Tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp: Hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, Giảm lượng hàng tồn kho

PV: Thưa Bộ trưởng, qua các buổi hội thảo lấy ý kiến đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp và các buổi làm việc trực tiếp với một số Hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp, Bộ trưởng có thể cho biết vấn đề hiện tại các doanh nghiệp vướng nhất là gì? 

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Hiện nay, sức mua của thị trường trong nước và nước ngoài đều suy giảm, khả năng tiếp cận vốn vay còn khó khăn, trong khi chi phí đầu vào cho sản xuất kinh doanh vẫn ở mức cao... Qua các buổi hội thảo lấy ý kiến đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp và các buổi làm việc trực tiếp với một số Hiệp hội ngành hàng và một số doanh nghiệp trong tháng vừa rồi, có hai vấn đề chính mà các doanh nghiệp đang gặp khó khăn là vấn đề về vốn và tiêu thụ sản phẩm. Các nút thắt này nếu được tháo gỡ cũng sẽ là sự tiếp sức thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp. 

PV: Và Chỉ thị 13/CT-BCT được ban hành là nhằm tháo gỡ những nút thắt này, thưa Bộ trưởng? 

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Đúng vậy. Qua làm việc trực tiếp với một số Hiệp hội ngành hàng và một số doanh nghiệp, Bộ đã nắm được thực tế những khó khăn đang diễn ra tại doanh nghiệp. Do đó, khi ban hành Chỉ thị 13/CT-BCT, Bộ đã phân thành hai nhóm giải pháp gồm: Những việc cần làm ngay và những nhiệm vụ dài hạn, đồng thời phân công nhiệm vụ cụ thể đến từng đơn vị thuộc Bộ. 

PV: Vậy, xin Bộ trưởng cho biết những việc cần làm ngay sẽ tập trung tháo gỡ vấn đề gì trước? 

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Tất cả các giải pháp đưa ra, cuối cùng cũng là để làm tốt bài toán tiêu thụ sản phẩm, giảm lượng hàng tồn kho cho doanh nghiệp. Đối với những việc cần làm ngay, Bộ đã giao nhiệm vụ cho các Cục, Vụ thuộc Bộ phải tìm mọi biện pháp thúc đẩy, đẩy nhanh tiến độ đầu tư các dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách và các nguồn vốn khác đã được phê duyệt nhằm góp phần tăng tiêu thụ các sản phẩm như: vật liệu xây dựng, xi măng, sắt thép, thiết bị vệ sinh, thiết bị điện… để các ngành này tiêu thụ sản phẩm, giảm bớt hàng tồn kho. Đẩy mạnh tổ chức xúc tiến thương mại ở thị trường trong nước, đưa hàng Việt về các khu công nghiệp, về nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Xây dựng cơ chế để thống nhất chỉ đạo và triển khai Chương trình dự trữ hàng hóa bình ổn giá cho các địa phương, góp phần xây dựng chuỗi cung ứng hàng hóa ổn định từ sản xuất - chế biến - dự trữ - phân phối - tiêu thụ. Khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng sản phẩm của nhau nhất là đối với những sản phẩm của doanh nghiệp này là nguyên liệu đầu vào của các doanh nghiệp khác. Cung cấp thông tin rộng rãi cho các phương tiện thông tin đại chúng để đăng tải, giới thiệu về các công trình, dự án, nhu cầu về hàng hóa là máy móc, thiết bị, nguyên nhiên vật liệu, hàng tiêu dùng thiết yếu và quảng cáo bán sản phẩm nhằm góp phần thực hiện thiết thực và hiệu quả Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. 

Đối với thị trường ngoài nước, Bộ cũng đã giao nhiệm vụ cho các đơn vị liên quan chú trọng mở rộng thị trường ở các nước đang phát triển, các thị trường tiềm năng và thị trường mới nổi, đề xuất chính sách hỗ trợ kịp thời để tạo chỗ đứng cho hàng xuất khẩu của Việt Nam. 

Bên cạnh đó, Bộ cũng yêu cầu các đơn vị liên quan phải xem xét, tìm biện pháp thúc đẩy tiến độ của các dự án ngành Điện, xem xét lại việc mua bán điện với các đơn vị ngoài ngành, các doanh nghiệp đầu tư thuỷ điện nhỏ... Mặt khác, cần đánh giá chính sách điều hành xuất nhập khẩu trong thời gian qua để nghiên cứu đề xuất điều chỉnh thuế xuất khẩu, nhập khẩu phù hợp với tình hình hiện nay, nhằm khuyến khích xuất khẩu, kiểm soát nhập khẩu, hạn chế nhập siêu... 

PV: Nhưng để làm được tất cả những điều đó thì không chỉ có các đơn vị trong ngành mà còn cần sự phối hợp của các cơ quan, đơn vị khác? 

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Vấn đề này, Bộ cũng đã tính đến. Bên cạnh Chỉ thị 13/CT-BCT, Bộ còn có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ báo cáo tình hình triển khai thực hiện nhiệm vụ tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp và đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, giải quyết các đề xuất của doanh nghiệp và các Hiệp hội ngành hàng thuộc thẩm quyền giải quyết của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Những vấn đề này chủ yếu liên quan đến cơ chế, chính sách vốn và hỗ trợ phát triển của một số ngành; Bộ cũng có công văn gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đề nghị tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, chủ yếu về vấn đề bố trí đất đai, giải phóng mặt bằng cho các dự án đã được phê duyệt trong quy hoạch; Công văn gửi Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề nghị xem xét, giải quyết về tỉ lệ trích để lại chi phí công đoàn cho công đoàn cấp cơ sở; Công văn gửi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đề nghị xem xét cho vay, hạ lãi suất phù hợp, giãn nợ... cho doanh nghiệp; Ngoài ra, phối hợp với các Bộ, ngành cùng tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền giải quyết của từng Bộ. 

PV: Trở lại với nhóm giải pháp của Chỉ thị 13/CT-BCT, những nhiệm vụ dài hạn mà Bộ Công Thương đề ra là gì, thưa Bộ trưởng? 

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Về những nhiệm vụ dài hạn, chủ yếu tập trung vào vấn đề chuyển dịch cơ cấu, tái cấu trúc nền kinh tế, trước hết là điều chỉnh cơ cấu đầu tư, bao gồm cơ cấu đầu tư của từng ngành, từng lĩnh vực, từng doanh nghiệp trong ngành, theo hướng giảm dần đầu tư từ ngân sách, đẩy mạnh xã hội hóa nguồn vốn. Tập trung đầu tư phát triển các ngành nghề kinh doanh chính. Rà soát lại các quy hoạch theo hướng mở để thu hút các nhà đầu tư. Xây dựng chiến lược xuất nhập khẩu và thương hiệu cho một số ngành hàng xuất khẩu chủ lực, đẩy mạnh xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, tăng dần tỉ lệ năng lượng tái tạo trong cơ cấu sử dụng năng lượng, đầu tư công nghệ sạch... 

PV: Thưa Bộ trưởng, trong khi các bộ, ban, ngành và doanh nghiệp đang nỗ lực giảm giá bán để tiêu thụ hàng hóa thì giá nhiều mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện nước lại tăng, nhất là mặt hàng điện. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến đầu vào của sản xuất và đời sống của người dân. Vậy liệu việc tăng giá điện có mâu thuẫn với chính sách tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp? 

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Thứ nhất, chúng ta thực hiện nguyên tắc giá điện theo cơ chế thị trường có sự kiểm soát của Nhà nước. Bước vào tháng 7/2012, mục tiêu kiềm chế lạm phát đã được thực hiện thành công. 

Thứ hai, ngành Điện khi tính toán việc điều chỉnh giá điện đã báo cáo với liên Bộ Tài chính - Công Thương về việc tiếp tục thực hiện chính sách xã hội là không thay đổi giá đối với 50 kWh điện đầu tiên. Giá điện ở 100 kWh đầu tiên vẫn đang bán dưới giá thành. Vì vậy, đại đa số các hộ nghèo, hộ có thu nhập thấp thường sử dụng dưới 100 kWh điện/tháng, nên việc tăng giá điện không ảnh hưởng xấu tới đối tượng này. 

Thứ ba, mức độ điều chỉnh 5% là đã tính toán tác động ít nhất tới sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, trong đó giá điện tác động tới sản xuất thép chỉ tăng là 0,15%, tác động tới sản xuất xi măng cũng không lớn, chỉ tăng 0,5%. 

Tuy nhiên, chúng tôi cũng đã lưu ý ngành Điện rút kinh nghiệm, phải xây dựng văn hóa ứng xử với khách hàng, trước khi tăng giá phải tuyên truyền để người dân cùng doanh nghiệp hiểu rõ và đồng thuận hơn với chủ trương tăng giá điện. 

Trong giai đoạn này, các cơ quan thông tin, báo chí thuộc Bộ cần tập trung tuyên truyền động viên mọi lực lượng tham gia tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh sản xuất, tiết kiệm năng lượng, tiêu thụ sản phẩm và chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp. 

PV: Xin cảm ơn Bộ trưởng đã dành thời gian cho cuộc phỏng vấn này!