Thị trường truyền thống trọng điểm
Lợi thế từ khoảng cách địa lý gần gũi và nhiều điểm tương đồng về thói quen tiêu dùng hàng hóa đã giúp Việt Nam xây dựng mối quan hệ mật thiết với các thị trường khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông qua một loạt các hiệp định thương mại tự do. Đó là các hiệp định đã hoàn thành như Hiệp định thương mại khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA), Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP), Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (VJEPA), Cam kết về thuế của Việt Nam trong Khu vực mậu dịch tự do giữa Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á và Ấn Độ (AIFTA), Hiệp định thương mại tự do giữa các nước ASEAN, Australia và New Zealand (AANZFTA)… cũng như các hiệp định đang đàm phán như TPP, Hiệp định đối tác toàn diện khu vực châu Á - Thái Bình Dương (RCEP)...
Dự báo doanh nghiệp Việt Nam sẽ thu được lợi nhuận đáng kể từ thị trường Châu Á - Thái Bình Dương trong năm 2014 (Ảnh minh họa)
Theo thống kê của Bộ Công Thương, năm 2012, kim ngạch xuất khẩu từ Việt Nam sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương đạt 57,3 tỷ USD, chiếm 50,1% tổng kim ngạch xuất khẩu. Năm 2013, xuất khẩu của Việt Nam sang khu vực này đạt 67,7 tỷ USD, chiếm khoảng 51,2% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Cụ thể, xuất khẩu sang một số thị trường khu vực châu Á - Thái Bình Dương đạt kết quả như sau: ASEAN đạt 18,5 tỷ USD, tăng 6,3%; Nhật Bản đạt 13,6 tỷ USD, tăng 3,8%; Hàn Quốc đạt 6,7 tỷ USD, tăng 19,9%; Trung Quốc đạt 13,1 tỷ USD, tăng 2,1%...
Năm 2013, dù Việt Nam vẫn xuất khẩu sang châu Á - Thái Bình Dương 67,7 tỷ USD, chiếm khoảng 51,2% tổng kim ngạch xuất khẩu, nhưng mức tăng trưởng chỉ đạt 11,2%, thấp nhất trong các khu vực thị trường (con số tăng trưởng năm 2012 là 22%).
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điều này sẽ được hóa giải phần nào khi kinh tế toàn cầu năm 2014 được dự báo sẽ ấm dần và theo ảnh hưởng chung, tăng trưởng của các nước thuộc khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ phục hồi.
Theo đại diện Bộ Công Thương, một trong những điểm khiến xuất khẩu Việt Nam đạt được con số đáng ghi nhận trong năm 2013 là doanh nghiệp đã tận dụng triệt để các thị trường sử dụng C/O ưu đãi. Tận dụng những C/O ưu đãi là cách giúp DN nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa tại các thị trường xuất khẩu. Đã có những tháng, tỷ lệ sử dụng C/O ưu đãi xuất khẩu sang Hàn Quốc lên đến trên 90%, ASEAN đạt trên 30%, Nhật Bản đạt trên 75%... Đây thực sự là lợi thế mà không phải khu vực thị trường nào cũng có.
Mở rộng các hình thức hợp tác
Theo các chuyên gia, chúng ta cần đa dạng hóa các hình thức hợp tác giữa các hiệp hội, địa phương Việt Nam với các hiệp hội, địa phương trên địa bàn sở tại. Mối quan hệ hợp tác nên đi vào thực chất với những kế hoạch, chương trình hợp tác cụ thể. Ở một phạm vi hẹp hơn, hợp tác giữa các doanh nghiệp và doanh nghiệp cũng là một biện pháp cần chú trọng để tạo ra những mặt hàng xuất khẩu có giá trị gia tăng cao, đáp ứng được nhu cầu và vượt qua những rào cản của thị trường.
Theo ông Đoàn Xuân Hưng - Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản cho biết, thị trường Nhật Bản có đến 47 tỉnh, trong đó có nhiều tỉnh có mối quan hệ lâu năm với chúng ta (đơn cử như Nagasaki đã có mối quan hệ hợp tác với ta từ hơn 400 năm trước). Cho nên, trong chiến lược hợp tác với Nhật Bản, sắp tới, các doanh nghiệp, địa phương của ta cần chú trọng xây dựng mối quan hệ với các doanh nghiệp, địa phương Nhật Bản. Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản sẽ hỗ trợ về vấn đề này. Bên cạnh đó, với mối quan hệ thương mại sâu sắc sẵn có giữa các doanh nghiệp hai bên, có thể xây dựng các doanh nghiệp Nhật Bản trở thành kênh quảng bá, giới thiệu và chứng nhận chất lượng sản phẩm bởi nếu chính họ nói thì người dân Nhật Bản sẽ dễ dàng chấp nhận các sản phẩm hơn là doanh nghiệp Việt tự nói rất nhiều.
Thêm vào đó, doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu thị trường để xác định sản phẩm phù hợp với từng thị trường cụ thể, đồng thời tích cực tham gia các hội chợ thương mại để tìm kiếm bạn hàng.
