Sản xuất thép trong nước đang có dấu hiệu phục hồi

Nhờ gói kích cầu của Chính phủ, tranh thủ lãi suất ngân hàng và giá thép đang ở mức thấp, đặc biệt là với những tín hiệu tích cực về sự ấm trở lại của thị trường bất động sản, rất nhiều công trình xây dựng đã được khởi công. Do vậy, tiêu thụ sắt thép xây dựng ở trong nước sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong một thời gian dài.

Chỉ tính trong tháng 5/2009, tiêu thụ thép xây dựng của cả nước tiếp tục duy trì ở mức rất cao, trên 400 ngàn tấn. Như vậy, 5 tháng đầu năm nay, tiêu thụ thép xây dựng của cả nước đạt tới 1,9 triệu ngàn tấn, bằng 50% tổng tiêu thụ trong cả năm 2008. Trong khi, lượng thép xây dựng tồn kho tính đến hết tháng năm, gối đầu tháng sáu ở mức thấp, khoảng 174.000 tấn.

Theo Hiệp hội thép Việt Nam (VSA), lượng thép xây dựng tiêu thụ nội địa trong 5 tháng đầu năm trong năm 2009 là khoảng 11 triệu tấn/năm. Trong đó, thép xây dựng khoảng 5,5 - 6,0 triệu tấn; còn lại là thép hình, thép chế tạo, thép dẹt. Năng lực sản xuất thép trong nước hiện nay mới đạt khoảng 5,5 triệu tấn nên Việt Nam phải nhập khẩu từ 5 - 5,5 triệu tấn.

 Với nhu cầu tiêu thụ thép thành phẩm như trên, nhu cầu phôi thép dùng để sản xuất thép trong nước năm 2009 ước khoảng trên 5 triệu tấn, trong đó sản xuất trong nước khoảng 3 triệu tấn còn lại là trên 2 triệu tấn là phải nhập khẩu. Tiêu thụ tăng mạnh đã giúp sản xuất thép và phôi thép ở trong nước phục hồi khá mạnh trở lại. Trong tháng 5, sản lượng thép cán của cả nước đạt tới 451 ngàn tấn, cao hơn rất nhiều so với sản lượng trung bình 347 ngàn tấn trong 4 tháng đầu năm 2007 và tăng tới 49,5% so với tháng 5/2008. Như vậy, sản lượng thép cán tròn 5 tháng đầu năm đạt tới 1,84 triệu tấn, tăng 13,2% so với cùng kỳ 2008.

Cùng với sản lượng thép cán, sản lượng phôi thép sản xuất ở trong nước cũng tăng khá mạnh trong những tháng gần đây. Tiêu thụ tăng đã giúp tồn kho thép giảm mạnh, tính đến cuối tháng 5 chỉ còn gần 180 ngàn tấn thép thành phẩm và khoảng 350 ngàn tấn phôi. Trong khi đó, nhập khẩu phôi thép cũng đã gia tăng đáng kể trong những tháng gần đây. Riêng tháng 5/2009 tổng khối lượng nhập khẩu đạt trên 300 ngàn tấn, mức cao nhất trong vòng 1 năm qua. Tuy vậy, khối lượng phôi thép nhập khẩu 5 tháng đầu năm nay vẫn giảm mạnh so với cùng kỳ 2008, giảm tới trên 51% xuống còn 840 ngàn tấn và chỉ bằng khoảng 38% tổng khối lượng nhập khẩu theo kế hoạch cho cả năm nay. Trong khi giá phôi trên thị trường thế giới vẫn giữ ổn định ở mức thấp, khoảng 360 USD/tấn (FOB Viễn Đông). Giá phôi nhập khẩu vào nước ta trong tháng 5 cũng giữ khá ổn định ở mức 390 – 400 USD/tấn (CFR).

Ông Nguyễn Tiến Nghi, Phó chủ tịch VSA cho biết, sản lượng sản xuất thép của các doanh nghiệp trong nước cũng bắt đầu tăng khoảng 30% kể từ đầu tháng 4 đến nay, chủ yếu do nhu cầu thép xây dựng nhà dân dụng đang tăng trở lại.

Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) nhận định, nếu thép trong nước tiếp tục tăng giá, sẽ là thời cơ cho thép ngoại tràn vào; thép trong nước tháng 6/2009 sẽ ít biến động lớn, đồng thời lượng tiêu thụ giảm do vào mùa mưa. Hiện giá thép bán lẻ ở các cửa hàng thép miền Bắc khoảng 11,5 đến 12 triệu đồng/tấn, ở miền Nam khoảng 11,8 - 12 triệu đồng/tấn.

Do có những chính sách thuế phù hợp nên lượng thép nhập khẩu trong tháng 5 cũng đã giảm đáng kể so với các tháng trước. Trong khi đó, các doanh nghiệp sản xuất thép trong nước bắt đầu tăng xuất khẩu thép xây dựng sang các nước láng giềng như Campuchia và Lào, bình quân mỗi tháng xuất trên dưới 10 ngàn tấn. Từ đầu năm đến nay tổng sản lượng thép xây dựng trong nước được 1,84 triệu tấn, trong khi tổng lượng tiêu thụ đạt 1,57 triệu tấn.

Được biết, hiện tại Bộ Tài nguyên - Môi trường đang rà soát, kiểm tra nguồn nguyên liệu quặng sắt cung cấp cho các dự án thép đã được các cơ quan thẩm quyền cho phép đầu tư; trên cơ sở đó, Bộ sẽ đề xuất Thủ tướng Chính phủ có giải pháp xử lý đối với các dự án không đủ nguồn nguyên liệu quặng sắt để duy trì sản xuất lâu dài.

Với năng lực sản xuất ở trong nước và tiến độ nhập khẩu như hiện nay, dự báo trong ngắn hạn nguồn cung thép ở trong nước vẫn đáp ứng đủ nhu cầu. Tuy nhiên, cùng với nhu cầu tăng trở lại khi kinh tế thế giới hồi phục, đặc biệt là với sự tăng giá khá mạnh trở lại của dầu thô và các mặt hàng kim loại khác trong thời gian vừa qua, dự báo giá thép và phôi thép trên thị trường thế giới sẽ sớm tăng trở lại, có thể lên mức 450 USD/tấn (FOB Viễn Đông) vào cuối năm nay.

Trong khi đó, ở trong nước, nhờ các gói kích cầu của Chính phủ, tranh thủ lãi suất và giá thép ở mức thấp, đặc biệt là với những tín hiệu tích cực về sự ấm trở lại của thị trường bất động sản, rất nhiều công trình xây dựng đã được khởi công. Cho nên, tiêu thụ sắt thép xây dựng ở trong nước sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao thêm một thời gian dài. Do vậy, trong trung và dài hạn, vẫn cần cảnh giác với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung và sốt giá ở mặt hàng thép như đã từng xẩy ra trong năm 2007.