Vốn kích cầu đầu tư - nhận định và dự báo

Sản xuất cần vốn như con người cần lương thực, thực phẩm. Không có ăn, con người không sống nổi. Không có vốn, sản xuất không hoạt động được. Vốn cho sản xuất có thể là đất đai, nhà xưởng, máy móc, nhân lực và nhiều thứ khác nữa nhưng chung quy lại và quan trọng nhất, vẫn là tiền - thước đo giá trị của các loại hàng hóa, phương tiện lưu thông và thanh toán, cất trữ mà chưa có vật ngang giá nào thay thế.

Các quốc gia đang bơm cả ngàn tỷ USD để cứu vãn kinh tế suy thoái. Hàng tỉ đô la cung sẽ được Chính phủ Việt Nam tung ra “kích cầu đầu tư”. Tuy nhiên, cũng giống như lương thực thực phẩm - dẫu không bị “dư lượng thuốc bảo quản” vẫn có thể gây bệnh cho người nếu ăn uống không đúng cách - tiền vốn cũng có thể gây hại cho nền kinh tế nếu quản lí và sử dụng không đúng kiểu... và ở đâu có nguồn vốn giá rẻ thì ở đó xuất hiện những “âm mưu, toan tính”.

“Không ở đâu, ngành Ngân hàng lại có vị thế và quyền năng lớn như ở Việt Nam. Trong khi các nhà sản xuất làm đến… sầy vẩy cũng vẫn gặp rủi ro, có nguy cơ sập tiệm thì các ngân hàng cứ nhàn nhã và tăng trưởng đều đều. Trong cơn suy thoái, nước Mỹ có tới hơn ba chục ngân hàng phá sản thì ở Việt Nam, người ta vẫn đua nhau nộp đơn mở ngân hàng”- đó là lời của một cán bộ trong ngành Công Thương đã từng tiếp cận, cọ xát, va chạm với khá nhiều ngân hàng thương mại. Nhận định này có lẽ nhấn vị thế của hệ thống ngân hàng chứ nội tình của mỗi ngân hàng của ẩn chứa những rủi ro.

Đối tượng cho vay, thủ tục cho vay, thời hạn cho vay…là những điều đang làm nhọc lòng các nhà sản xuất. Đã có chủ doanh nghiệp đưa ra cả một… gang tay giấy tờ và phàn nàn rằng: làm xong thủ tục vay vốn thì cơ hội kinh doanh cũng hết! Thời hạn cho người nghèo vay vốn cũng là vấn đề phải xem xét lại vì nó quá ngắn. “Con bò có chửa, chưa kịp đẻ ra con bê thì đã đến hạn hoàn vốn vay. Muốn có tiền đáo hạn, không bị ngân hàng áp xiết lãi quá hạn, đành phải đem cả mẹ bò, bê con nó bán rẻ đi thôi!” - một mế già người dân tộc Mường ở tỉnh Hòa Bình đã ngậm ngùi như vậy,...

Trong khi “chặt chẽ với các đối tượng cho vay để nguồn vốn không bị thất thoát” thì không ít cán bộ, nhân viên ngành ngân hàng phạm tội lừa đảo, muốn “ngồi mát ăn bát vàng” bằng tiền của nhà nước mà vụ tự tử của nữ nhân viên một ngân hàng thương mại  mới đây - khi hành vi tiêu cực vỡ lỡ và không có khả năng khắc phục - là một ví dụ điển hình. Dư luận gần đây lên tiếng “kích cầu vào người giầu”chắc phải có cơ sở, bởi người giầu làm thủ tục nhanh hơn, vay nhiều hơn và...

            Thách thức gói kích cầu-ảnh minh hoạ-cafef.vn

Con người không thích sự nhiêu khê nhưng nhiều khi nhiêu khê ở chính mình do không tìm hiểu các thủ tục cần thiết. Biết không với tới được, người ta sẵn sàng “ngang tắt”, chấp nhận “đi đêm” để có tiền đầu tư cho sản xuất. Nhiều vụ vỡ hụi đã xảy ra ở các “kênh huy động” kiểu này, cùng với nhiều nhóm lừa đảo cho vay với lãi suất thấp, nhận ứng đặt cọc rồi chuồn, cho thấy các đối tượng trong xã hội đang khát tiền vốn hơn con bạc cháy túi...

Sự hỗ trợ 4% lãi suất của Chính phủ là một cơ hội cho những người có nhiều toan tính. “Nếu doanh nghiệp vay được nguồn vốn này, không cần làm gì cả, chỉ đem tiền gửi Ngân hàng Cổ phần, sẽ thu lợi nhuận lớn” - có người đã công khai nói như vậy trên phương tiện thông tin đại chúng và quả thật, đây là lời cảnh báo cho công tác quản lí nguồn vốn nhà nước. Sự dịch chuyển vốn lãi suất thấp để đáo nợ còn khả dĩ, nhưng chuyển vào thị trường chứng khoán, đầu cơ nhà đất, ngoại tệ, và thanh toán cờ bạc số đề rõ ràng là đẩy vào rủi ro, mạo hiểm. Điều đó đòi hỏi sự giám sát mà Ngân hàng nhà nước đã ban hành Quyết định số 673/QĐ-NHNN ngày 30/3/2009 về quy chế hoạt động của tổ công tác để tổ chức, thực hiện Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 23/1/2009 của Thủ tướng Chính phủ .

Vay vốn đã khó, sử dụng vốn có hiệu quả càng khó hơn, ngân hàng có đòi hỏi hồ sơ dự án cũng là tìm đúng chủ đầu tư biết sử dụng vốn vay. Kinh tế thị trường hiện đại cho rằng “ không thiếu vốn, chỉ thiếu tri thức sử dụng vốn”... Với chính sách kích cầu, chúng ta cần ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Cái được của gói kích cầu (1 tỷ USD trong những tháng đầu năm 2009) đã rõ, kinh tế ổn định. Việc đánh giá rút kinh nghiệm kịp thời sẽ giúp cho gói kích cầu (khoảng 8 tỷ USD) dài hạn phát huy tác dụng.

Phương Đông

Xem chính sách :

http://www.sbv.gov.vn/vn/hotrolaisuat/hotrolaisuat.jsp