Phấn đấu để ngành Cơ khí trở thành kinh tế mũi nhọn

Ông Nguyễn Văn Thụ - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí: Tăng cường phân công hợp tác, chuyên môn hóa để có thể tận dụng thế mạnh của từng đơn vị sản xuất

Bên cạnh thành công bước đầu, ngành Cơ khí chế tạo, nhất là việc triển khai chế tạo các sản phẩm cơ khí trọng điểm (CKTĐ) đang gặp nhiều khó khăn, cần sớm khắc phục những hạn chế của cơ chế cũ: Các đơn vị tư vấn thiết kế vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu tư vấn, thiết kế toàn bộ một công trình công nghiệp lớn của Ngành, cũng như chưa thể đảm nhận vai trò thiết kế chính của các dự án công nghiệp có quy mô lớn, độ phức tạp cao; Nhiều doanh nghiệp cơ khí chỉ dành khoảng từ 0,2 đến 0,3% doanh thu cho công tác nghiên cứu phát triển sản phẩm, trong khi Ấn Ðộ là 5%, Hàn Quốc 10%... Vì vậy cũng dễ hiểu vì sao các phần mềm chuyên dụng quan trọng sử dụng trong thiết kế cơ khí hiện đang sử dụng tại các đơn vị tư vấn đa số là sao chép, không mua bản quyền.

Với tồn tại hiện nay, thì hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước đối với các chi phí chuyển giao công nghệ, mua bản quyền thiết kế, thuê chuyên gia nước ngoài, đào tạo nguồn nhân lực cho các dự án đầu tư sản xuất các sản phẩm  CKTĐ là điều đặc biệt quan trọng. Nếu sản phẩm đảm bảo chất lượng và giá cả hợp lý thì chủ đầu tư được ưu tiên chỉ định thầu hoặc xét thầu, còn các doanh nghiệp mua sản phẩm CKTĐ được hỗ trợ vay vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước theo quy định hiện hành.

Để thích ứng với nền kinh tế thị trường cần nhanh chóng loại bỏ hình thức tổ chức xí nghiệp theo mô hình khép kín, tăng cường phân công hợp tác, chuyên môn hóa để có thể tận dụng thế mạnh của từng đơn vị, tận dụng tối đa năng lực thiết bị và có điều kiện đi sâu cải tiến công nghệ, nâng cao hiệu quả đầu tư của toàn ngành Cơ khí. Nhanh chóng đẩy mạnh ứng dụng các phương pháp công nghệ mới tiên tiến như: Đúc khuôn khô tự đông cứng, dập chính xác; Đổi mới về cơ bản công nghệ và thiết bị nhiệt luyện, mạ, sơn, phủ... Ðặc biệt, chúng ta cần chú ý tới các lĩnh vực công nghệ tiên tiến hiện nay như cơ điện tử, công nghệ nano mà trên thế giới đang áp dụng. Bên cạnh việc cần khắc phục những hạn chế căn bản, cố hữu, ngành Cơ khí rất cần sự hỗ trợ về vốn, các cơ chế ưu đãi của Chính phủ, để việc triển khai Chương trình sản xuất sản phẩm CKTĐ quốc gia đạt được nhiều kết quả cao.

Ông Bùi Quang Đào - Vụ Đầu tư, Bộ Tài chính : Cần tiếp tục cải tiến quy trình phê duyệt các dự án Sản phẩm chương trình cơ khí trọng điểm

Sau 9 tháng thực hiện Quyết định 10/2009/QÐ-TTg ngày 16/1/2009 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế hỗ trợ phát triển sản xuất sản phẩm cơ khí trọng điểm (CKTĐ) giai đoạn 2009 - 2015, hàng chục dự án sản xuất các sản phẩm CKTĐ được Thủ tướng phê duyệt để hưởng các chính sách ưu đãi vay vốn tín dụng nhà nước (với số vốn vay từ 500 tỷ đồng - 1500 tỷ đồng). Hiện tại, có thêm một số dự án khác như dự án “Các thiết bị nâng hạ cần cẩu chân đế - cổng trục - cầu trục nhà xưởng” của Tổng công ty công nghiệp tàu thủy Nam Triệu; dự án Đầu tư xây dựng tổ hợp Mỏ - luyện kim Cao Bằng sản xuất phôi thép đúc hợp kim cao của Công ty Mirex (Cao Bằng); Dự án đầu tư nhà máy cơ khí nặng của Công ty cổ phần cơ khí chính xác Vinashin đặt tại Hải Dương... cũng đã được thẩm định và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Việc các dự án được đề nghị hưởng chính sách ưu đãi, giúp các chủ đầu tư có nguồn vốn, triển khai nhanh kịp thời đưa vào vận hành, góp phần quan trọng để ngành CKTĐ của nước ta phát triển. 

Qua xem xét thủ tục để các dự án được hưởng chính sách, ưu đãi vay vốn theo Quyết định 10 vẫn có nhiều vướng mắc. Vấn đề thứ nhất, là khi dự án và các sản phẩm đã qua Hội đồng thẩm định (Hội đồng thẩm định bao gồm các bộ, ngành liên quan) để được hưởng chính sách ưu đãi, nhưng khi dự án trình Chính phủ phê duyệt thì Văn phòng lại kiến nghị Chính phủ tiếp tục lấy ý kiến của các bộ, ngành... Điều này đã làm cho các dự án được hưởng chính sách ưu đãi mất thêm khá nhiều thời gian, làm chậm tiến độ thực hiện dự án cũng như việc hoàn thành tiến độ dự án. Bên cạnh đó, việc thẩm định dự án để Ngân hàng Phát triển Việt Nam quyết định cho vay, cũng qua nhiều thủ tục và tốn nhiều thời gian. Do vậy, cần xem xét cải tiến quy trình, thủ tục để các dự án được hưởng chính sách ưu đãi của Nhà nước. Vấn đề thứ 2, là trước khi có Quyết định 10, đã có những dự án CKTĐ triển khai được một số khối lượng công việc nhưng chưa được hưởng ưu đãi theo Quyết định 10. Vì vậy, đề nghị các cơ quan chức năng xem xét, đẩy mạnh việc thẩm tra danh mục dự án CKTĐ theo tiêu chí tại Quyết định số 10 để các dự án này được hưởng chính sách ưu đãi.