Tổ Điều hành thị trường trong nước: Kiến nghị các giải pháp kiềm chế lạm phát

6 tháng, CPI tăng 2,35% sẽ là áp lực cho mục tiêu 5% của cả năm

Thông tin tại cuộc họp cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2016, nhiều yếu tố đã tác động trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng. Cụ thể, ở thị trường thế giới, hàng hóa thiết yếu trong tháng 6 chịu ảnh hưởng của sự suy yếu đồng đô la sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Feb) quyết định duy trì lãi suất và dư luận về cuộc trưng cầu dân ý về việc Anh sẽ ở lại hay rời khỏi EU. Nhóm năng lượng (dầu thô) có xu hướng tăng giá do bất ổn nguồn cung từ Nigieria và Canada, tồn kho tại Mỹ giảm gây áp lực lên giá dầu...

Tại thị trường trong nước, tăng trưởng kinh tế đang có dấu hiệu chững lại, tiêu thụ không cao như những năm trước, thị trường hàng hóa bắt đầu có những biến động gây lo ngại cho công tác kiểm soát lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội. Cuối quý I, việc cá chết bất thường tại các tỉnh miền Trung đã ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống, hoạt động đánh bắt, kinh doanh hải sản của ngư dân. Việc xuất khẩu lợn sang Trung Quốc không ổn định đã ảnh hưởng đến giá cả thực phẩm trên thị trường nội địa và gây lo ngại cho hoạt động chăn nuôi...

Với những diễn biến như vậy, Theo Tổng cục Thống kê, CPI trong tháng 6 đã tăng 0,46% so với tháng trước. Tính chung 6 tháng, CPI đã tăng 2,35% so với tháng 12/2015. Trong cơ cấu CPI 6 tháng, nhóm có mức tăng cao nhất là dịch vụ y tế (tăng 25,37%) do tác động của việc điều chỉnh phí dịch vụ y tế đầu tháng 3. Tiếp đến là nhóm lương thực, thực phẩm (tăng 2,94% và 2,56%) do giá các mặt hàng này có những giai đoạn tăng giá vì nguồn cung giảm. Nhóm giáo dục tăng cao (2,27%) do các địa phương tăng học phí. Các nhóm còn lại tăng từ 0,58 - 2,03%, riêng giao thông và bưu chính viễn thông giảm.

Phân tích về tình hình CPI 6 tháng đầu năm, bà Đỗ Thị Ngọc - Phó Vụ trưởng Vụ Thống kê giá, Tổng cục Thống kê cho biết, trừ tháng 1 giữ nguyên, từ đầu năm đến nay, CPI liên tục tăng, kể cả những tháng hàng năm theo quy luật là giảm. Mức tăng 2,35% sẽ là áp lực rất lớn đến mục tiêu 5% của cả năm nay, đặc biệt trong tình hình nhiều mặt hàng đang có xu hướng tăng giá.

5 kiến nghị kiềm chế CPI

Chia sẻ về tình hình CPI tháng 7 và những tháng cuối năm, ông Nguyễn Lộc An - Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước - Bộ Công Thương, thành viên Tổ Điều hành thị trường trong nước cho hay, Tổ điều hành trong nước dự báo, trong tháng 7, những vấn đề về chính trị và nhu cầu thực tế tại nhiều nước trên thế giới sẽ tiếp tục tác động đến giá dầu mỏ, khí đốt và ảnh hưởng đến giá các mặt hàng nguyên vật liệu khác. Bên cạnh đó, thời tiết chuẩn bị vào mùa mưa bão, nên có thể sẽ có hiện tượng tăng giá cục bộ tại một số địa phương. Tuy nhiên, do nguồn cung hàng hóa được chuẩn bị tốt; công tác phòng chống thiên tai vẫn được các địa phương quan tâm; việc điều chỉnh giá một số loại dịch vụ Nhà nước quản lý đã được các Bộ, ngành liên quan đưa ra phương án hợp lý; một số mặt hàng như lúa gạo đã vào vụ thu hoạch, phân bón, vật liệu xây dựng vào thời kỳ nhu cầu sử dụng không cao… nên giá hàng hóa sẽ khó tăng đột biến. Dự báo, CPI tháng 7 sẽ tăng tương đương mức tăng CPI tháng 6.

Tính đến hết năm, Tổng cục Thống kê đã xây dựng một số kịch bản về chỉ số CPI theo xu hướng tăng giá của một số mặt hàng hiện nay. Cụ thể, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, giáo dục sẽ tác động khoảng 1,94% vào chỉ số CPI. Bên cạnh đó, theo danh sách các tỉnh, thành phố dự kiến sẽ tăng giá dịch vụ giáo dục được Bộ Giáo dục và Đào tạo cung cấp, mức tăng giá dịch vụ giáo dục dự kiến sẽ đóng góp 0,62% vào chỉ số CPI. Do giá xăng dầu thế giới đang có xu hướng tăng, với kịch bản giá xăng dầu ở mức 50 - 60 USD/thùng, CPI sẽ được cộng thêm 0,9%. Giá lương thực thực phẩm được dự báo sẽ tăng nhẹ vào những tháng cuối năm sẽ tác động phần nào vào chỉ số CPI. Như vậy, nếu so sánh với cùng kỳ năm 2015, CPI bình quân cả năm có thể tăng từ 3 - 4%, đảm bảo thấp hơn con số 5% như chỉ tiêu được Quốc hội giao.

Tuy nhiên, về lâu dài, để kiềm giữ mức tăng CPI ở con số 5%, sẽ còn nhiều khó khăn bởi hàng loạt mặt hàng đang vào chu kỳ tăng giá như giá dịch vụ giáo dục, giá xăng dầu, giá lương thực thực phẩm… Tổ Điều hành thị trường trong nước kiến nghị. Thứ nhất, Bộ Y tế cần xem xét giãn tiến độ điều chỉnh tăng phí y tế vào dịp cuối năm, nhằm hạn chế mức tăng CPI chung. Thứ hai, áp dụng thuế nhập khẩu xăng dầu ở mức thấp nhất tại các mức thuế suất ưu đãi theo các FTA để giảm giá xăng dầu. Thứ ba, sửa đổi quy định thuế VAT đối với mặt hàng phân bón theo hướng đưa vào diện chịu thuế VAT với mức 0% hoặc 5%. Thứ tư, đề nghị Bộ Tài chính tiếp tục là đơn vị quản lý giá đối với mặt hàng sữa cho trẻ em dưới 6 tuổi, Bộ Công Thương là đơn vị phối hợp để thống nhất phương pháp quản lý như đối với các mặt hàng khác trong diện bình ổn. Thứ năm, nhằm tránh tình trạng xuất khẩu lợn qua biên giới bấp bênh và phụ thuộc vào tình trạng quản lý của một số địa phương biên giới Trung Quốc, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần phối hợp với Bộ Công Thương có kế hoạch cụ thể đàm phán với Chính phủ Trung Quốc để đưa mặt hàng này vào danh mục được phép nhập khẩu vào thị trường Trung Quốc.