Giải pháp tối ưu giảm bù giá
Tại cuộc họp giao ban báo chí về tình hình sản xuất kinh doanh quý I/2013, ông Nguyễn Văn Biên, Phó tổng giám đốc Tập đoàn cho biết, giá than bán cho điện đã được phép điều chỉnh từ ngày 20/4/2013. Theo đó, giá than bán cho điện sẽ tăng 27% so với giá thành sản xuất than năm 2011. Tuy nhiên, mức giá mới này cũng chỉ xấp xỉ 85-87% giá thành sản xuất than của năm 2013. Quý I/2013, giá than bán cho điện chỉ bằng 63%-66% giá thành trong khi phải cung cấp cho điện trên 50% sản lượng trong nước, tương đương khoảng 4 triệu tấn than, làm cho tài chính ngành Than “đuối sức” không có nguồn vốn để sản xuất, tiền lương công nhân cũng bị giảm. Chỉ tính riêng trong quý I/2013, tổng số than bán cho điện thấp hơn giá thành năm 2013 là khoảng 1,5 ngàn tỷ đồng.
Hiện tại, khoản bù giá than cho điện vẫn chưa có nguồn để cân đối, vì than bán cho các hộ khác như phân bón, hóa chất, giấy, xi măng, thép... kể cả trong nước và xuất khẩu sau khi trừ 10% thuế xuất khẩu, thuế VAT đầu vào không được khấu trừ, chỉ đủ bù đắp giá thành để ổn định sản xuất, việc làm cho người lao động, một số có lãi nhưng không đáng kể. Trong khi ngành Than đang gặp rất nhiều khó khăn do giá than xuất khẩu sụt giảm, nguồn vốn tích lũy đã cạn, dẫn tới thiếu nguồn vốn phát triển và đời sống người lao động chật vật hơn. Quý I vừa qua, kết quả sản xuất kinh doanh của Vinacomin đạt hiệu quả chưa cao, có lãi nhưng không đáng kể, đặc biệt về việc cân đối tài chính còn nhiều khó khăn, lương của công nhân mỏ chỉ gần bằng mức năm 2012 (giảm 10% so với năm 2011). Doanh thu toàn Tập đoàn đạt 24 ngàn tỷ đồng, bằng 23% kế hoạch năm. Việc tăng giá than bán cho điện đã giúp cho ngành Than rất nhiều trong giảm bù giá, nhằm đảm bảo cân đối tài chính cho Tập đoàn. Ngoài ra, giá than cho điện được điều chỉnh tiến tới bằng giá thành và có lợi nhuận để đầu tư phát triển cũng là theo tinh thần chỉ đạo của Chiến lược phát triển ngành Năng lượng và quy hoạch phát triển ngành Than.
Phối hợp cùng tháo gỡ khó khăn
Quý I/2013 giá than thế giới xuống thấp, ngành Than buộc phải tăng sản lượng ở nơi sản xuất dễ, có giá thành thấp, giảm sản lượng khai thác ở nơi có giá thành cao để đảm bảo sản lượng khai thác hợp lý và hạ giá thành sản xuất để có thể tiêu thụ được than.
Tuy nhiên, đây chỉ là những giải pháp tình thế, Vinacomin không thể kéo dài được vì các mỏ than giá thành thấp không thể huy động sản lượng ở mức cao cả năm, bởi nguồn tài nguyên có hạn, đồng thời sẽ dồn khó khăn cho kỳ sau. Đối với đơn vị có giá thành sản xuất cao, nếu kéo dài giãn hoặc dừng sản xuất sẽ dẫn đến công nhân không có công ăn việc làm, hệ lụy rất lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng tới phát triển bền vững của Tập đoàn trong thời gian tới.
Do đó, khi được phép điều chỉnh tăng giá than cho điện, Vinacomin cũng đã kiến nghị với Chính phủ cho áp dụng cơ chế thuế xuất khẩu than theo giá than trên thị trường thế giới bình quân hàng quý để Vinacomin chủ động hơn trong điều hành sản xuất, tiêu thụ than, cũng như đảm bảo thuận lợi, minh bạch trong tính toán thuế. Cụ thể, Vinacomin đề xuất áp mức thuế xuất khẩu than là 10% khi giá than bình quân (tính theo loại cám AHG) dưới 75 USD/tấn; mức 15% khi giá từ 75-85 USD/tấn và mức 20% khi giá trên 85 USD/tấn. Hiện mức thuế xuất khẩu 10% đang áp dụng với Vinacomin thuộc mức thuế suất cao nhất thế giới trong khi các nước khai thác than lớn trên thế giới như Indonesia thì mức thuế là 0%, Mông Cổ, Australia là 3-4%. Nếu giá than xuất khẩu tiếp tục có xu hướng xuống thấp, số tiền thu được từ xuất khẩu than chỉ đủ bù đắp giá thành, không thể bù đắp giá than cho điện như trước đây. Việc phối hợp giữa tăng giá than bán cho điện và điều chỉnh thuế xuất khẩu hợp lý được thực hiện cùng lúc sẽ giúp Vinacomin nhanh chóng tháo gỡ khó khăn về tài chính.
Động lực thúc đẩy sản xuất kinh doanh
Sang quý II này, tình hình tiêu thụ sản phẩm của Vinacomin tiếp tục giảm do tình hình kinh tế thế giới và trong nước vẫn chưa phục hồi, giá than thế giới vẫn duy trì ở mức thấp, nhiều chủng loại tiếp tục có dấu hiệu giảm sút so với quý I. Ước tính, tháng 4 chỉ bán khoảng 700 ngàn tấn, bằng 60% so với tháng 3.
Để phấn đấu hoàn thành kế hoạch quý II và cả năm 2013, cân đối được tài chính, Vinacomin đã chỉ đạo các đơn vị quyết định tiết giảm chi phí, thực hiện tái cơ cấu theo Đề án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, nâng cao hiệu quả doanh nghiệp, giữ ổn định thu nhập cho người lao động, đặc biệt là thợ lò, góp phần đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn. Chính các giải pháp như: tăng giá than bán cho điện, điều chỉnh chính sách thuế xuất khẩu phù hợp đã tạo điều kiện cho ngành Than đảm bảo nguồn vốn, từng bước ổn định sản xuất kinh doanh trong thời gian tới. Với truyền thống Kỷ luật - Đồng tâm của người thợ mỏ ngành Than và sự giúp đỡ của Chính phủ trong việc tháo gỡ bớt những khó khăn, tin rằng Vinacomin sẽ sớm hoàn thành Đề án tái cơ cấu một cách tốt nhất, đem lại hiệu quả SX-KD cao, đời sống người thợ mỏ được cải thiện tốt hơn và thúc đẩy Tập đoàn phát triển bền vững lên một tầm cao mới.
