Tăng trưởng cả về năng lực sản xuất lẫn sức cạnh tranh thị trường
Trong 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của Vĩnh Long ước đạt 3.289 triệu USD và hoàn thành hơn 80% kế hoạch năm. Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp trong nước tăng 43,41%, cao hơn đáng kể mức tăng 16,24% của khu vực FDI. Đây là tín hiệu tích cực về sự linh hoạt và khả năng mở rộng thị trường của doanh nghiệp trong nước. Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu đạt 1.628,48 triệu USD với các sản phẩm chủ yếu tư liệu phục vụ sản xuất, qua đó duy trì mức xuất siêu cho tỉnh.
Cơ cấu hàng hóa cho thấy nền tảng của tăng trưởng xuất khẩu vẫn là sản xuất và chế biến. Nhóm hàng công nghiệp chế biến đạt 2.861 triệu USD, chiếm 86,98% tổng kim ngạch xuất khẩu. Nền sản xuất tiếp tục được củng cố khi chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 9 tháng tăng 11,35%, riêng ngành chế biến, chế tạo tăng 10,2%. Một số dự án mới bổ sung năng lực sản xuất, như Acecook Việt Nam với giá trị sản phẩm ước đạt 1.468,2 tỷ đồng và New Hope Vĩnh Long 378,4 tỷ đồng.
Nhưng năng lực sản xuất chỉ thực sự chuyển hóa thành tăng trưởng khi sản phẩm tìm được thị trường. Sau hợp nhất, Vĩnh Long có nguồn nguyên liệu nông, thủy sản phong phú, tạo dư địa phát triển công nghiệp chế biến dừa, thủy sản, trái cây, lúa gạo và các sản phẩm có lợi thế. Vì vậy, mở rộng thị trường không chỉ giúp tiêu thụ sản phẩm hiện có mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu, nâng giá trị gia tăng. Giờ đây, câu chuyện mở rộng thị trường, với phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa, thì việc tìm kiếm đối tác, tiếp cận hệ thống phân phối, cập nhật quy định thị trường hay chuyển sang bán hàng trên nền tảng số đều cần sự hỗ trợ về thông tin, kết nối và kỹ năng.
Từ thực tế đó, UBND tỉnh Vĩnh Long đã chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ xúc tiến thương mại, phát triển thương mại điện tử, hỗ trợ xuất nhập khẩu và hội nhập quốc tế theo hướng gắn với nhu cầu của doanh nghiệp và sản phẩm địa phương. Sở Công Thương là cơ quan trực tiếp tổ chức, kết nối và hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các hoạt động này.
Trong 9 tháng, tỉnh tổ chức 3 hội chợ cấp tỉnh với quy mô 200-400 gian hàng; hỗ trợ 172 doanh nghiệp tham gia 14 hội chợ ngoài tỉnh. Đồng thời, 5 cuộc kết nối thị trường với 48 doanh nghiệp được tổ chức, kết nối với GO!, Co.opmart Vĩnh Long, Bách Hóa Xanh và các nhà phân phối tại Đà Nẵng. Qua đó, 20 doanh nghiệp được tiếp nhận hồ sơ để đưa hàng hóa vào hệ thống phân phối.
Không dừng ở hoạt động đưa doanh nghiệp đi hội chợ, cách làm của tỉnh đang chuyển dần sang hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp các kênh phân phối và người mua. 70 doanh nghiệp đã tham gia 5 cuộc kết nối ngoài tỉnh; 1.122 hồ sơ thủ tục hành chính trong lĩnh vực xúc tiến thương mại được thực hiện. Các chương trình khuyến mại, đưa hàng Việt về nông thôn tiếp tục tạo thêm không gian tiêu thụ cho sản phẩm địa phương.
Xúc tiến thương mại gắn liền với chuyển đổi số. Năm 2026, tỉnh phối hợp tổ chức 3 lớp tập huấn thương mại điện tử tại ba khu vực trước sáp nhập, với 372 học viên; 3 phiên livestream thực hành thu hút hơn 164.418 lượt xem. Ba lớp dành cho cán bộ, công chức, viên chức và các đơn vị liên quan thu hút 288 học viên.
Những hoạt động này cho thấy vai trò của Sở Công Thương không chỉ ở tổ chức hội chợ hay các cuộc gặp gỡ doanh nghiệp, mà còn ở việc hình thành hệ thống hỗ trợ thị trường, từ thông tin, xúc tiến, kết nối phân phối đến kỹ năng bán hàng số và hỗ trợ hội nhập.
Hỗ trợ kỹ năng tạo thị trường mới
Một ví dụ điển hình đó là mô hình “Xã thương mại điện tử - Chợ Lách vươn mình”. Đến ngày 4/10/2026, mô hình có 60 nhà bán hàng, nhà tiếp thị liên kết; 1.340 sản phẩm được đưa lên môi trường số, 5.445 video được đăng tải. Mô hình phát sinh 25.025 đơn hàng, trong đó 18.768 đơn hàng giao thành công, tổng giá trị đơn hàng đạt 137.446 USD, tương đương khoảng 3,572 tỷ đồng. Kết quả này chủ yếu phản ánh sức tiêu thụ trong nước, chưa thể xem toàn bộ giá trị đơn hàng là đóng góp trực tiếp vào kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, mô hình giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh chuẩn hóa thông tin, hình ảnh, giao nhận, truy xuất nguồn gốc và phương thức giao dịch - những bước chuẩn bị cần thiết để tiếp cận các thị trường lớn hơn.
Ở chợ truyền thống, việc mua bán cũng đang thay đổi. Đến đầu tháng 10/2026, 60 xã, phường đã ban hành kế hoạch xây dựng mô hình Chợ 4.0; thanh toán không dùng tiền mặt được triển khai tại 76 chợ, với tổng kinh phí gần 1,2 tỷ đồng. Người mua và tiểu thương có thêm lựa chọn thanh toán trong giao dịch hằng ngày và cũng là bước thích ứng của chợ truyền thống với kinh tế số.
Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, mỗi động lực đều cần được khai thác đồng thời. Xúc tiến thương mại, thương mại điện tử và kết nối thị trường không tạo ra tăng trưởng độc lập như công nghiệp hay xuất khẩu, nhưng thúc đẩy khả năng tiêu thụ của nền sản xuất, qua đó tác động gián tiếp nhưng thiết thực đến tăng trưởng.
Mối liên hệ này thể hiện qua các con số: xuất khẩu tăng 22,12%, IIP tăng 11,35%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 10,2%. Khi hàng hóa có đầu ra, doanh nghiệp có thêm cơ sở duy trì sản xuất, tăng công suất, mở rộng đơn hàng và đầu tư; thị trường ổn định cũng tạo động lực nâng chất lượng và đáp ứng tiêu chuẩn cao hơn.
Đặc biệt, khu vực doanh nghiệp trong nước tăng trưởng xuất khẩu 43,41% cho thấy dư địa từ doanh nghiệp địa phương còn lớn. Các chương trình kết nối thị trường, xúc tiến thương mại và thương mại điện tử có thể giúp nhóm doanh nghiệp này mở rộng khách hàng, giảm phụ thuộc vào một vài kênh bán hàng và chủ động hơn trong tiếp cận thị trường.
Từ nay đến cuối năm, Vĩnh Long đặt mục tiêu tiếp tục triển khai xúc tiến thương mại, thương mại điện tử và hội nhập quốc tế. Mô hình Chợ Lách dự kiến tổ chức phiên Megalive, đánh giá và tổng kết trong tháng 11, hướng tới duy trì, nhân rộng giai đoạn 2027-2030. Với Chợ 4.0, tỉnh tiếp tục hoàn thiện, nhân rộng, huy động nguồn lực xã hội hóa và hướng tới 100% xã, phường có mô hình.
Ở lĩnh vực xuất nhập khẩu, tỉnh tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp về quy tắc xuất xứ, truy xuất nguồn gốc, cấp C/O, CFS; theo dõi các FTA như CPTPP, EVFTA, UKVFTA, RCEP, VIFTA và ứng phó với các vụ việc phòng vệ thương mại.Sự đồng hành của UBND tỉnh và Sở Công Thương được thể hiện qua những việc cụ thể và thiết thực, giúp doanh nghiệp có thêm thông tin, kỹ năng và cơ hội tìm khách hàng để mở rộng kinh doanh.
