Hội thảo được diễn ra tại Hà Nội cuối tháng 2 vừa qua do Trung tâm nghiên cứu Năng lượng và Môi trường tổ chức. Ông Kittisak Sukwivavtn nhấn mạnh đây là con số hoàn toàn có thể thực hiện được nếu các nước trong khối ASEAN đồng nhất được mức năng lượng tối thiểu.
Đối tượng của ASEAN SHINE
ASEAN là một trong những thị trường phát triển nhanh nhất thế giới, với GDP tăng trên 5% mỗi năm (theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế). Tăng trưởng kinh tế nhanh chóng đã đặt ra vấn đề về nhu cầu hiệu quả năng lượng cũng như việc bảo đảm an ninh năng lượng, tăng trưởng bền vững tại khu vực ASEAN.
Theo khảo sát của ICASEA, lượng điện tiêu thụ trong hộ gia đình tại các nước ASEAN ước tính ở mức 144,038 GWh vào năm 2007, trong đó, điều hòa không khí chiếm khoảng 50% hoặc hơn tại Singapo, Brunay, Philipin và Thái Lan. Bên cạnh đó, khảo sát năm 2010 của Văn phòng Tiết kiệm năng lượng – Bộ Công Thương cho thấy lượng điện tiêu thụ điện cho điều hòa không khí tại Việt Nam chiếm 85% tổng lượng điện tiêu thụ cả nước. Có thể thấy, các nước trong ASEAN chính là đối tượng có tiềm năng tiết kiệm năng lượng lớn khi áp dụng sử dụng điều hòa không khí hiệu suất cao.
Chính thức khởi động dự án ASEAN SHINE tại Việt Nam Ông Nguyễn Minh Bằng – Vụ Trưởng Vụ Tiêu chuẩn, Tổng cục Đo lường Chất lượng, Bộ Khoa học và Công nghệ - cho biết, điều hòa không khí đã được lựa chọn là đối tượng để thúc đẩy và thực hiện các biện pháp nhằm đạt được các mục tiêu về tiết kiệm năng lượng. Các biện pháp này bao gồm: biện pháp pháp luật, biện pháp chính sách, biện pháp kỹ thuật, biện pháp thông tin – truyền thông. Do vậy, dự án chỉ có thể thành công nếu có được triển khai dưới sự phối hợp, hỗ trợ của đông đảo các bên liên quan.
Giá trị thị trường tăng 4,55%
Ông Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Môi trường (RCEE) cho biết: “Dựa trên các nghiên cứu đã thực hiện, sự hài hòa các tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng trong khu vực sẽ có tác dụng tích cực trong việc thúc đẩy thương mại khu vực tăng khoảng 4.55%”. Và việc thử nghiệm cũng như dán nhãn năng lượng sẽ giải quyết vấn đề về mô hình, số liệu, tiêu chuẩn chung cho tất cả các quốc gia tham gia ASEAN SHINE.
Ông Hà Đăng Sơn tin rằng sự hài các tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng trong khu vực sẽ có tác dụng tích cực trong việc thúc đẩy thương mại khu vực tăng, dự kiến khoảng 4.55% Về tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng, ông Bryan Fornari – Phó trưởng Ban Bộ phận Hợp tác và Phát triển, Phái đoàn Liên minh Châu Âu tại Việt Nam cho hay: “nhận thức rộng hơn và áp dụng các hiệu suất năng lượng ở các nhà sản xuất và người tiêu dùng mở ra cơ hội không giới hạn cho các nhà đầu tư châu Âu hoặc nước ngoài. Việc áp tăng hiệu quả năng lượng của các sản phẩm cũng làm tăng uy tín cho khu vực và làm cho khu vực hấp dẫn hơn các thương hiệu nước ngoài”
Ngoài ra, nghiên cứu thị trường cho thấy tiềm năng tiết kiệm từ việc hài hòa các tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng điều hòa không khí khu vực ASEAN là rất lớn. Ông Kittisak Sukvivatn cho hay, nếu có thể đồng nhất được mức năng lượng tối thiểu thì các nước trong ASEAN có thể tiết kiệm được 5.373 GWh/năm, nếu giá điện ở mức 1.469 đồng/ kWh, tổng lượng tiết kiệm sẽ là 7,844 tỷ đồng/ năm.
Dự án ASEAN SHINE được triển khai hướng tới giảm lượng tiêu thụ điện ở khu vực hộ gia đình, giảm phát thải khí nhà kính và xóa bỏ rào cản phi thuế quan cho thương mại các nước ASEAN, khuyến khích hợp nhất thị trường khu vực. Đây là thách thức không nhỏ trong tương lai của Việt Nam. Dù vậy, gắn thực tế nhu cầu sử dụng năng lượng với mục tiêu dự án đặt ra, có thể hy vọng sức lan tỏa về thái độ sản xuất cũng như hành vi tiêu dùng các mặt hàng điện của người dân không chỉ dừng ở điều hòa không khí.
ASEAN SHINE (ASEAN Standards – Harmobization – Initiative for Energy efficiency) là dự án “Khuyến khích sử dụng điều hòa không khí tiết kiệm năng lượng tại các nước ASEAN” được quản lý bởi Hiệp hội Đồng Quốc tế khu vực Đông Nam Á, tài trợ bởi Chương trình SWITCH ASIA của Liên minh Châu Âu và điều phối tại Việt Nam là RCEE. Dự án hiện được điều phối tại 8 quốc gia trong ASEAN: Thái Lan, Malaysia, Philipin, Việt Nam, Indonesia, Lào, Mianma và Campuchia. Với 7 nhóm công việc được đề ra, dự án dự kiến kéo dài trong 4 năm từ 2013 – 2016.
