Hội nghị do Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia Lê Thanh Hải, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia Đỗ Hồng Trung và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Hồ Huy Thành đồng chủ trì. Tham dự hội nghị có đại diện các bộ, ngành Trung ương, Ban Chỉ đạo 389 của 19 tỉnh, thành phố, cùng đại diện các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và lực lượng chức năng liên quan.
Vi phạm quyền sở hữu trí tuệ gia tăng trên môi trường số
Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Hồ Huy Thành nhấn mạnh, trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, xây dựng nền kinh tế số và đẩy mạnh hội nhập quốc tế.
Trong bối cảnh đó, quyền sở hữu trí tuệ ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ góp phần bảo vệ thành quả lao động sáng tạo, bảo vệ doanh nghiệp chân chính và quyền lợi người tiêu dùng mà còn tạo dựng môi trường đầu tư minh bạch, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thực hiện hiệu quả các cam kết quốc tế.
Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, công nghệ số và các nền tảng mạng xã hội, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng xuất hiện ngày càng nhiều với thủ đoạn tinh vi hơn.
Theo đại diện Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, các đối tượng vi phạm hiện không chỉ hoạt động trên thị trường truyền thống mà còn tận dụng môi trường mạng để thực hiện hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, vi phạm quyền sở hữu công nghiệp và quyền tác giả.
Nhiều sản phẩm giả mạo thương hiệu nổi tiếng được quảng cáo, rao bán công khai trên các nền tảng số. Một số đối tượng lợi dụng tính ẩn danh của không gian mạng, sử dụng nhiều tài khoản khác nhau, thường xuyên thay đổi địa chỉ kinh doanh, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, xác minh và xử lý của cơ quan chức năng.
Đại biểu Trung ương và các địa phương tham dự hội nghị.
Không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp và chủ thể quyền, tình trạng này còn gây thiệt hại cho người tiêu dùng, làm suy giảm niềm tin đối với thị trường và tạo ra môi trường cạnh tranh không bình đẳng.
Trước yêu cầu của tình hình mới, công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ được xác định cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy quản lý, cơ chế phối hợp cũng như ứng dụng công nghệ trong hoạt động thực thi pháp luật.
Hơn 2.000 vụ vi phạm được phát hiện sau hơn một tháng
Thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng trên cả nước đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Kết quả bước đầu cho thấy nhiều chuyển biến tích cực. Chỉ trong hơn một tháng triển khai công điện, lực lượng chức năng cả nước đã phát hiện 2.036 vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; xử phạt vi phạm hành chính hơn 17,8 tỷ đồng; phê duyệt quyết định khởi tố 43 vụ án và ngăn chặn truy cập đối với 1.073 trang web vi phạm.
Đại diện Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hồ Chí Minh tham luận tại hội nghị.
Những con số này cho thấy mức độ phức tạp của tình trạng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay, đồng thời phản ánh sự quyết liệt của các lực lượng chức năng trong công tác đấu tranh, ngăn chặn và xử lý vi phạm.
Theo đánh giá của các đại biểu, thời gian qua các lực lượng chức năng từ Trung ương đến địa phương đã chủ động nắm tình hình, tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, đẩy mạnh công tác phối hợp liên ngành và kịp thời phát hiện, xử lý nhiều vụ việc có quy mô lớn.
Bên cạnh hoạt động kiểm tra trực tiếp tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, các đơn vị chức năng cũng tăng cường rà soát trên môi trường mạng, phối hợp với các đơn vị quản lý nền tảng số để phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm.
Nhiều địa phương đã xây dựng cơ chế phối hợp giữa lực lượng quản lý thị trường, công an, hải quan, thanh tra chuyên ngành và các đơn vị liên quan nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng nhái và hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Cần hoàn thiện cơ chế phối hợp và hành lang pháp lý
Tại hội nghị, đại diện các địa phương đã tập trung phân tích thực trạng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn, đồng thời chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình phát hiện, xác minh và xử lý các vụ việc.
Nhiều ý kiến cho rằng các hành vi vi phạm hiện nay đang có xu hướng dịch chuyển mạnh sang môi trường số. Việc thu thập chứng cứ điện tử, xác định đối tượng vi phạm, truy vết dòng hàng hóa và xử lý các hành vi có yếu tố xuyên biên giới vẫn còn gặp nhiều khó khăn.
Một số đại biểu cũng phản ánh tình trạng đối tượng vi phạm lợi dụng các nền tảng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và dịch vụ chuyển phát để tiêu thụ hàng hóa vi phạm, gây trở ngại cho công tác quản lý nhà nước.
Đại diện các bộ, ngành Trung ương cho rằng bên cạnh việc tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, cần tiếp tục rà soát những bất cập trong hệ thống pháp luật hiện hành để kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành các quy định mới phù hợp với thực tiễn.
Nhiều ý kiến đề xuất xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan thực thi pháp luật, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và các nền tảng số nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.
Các đại biểu cũng nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong hoạt động thực thi. Việc ứng dụng dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo và các công cụ giám sát trực tuyến được xem là giải pháp quan trọng giúp nâng cao năng lực phát hiện và xử lý vi phạm trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật tiếp tục được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Theo các chuyên gia và đại biểu tham dự hội nghị, việc nâng cao nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người tiêu dùng sẽ góp phần hạn chế các hành vi vi phạm ngay từ cơ sở.
Nhiều ý kiến cho rằng cần đẩy mạnh tuyên truyền về quyền sở hữu trí tuệ, hướng dẫn doanh nghiệp đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ, đồng thời khuyến khích người tiêu dùng chủ động nhận diện và tẩy chay hàng giả, hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Chủ động phát hiện, xử lý nghiêm vi phạm trên thương mại điện tử
Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia Đỗ Hồng Trung ghi nhận những ý kiến, tham luận và đề xuất của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng.
Ông cho biết Ban Chỉ đạo 389 quốc gia sẽ tiếp tục nghiên cứu, tổng hợp các kiến nghị để tham mưu cấp có thẩm quyền hoàn thiện cơ chế, chính sách, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực thi quyền sở hữu trí tuệ.
.Phó Chánh Văn phòng Thường trực BCĐ 389 Quốc gia Đỗ Hồng Trung kết luận hội nghị.
Đồng thời, các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục triển khai hiệu quả các chỉ thị, công điện của Chính phủ; tăng cường công tác phối hợp, chia sẻ thông tin; chủ động nắm chắc tình hình để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ.
Đặc biệt, cần tập trung đấu tranh với các hành vi vi phạm trên môi trường thương mại điện tử và không gian mạng - lĩnh vực được dự báo sẽ tiếp tục là điểm nóng trong thời gian tới.
Theo ông Đỗ Hồng Trung, việc hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các ngành, các địa phương, cùng với việc rà soát, sửa đổi những quy định pháp luật còn bất cập sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, người tiêu dùng, đồng thời xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
