Thu hút đầu tư nước ngoài 6 tháng đầu năm 2009

   Theo thống kê sơ bộ của Cục đầu tư nước ngoài- Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong 6 tháng qua, cả nước có 306 dự án mới được cấp Giấy phép đầu tư với tổng vốn đăng ký 4,7 tỷ USD và 68 dự án đăng ký tăng vốn đầu tư với tổng vốn đăng ký tăng thêm là 4,1 tỷ USD. Đặc biệt là tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư vào các khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế các tỉnh phía Bắc diễn ra tại Bắc Ninh tháng 3 vừa qua, đã có 2 tỷ USD là tổng vốn đầu tư đăng ký đã được ký duyệt, trao giấy chứng nhận. Tính chung, 6 tháng đầu năm 2009, mức thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài giảm 77,4% so với cùng kỳ năm ngoài, đạt hơn 8,8 tỷ USD. Theo Cục đầu tư nước ngoài, trong bối cảnh nền kinh tế thế giới khó khăn như hiện nay thì những con số này, thể hiện niềm tin của các nhà đầu tư vào khả năng phục hồi và tiềm năng phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

           Mới đây, đoàn đại biểu của Liên minh Đối tác toàn cầu về dịch vụ tài chính (GAP) đã đến Việt Nam để tìm hiểu cơ hội đầu tư, dự kiến một quỹ sẽ được thành lập với số vốn khoảng 250 triệu USD để đầu tư vào lĩnh vực cơ sở hạ tầng của Việt Nam. Kết luận sau chuyến khảo sát một số khu công nghiệp tại TP. HCM, ông Bernard Pouliot - Chủ tịch Tập đoàn (thành viên của GAP) nhận định, ở Việt Nam có rất nhiều cơ hội đầu tư, ngoài cơ sở hạ tầng còn có hệ thống tài chính, hệ thống sản xuất…

          Thực tế thời gian qua, Việt Nam không chỉ là tâm điểm quan tâm của các quỹ đầu tư gián tiếp và trực tiếp nước ngoài, mà nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã khẳng định quyết tâm mở rộng sản xuất tại Việt Nam. Trong năm 2009, P&G dự định đầu tư mở rộng dây chuyền sản xuất dầu gội đầu và chất tẩy rửa, nâng công suất thêm 15 - 20% so với hiện tại; đầu tư xây dựng một trung tâm phân phối lớn, đủ sức cung ứng hàng hóa cho thị trường Việt Nam và đảm bảo doanh số xuất khẩu.  Tập đoàn Nestle công bố sẽ đầu tư 7,3 triệu USD trong năm 2009, trong đó 6 triệu USD để tăng dung lượng sản xuất các nhà máy nước khoáng, giúp tăng gấp đôi dung lượng sản xuất của Nhà máy Long An và 1,3 triệu USD để nâng cấp Nhà máy Hưng Yên.

          Nhìn chung, số vốn mà các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài quyết định mở rộng đầu tư, sản xuất tại Việt Nam tuy không lớn, nhưng những quyết định mở rộng này là minh chứng sống động chứng tỏ Việt Nam tiếp tục là địa điểm đầu tư lý tương trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài.

          Tuy nhiên, các nhà đầu tư nước ngoài vẫn còn một số băn khoăn về hạ tầng cơ sở, về nguồn lao động, thủ tục hành chính….của Việt Nam.  Tại  Hội nghị Xúc tiến đầu tư vào các khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế các tỉnh phía Bắc, ông Royichi Nakagawa, giám đốc cơ quan Xúc tiến đầu tư Nhật Bản cho rằng, các mặt hàng nông sản của nước ta như cà phê, hạt điều, hồ tiêu đang được xuất khẩu sang nhiều quốc gia trên thế giới, nhưng phần lớn các sản phẩm đều dưới dạng nguyên liệu thô chưa được chế biến, do đó giá trị gia tăng thấp. Hiện nay đầu tư của các doanh nghiệp Nhật Bản vào lĩnh vực này chỉ chiếm từ 1 đến 2% tổng vốn đầu tư vào Việt Nam và đây là lĩnh vực mà các doanh nghiệp Nhật Bản tập trung sự quan tâm và đầu tư trong thời gian tới. Hiện nay, Việt Nam có rất nhiều lợi thế so sánh so với các nền kinh tế mới nổi khác trên thế giới, tuy nhiên để tận dụng tốt những lợi thế này cũng cần phải có những biện pháp điều hành linh hoạt hợp lý. Chẳng hạn, hiện nay các nước xung quanh đang triển khai tích cực các biện pháp thu hút đầu tư nước ngoài như tạm hoãn áp dụng tăng mức lương tối thểu hay áp dụng thuế suất ưu đãi theo lĩnh vực, theo khu vực dưới dạng luật có giới hạn. Ví dụ như Thái Lan, nước này cũng chia các khu vực hưởng ưu đãi đầu tư ra làm 3 khu vực và áp dụng các mức thuế suất khác nhau, như ở Việt Nam. Nhưng cuối năm 2008 chính sách này đã được thay đổi theo hướng áp dụng mức ưu đãi thuế cao nhất và thời gian miễn giảm thuế ngang bằng cho mọi khu vực.

          Ông Kageyama, đại diện Công ty Canon Việt Nam thì cho rằng: Dưới tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu, tỷ lệ thất nghiệp ở Việt Nam chắc chắn sẽ tăng lên. Do đó, Chính phủ cần đẩy mạnh cải cách hành chính, thúc đẩy hơn nữa đầu tư công, thông qua các dự án như nâng cấp và hoàn thiện cơ sở hạ tầng bao gồm: Hệ thống hải cảng, đường xá, đào tạo nhân lực…để duy  trì và tạo công ăn việc làm trong điều kiện hiện nay, việc nâng cấp hạ tầng ở thời điểm này cũng sẽ là tiền đề quan trọng để tăng trưởng và thu hút các nhà đầu tư mới trong giai đoạn tới, khi mà kinh tế thế giới phục hồi.

          Xu hướng thế giới hiện nay là thu hẹp đầu tư về chính quốc, do đó việc tìm kiếm những nhà đầu tư nước ngoài mới đối bất cứ một quốc gia nào trên thế giới đều khó khăn, điều này đòi hỏi sự nỗ lực của các cơ quan chức năng trong việc đề ra những chính sách kinh tế như là việc thực hiện công tác xúc tiến đầu tư, cần phải theo dõi sát sao tình hình kinh tế thế giới để xác định rõ luồng vốn đầu tư nước ngoài đang đổ về đâu, những lĩnh vực nào vừa mang lại hiệu quả kinh tế cho các nhà đầu tư nước ngoài, vừa phù hợp với phát triển kinh tế nhanh và bền vững của Việt Nam, còn đối với các nhà đầu tư mới, những thị truờng mới, việc tuyên truyền quảng bá những lợi thế của Việt Nam như vị trí địa lý, chất xám con người, tiềm năng tài nguyên thiên nhiên là điều cần phải nhấn mạnh.

          Trong đièu kiện kinh tế gặp khó khăn như hiện nay, nhiều nhà đầu tư gặp khó khăn và việc thoái vốn đối với những dự án đã thực hiện hay rút vốn đăng ký đối với các dự án đăng ký là điều hoàn toàn có thể xẩy ra, việc tạo ra một cơ chế thông thoáng để nguồn vốn đầu tư nước ngoài dễ dàng rải ngân cũng như tạo ra niềm tin đối với các nhà đầu tư là vấn đề đặt ra hiện nay đối với các ngành chức năng và chính quyền các địa phương...

                                                                                                                    Thanh Tú