Commerce, International Trade Administration (2024). Regulations Improving and Strengthening the Enforcement of Trade Remedies Through the Administration of the Antidumping and Countervailing Duty Laws, 89 FR 20766, https://www.federalregister.gov/documents/2024/03/25/2024-05509/regulations-improving-and-strengthening-the-enforcement-of-trade-remedies-through-the-administration-of.
U.S. Department of Commerce, International Trade Administration (2025). Final Affirmative Determinations in the Antidumping and Countervailing Duty Investigations of Crystalline Photovoltaic Cells Whether or Not Assembled into Modules from Cambodia, Malaysia, Thailand, and the Socialist Republic of Vietnam, https://www.trade.gov/final-affirmative-determinations-antidumping-and-countervailing-duty-investigations-crystalline.
U.S. Customs and Border Protection (2021). EAPA Action: Notice of Interim Measures in EAPA Case 7603 - Wooden Cabinets and Vanities, https://www.cbp.gov/trade/trade-enforcement/tftea/eapa/recent-eapa-actions/eapa-action-notice-interim-measures-eapa-case-7603-wooden-cabinets-and-vanities .
U.S. Customs and Border Protection (2022). EAPA Action: Determination as to Evasion in EAPA Case 7469 - Common Alloy Aluminum Sheet, https://www.cbp.gov/trade/trade-enforcement/tftea/eapa/recent-eapa-actions/eapa-action-determination-evasion-eapa-case-7469-common-alloy-aluminum-sheet.
United States Code (2026). 19 U.S.C. § 1677j - Prevention of circumvention of antidumping and countervailing duty orders, https://www.law.cornell.edu/uscode/text/19/1677j.
Electronic Code of Federal Regulations (2026). 19 CFR § 351.226 - Circumvention inquiries, https://www.ecfr.gov/current/title-19/section-351.226.
World Trade Organization (1994). Agreement on Implementation of Article VI of the General Agreement on Tariffs and Trade 1994, https://www.wto.org/english/docs_e/legal_e/adp_e.htm.
World Trade Organization (1994). Agreement on Subsidies and Countervailing Measures, https://www.wto.org/english/docs_e/legal_e/scm_e.htm.
World Trade Organization (1994). Agreement on Rules of Origin, https://www.wto.org/english/docs_e/legal_e/ro_e.htm.
World Trade Organization (1994). Decision on Anti-Circumvention, Annex to the Marrakesh Agreement Establishing the World Trade Organization, https://www.wto.org/english/tratop_e/adp_e/antidum2_e.htm.
Viner, J. (1923). Dumping: A Problem in International Trade. Chicago: University of Chicago Press.
Current status and trends of U.S. anti-circumvention investigations in trade remedies and policy implications for Vietnam
Nguyen Duc Dung1
Phan Chi Hieu2
Dang Xuan Tam1
Nguyen Trang Nhung1
Dang Thu Trang3
1Trade Remedies Authority of Vietnam, Ministry of Industry and Trade
2National Competition Commission, Ministry of Industry and Trade
3Hanoi Market Surveillance Sub-Department, Hanoi Department of Industry and Trade
Abstract:
The United States is currently Vietnam’s largest export market, with export turnover reaching approximately USD 153 billion in 2025. The shift in global supply chains, combined with the expansion of Vietnam’s trade surplus, has made Vietnamese goods a primary target of U.S. anti-circumvention investigations in trade remedies. This study provides an in-depth analysis of the legal framework and emerging investigative trends of the U.S. Department of Commerce (DOC), while also assessing the response capacity of Vietnamese state management agencies and the domestic business community. Drawing on practical lessons from cases in the steel, plywood, and solar energy sectors, the study proposes a comprehensive set of macro-level institutional and micro-level governance solutions to safeguard export markets and enhance Vietnam’s sustainable competitiveness.
Keywords: trade remedies, circumvention of trade remedies, anti-circumvention, United States.
