1. Tổ tiên cổ nhất của loài người
Sau 17 năm nghiên cứu, các nhà khoa học đến từ ĐH Berkeley, California, Mỹ đã cho ra đời một phân tích toàn diện về Ardi - bộ xương người cổ nhất - vào tháng 10 vừa qua với hàng loạt bài viết trên tạp chí Khoa học.
Các tiết lộ của nghiên cứu cho thấy, Ardi không giống với những loài vượn thời bấy giờ, mặc dù theo lý thuyết tổ tiên của loài người xuất phát từ vượn. Ngoài ra, Ardi có khả năng đi bằng hai chân, mặc dù sống trong rừng chứ không phải các đồng cỏ bằng phẳng.
2. Giải mã bộ gien người
Tháng 10/2009, một nhóm nhà khoa học do Joseph Ecker thuộc Viện Salk ở La Jolla, California, Mỹ đứng đầu đã nghiên cứu da người và các tế bào gốc để cho ra đời tấm bản đồ chi tiết về biểu sinh người đầu tiên.
Bằng cách so sánh với biểu sinh của các tế bào mang bệnh, các nhà khoa học có thể tìm ra những “khiếm khuyết” trong hệ biểu sinh, có thể dẫn đến bệnh ung thư và các loại bệnh khác. Việc giải mã bộ gene người giúp các nhà khoa học lý giải được nguyên nhân của nhiều căn bệnh.
3. Liệu pháp gien chữa mù màu
Tháng 9 vừa qua, Nghiên cứu trên tạp chí Nature tiết lộ, một nhóm bác sĩ nhãn khoa đã cấy các gien sản xuất ra protein nhận diện màu sắc vào mắt của hai chú khỉ mù màu và chúng đã lần đầu tiên nhìn thấy màu đỏ và xanh.
Kết quả này tạo ra “cú sốc” lớn, không chỉ mở ra khả năng chữa trị các nhược điểm về nhãn quan, đồng thời có thể đem lại một cuộc cách mạng về cách nhìn thế giới ở cả những người khỏe mạnh.
Liệu pháp gene mới có thể chữa bệnh mù màu.
4. Khoa học robot
Vào tháng 4/2009, Adam, cỗ máy được thiết kế tại ĐH Aberystwyth, xứ Wales, Anh đã trở thành hệ thống robot đầu tiên không cần đến trí tuệ lập trình sẵn.
Trước đó, các loại robot đều sử dụng một hệ thống điều khiển bằng máy tính nhằm thực hiện các động tác giống con người, nhưng Adam là robot đầu tiên hoàn thành một cách tự động chu trình làm việc: từ đặt ra giả thiết tới thực hành thí nghiệm và tái củng cố giả thiết mà không cần sự can thiệp của con người.
5. Gây giống cá ngừ trên mặt đất
Cá ngừ đại dương luôn được “săn đón” nhờ phần thịt thơm ngon và rất bổ, đã được nhân giống ngay trên đất liền. Đây được xem là dấu mốc quan trọng cho ngành nuôi trồng thủy sản.
6. Phát hiện nước trên Mặt trăng
Tháng 11 vừa qua, các nhà khoa học tuyên bố dứt khoát rằng có nước trên mặt trăng với khối lượng lớn. Ngày 09/10/2009, NASA sử dụng một tên lửa để tạo ra một lỗ rộng hơn 30 m trên bề mặt mặt trăng, sau đó, đã đo được 86 lít hơi nước và băng.
7. Chứng minh bổ đề toán học Langlands
Năm 1979, nhà toán học người Mỹ, gốc Canada, Robert Langlands đã phát triển một lý thuyết mang tính cách mạng và đầy tham vọng, nối hai nhóm của toán học là số học và các cấu trúc đại số. Theo tính toán, lý thuyết này nghiên cứu tính đối xứng kết hợp với phương trình số học, có tên gọi “chương trình Langlands”.
Nhưng phải sau gần 30 năm, giáo sư toán học Việt Nam Ngô Bảo Châu, đang làm việc tại ĐH Paris-Sud (Pháp) và Viện Nghiên cứu cao cấp tại Princeton (IAS, Mỹ) mới đưa ra công trình nghiên cứu bổ đề cơ bản cho nhóm unita, công thức vết, một trong những “kỹ thuật” quan trọng nhất để “công phá” các giả thiết chính trong chương trình Langlands.
8. Phép truyền thông lượng tử
Tiến gần tới những “tưởng tượng” trong Star Trek, các nhà khoa học tại Viện Lượng tử thuộc ĐH Maryland đã di chuyển thành công dữ liệu từ một vi xử lý tới một vi xử lý khác trong một hộp chứa cách đó một mét.
Đây được xem là một dấu ấn trong lĩnh vực về trí thông minh của con người, được gọi là quá trình xử lý thông tin định lượng, tuy không hấp dẫn bằng phép dịch chuyển cơ thể người. Công trình này mở ra cơ hội sáng chế ra các loại máy tính “siêu nhanh”.
9. Máy gia tốc hạt khổng lồ “sống lại”
Cỗ máy gia tốc LHC đã được tái khởi động trong năm 2009.
Cỗ máy gia tốc hạt khổng lồ (LHC) thuộc Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN), ngốn đúng ¼ thế kỷ để lên kế hoạch và khoảng 10 tỷ USD để xây dựng.
Được đặt trong một đường hầm dài 27 km, LHC được thiết kế để thúc đẩy các phần tử ở nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ sâu trong không gian, đạt được vận tốc ánh sáng.
Mặc dù gặp nhiều trục trặc và trì hoãn, các nhà khoa học của CERN cuối cùng đã tuyên bố một thành tựu quan trọng vào ngày 29/11 vừa qua, khi khởi động cỗ máy tăng tốc cho hạt proton lên mức năng lượng 105.000 tỷ electron volts (1,18 TeV).
10. Phát hiện “bản sao” mặt trời
Tháng 12/2009, một nhóm phi hành gia quốc tế tuyên bố họ đã bắt gặp một vật thể giống như hành tinh đang quay quanh một ngôi sao có hình dạng giống mặt trời. Ngôi sao nằm cách trái đất 482 nghìn tỷ km, hay 50 năm ánh sáng, với kích thước gấp từ 10-40 lần sao Mộc.
Các phi hành gia đã phát hiện một ngôi sao mới có hình dạng giống mặt trời.
Sử dụng dụng cụ “săn” hành tinh mới trên kính viễn vọng Subaru, các nhà khoa học đã chụp được những tấm ảnh trực tiếp của vật thể mới này. Mặc dù các hình ảnh của các hệ mặt trời khác đã được công bố trước đó, nhưng đây là lần đầu tiên các phi hành gia chụp được một ngôi sao gần giống với mặt trời về kích thước và nhiệt độ.
