Vinacomin: Kinh phí cho môi trường năm 2012 vẫn đảm bảo

PV: Xin ông cho biết những giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường đã được Vinacomin triển khai? 

Ông Bùi Văn Khích: Với đặc thù sản xuất của ngành Than, Vinacomin luôn quan tâm quản lý và giải quyết ô nhiễm môi trường ngay từ đầu nguồn, trong đó có xử lý nước thải mỏ và xây dựng các bãi thải an toàn, đảm bảo các yêu cầu về môi trường. 

Yêu cầu đầu tiên của các bãi thải là giải quyết được vấn đề không để sạt lở trong một thời gian lâu dài và ngăn bụi trong quá trình đổ thải. Hiện nay, Vinacomin đang áp dụng công nghệ đổ thải phân tầng, là một công nghệ đổ thải tiên tiến đã được các nước áp dụng, tức là phân thành từng tầng đổ thải, từ thấp lên cao theo một chiều cao tầng nhất định khoảng 15 - 30 m. Mặt tầng được cố định 20 - 30 m để đảm bảo cho xe ở các tầng chạy an toàn và hạn chế bụi. Để đảm bảo độ an toàn cho các sườn tầng, Tập đoàn đã quy định tỉ lệ đất đá đổ khoảng 30 - 45 độ, để làm sao cho đất đá dù là loại nào cũng đảm bảo cho sườn tầng luôn ổn định, không bị sạt lở. 

Hiện nay, Vinacomin đang áp dụng trồng cỏ vetiver (là loại cỏ ngăn chặn sự mất dinh dưỡng và xói mòn đất) ở sườn các bãi thải. Rễ cây loại cỏ này sẽ bám sâu trong lòng sườn ta - luy bãi thải, giữ cho bãi thải không bị trượt, lở. Dự án trồng cỏ vetiver này là dự án hợp tác giữa Tập đoàn với Nhật Bản. Trong thời gian tới, Vinacomin sẽ hợp tác trồng một số loại cỏ nữa và áp dụng phương pháp phun cỏ trên sườn bãi thải bằng các máy phun cỏ hiện đại hơn, thay cho việc phải leo lên bãi cỏ mới phun tưới được. 

Tuy nhiên khi đã xử lý được bãi thải, thì việc cải tạo phục hồi bãi thải cũng vô cùng quan trọng, phải trồng cây, bù đắp thêm những cây có thổ nhưỡng tốt để có thêm sự sống của các thảm thực vật, thậm chí có thể biến bãi thải phục vụ cho nông nghiệp, tiến tới có thể làm nhà và các dịch vụ công cộng trên bãi thải đó. 

Về xử lý nước thải, Vinacomin đã đầu tư các dự án trạm xử lý nước thải mỏ hầm lò và lộ thiên đảm bảo các yêu cầu về môi trường. Riêng về hệ thống thoát nước ở bãi thải, nước thải được thu gom chạy theo một vị trí để xử lý sơ bộ, sau đó mới thải ra ngoài.

PV: Thưa ông, trong năm 2012, Vinacomin dự kiến đầu tư bao nhiêu kinh phí cho việc hoàn nguyên, phục hồi môi trường sau khai thác khoáng sản cũng như đầu tư cho các dự án bảo vệ môi trường? 

Ông Bùi Văn Khích: Nhu cầu để chi phí cho xử lý môi trường đối với ngành Than hay bất cứ ngành nào cũng rất cao, nếu giành hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm cũng không đủ, vì phải chi phí cho rất nhiều công đoạn, đầu tư cải tạo công nghệ máy móc, nhà xưởng, con người… Tuy nhiên hiện nay, Vinacomin đã được Nhà nước cho phép trích trong giá thành sản xuất 1%/năm để giành cho các hoạt động môi trường. Và ở doanh nghiệp trực thuộc được trích 0,5% để thực hiện chi phí môi trường thường xuyên. Do đó, Vinacomin có một khoản kinh phí mỗi năm khoảng 700 - 800 tỷ đồng giành cho các hoạt động bảo vệ môi trường. 

Kinh phí trên được ưu tiên đầu tư đổi mới các công nghệ về xử lý nước thải, chất thải nguy hại; cải tạo và phục hồi các bãi thải đã ngừng hoạt động; cải tạo và xây dựng hệ thống đường chuyên dùng ngành Than, như: băng tải ống, băng tải kín, đường sắt, đường chuyên dùng để thay thế cho vận chuyển ô tô, hiện đại hoá một số cảng than hiện nay để thay thế cho các cảng than lạc hậu. Sắp tới, trong quý IV/2012, Vinacomin sẽ khởi công xây dựng 01 nhà máy về xử lý nước thải mỏ và chất thải nguy hại. Ngoài ra, hàng năm Vinacomin còn thực hiện hàng chục các công trình về môi trường.

PV: Tuy nhiên năm 2012 là một năm rất khó khăn đối với ngành Than về sản xuất và tiêu thụ than, vậy kinh phí môi trường cho năm nay có đáp ứng được như các năm trước không, thưa ông? 

Ông Bùi Văn Khích: Năm nay, kinh phí có giảm, nhưng không đáng kể. Theo ước tính của Tập đoàn thì cơ bản kế hoạch điều chỉnh về môi trường của năm nay được phê duyệt gần như vẫn giữ nguyên, đảm bảo cho các hoạt động bảo vệ môi trường.

PV: Vậy còn những chương trình hợp tác với nước ngoài về môi trường, Vinacomin đã thu được kết quả gì ? 

Ông Bùi Văn Khích: Vinacomin rất chú trọng đến hợp tác quốc tế. Chúng tôi đã hợp tác với các đối tác thuộc Cộng hoà Liên bang Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga, Ba Lan và gần đây là Israen để triển khai nhiều dự án về môi trường. 

Có những dự án hợp tác do nước ngoài tài trợ một phần, tuy nhiên phần lớn kinh phí do Tập đoàn bỏ ra. Hiện nay, chúng tôi đang hợp tác với Nhật Bản trong xử lý bãi thải. Họ giúp chúng tôi về định hướng thiết kế, kinh nghiệm và đào tạo cán bộ công nhân kỹ thuật về môi trường. 

Ngoài ra, trong những năm gần đây, hàng trăm cán bộ, công nhân kỹ thuật của Vinacomin đã được cử đi đào tạo ở CHLB Đức. Nhờ có hợp tác quốc tế đã làm thay đổi rõ rệt tư duy nhận thức về môi trường theo một tư duy chung của thế giới, từ đó các cán bộ, kỹ sư và công nhân của Vinacomin có kinh nghiệm hơn, tiếp thu các công nghệ tiên tiến nhất của thế giới để áp dụng vào thực tế. Sự chuyển biến tư duy là một tác nhân quan trọng đến việc thực hiện triển khai các dự án môi trường trong toàn Vinacomin ngày càng tốt hơn, hiệu quả hơn. 

PV: Xin cảm ơn ông!