Bộ Công Thương ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em giai đoạn 2026 - 2030

Cụ thể, Kế hoạch đặt ra mục đích tổ chức triển khai kịp thời, đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của Bộ Công Thương theo Quyết định số 1792/QĐ-TTg; góp phần thực hiện mục tiêu thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em giai đoạn 2026 - 2030.

Đồng thời, kế hoạch hướng tới nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các đơn vị thuộc Bộ, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động về quyền tham gia của trẻ em; từng bước đưa nội dung bảo đảm quyền tham gia của trẻ em vào quá trình xây dựng, tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật, chương trình, kế hoạch thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ có liên quan đến trẻ em.

Bên cạnh đó, tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Công Thương, nhất là bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thương mại điện tử, quản lý thị trường, sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và môi trường số. Ngoài ra, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao kỹ năng cho trẻ em, cha mẹ, người chăm sóc trẻ em về tiêu dùng an toàn, giao dịch thương mại điện tử an toàn, nhận biết hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng hóa không rõ nguồn gốc và phòng tránh các rủi ro trong môi trường kinh doanh số.

Để đạt được các mục đích trên, quá trình thực hiện cần tuân thủ các yêu cầu quan trọng. Trước hết phải bám sát các mục tiêu, nhiệm vụ của Chương trình và chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Công Thương; bảo đảm không chồng chéo, không làm phát sinh nhiệm vụ ngoài thẩm quyền. Việc triển khai phải thiết thực, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm; gắn với nhiệm vụ quản lý nhà nước và nhiệm vụ thường xuyên của các đơn vị thuộc Bộ.

Đối với các chính sách, pháp luật, chương trình, đề án, kế hoạch thuộc phạm vi quản lý của Bộ có liên quan trực tiếp đến trẻ em, các đơn vị chủ trì nghiên cứu, xác định nội dung, hình thức phù hợp để tham vấn, lấy ý kiến trẻ em hoặc tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em theo quy định.

Việc phân công nhiệm vụ bảo đảm nguyên tắc “06 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”; tăng cường phối hợp giữa các đơn vị thuộc Bộ và với các cơ quan, tổ chức liên quan.

Về các mục tiêu của Kế hoạch, mục tiêu chung là nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các đơn vị thuộc Bộ Công Thương trong việc thực hiện quyền tham gia của trẻ em; bảo đảm tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em được quan tâm, xem xét phù hợp trong quá trình xây dựng, tổ chức thực hiện các chính sách, pháp luật thuộc phạm vi quản lý của Bộ có liên quan đến trẻ em; đồng thời tăng cường bảo vệ trẻ em với tư cách là người tiêu dùng và người tham gia môi trường thương mại điện tử.

Kế hoạch cũng đặt ra các mục tiêu cụ thể. Theo đó, 100% các đơn vị thuộc Bộ được phổ biến, quán triệt các nội dung cơ bản của Quyết định số 1792/QĐ-TTg và Kế hoạch này. Các dự thảo chính sách, pháp luật, chương trình, đề án, kế hoạch thuộc phạm vi quản lý của Bộ có nội dung liên quan trực tiếp đến trẻ em được rà soát, xác định nhu cầu và hình thức tham vấn, lấy ý kiến trẻ em phù hợp.

Bên cạnh đó, hằng năm tổ chức hoặc lồng ghép các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, kỹ năng về quyền trẻ em, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tiêu dùng an toàn và tham gia thương mại điện tử an toàn.

Đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, phòng, chống hàng giả, hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc, hàng hóa không bảo đảm chất lượng, an toàn có nguy cơ ảnh hưởng đến trẻ em theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Tăng cường truyền thông về bảo vệ trẻ em trong môi trường thương mại điện tử; nâng cao nhận thức về bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện hành vi lừa đảo, quảng cáo sai lệch và các rủi ro đối với trẻ em khi tham gia giao dịch trên môi trường số.

Về nhiệm vụ và giải pháp thực hiện, Bộ Công Thương tập trung vào các nhóm công tác trọng tâm.

Thứ nhất, tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức về quyền tham gia của trẻ em.

Theo đó, Bộ tổ chức phổ biến, quán triệt Quyết định số 1792/QĐ-TTg và các quy định pháp luật về quyền trẻ em, quyền tham gia của trẻ em đến các đơn vị thuộc Bộ. Lồng ghép nội dung quyền tham gia của trẻ em trong các hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách và các hoạt động tuyên truyền thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Đồng thời tăng cường tuyên truyền trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Công Thương, Báo Công Thương, Tạp chí Công Thương và các phương tiện thông tin, truyền thông phù hợp về quyền trẻ em, quyền tham gia của trẻ em gắn với lĩnh vực công nghiệp, thương mại. Xây dựng các nội dung truyền thông dễ tiếp cận, phù hợp với trẻ em; chú trọng các nội dung về quyền của trẻ em với tư cách người tiêu dùng, tiêu dùng an toàn và kỹ năng tham gia môi trường số.

Thứ hai, tham vấn, lấy ý kiến trẻ em trong xây dựng chính sách có liên quan.

Trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, chính sách, chương trình, đề án, kế hoạch thuộc phạm vi quản lý của Bộ, các đơn vị chủ trì có trách nhiệm rà soát, xác định các nội dung có liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của trẻ em. Đối với chính sách, pháp luật có tác động trực tiếp đến trẻ em, thực hiện tham vấn, lấy ý kiến trẻ em hoặc tổ chức đại diện tiếng nói, nguyện vọng của trẻ em theo quy định.

Việc tham vấn được thực hiện bằng hình thức phù hợp với độ tuổi, khả năng nhận thức và điều kiện thực tế của trẻ em; có thể thông qua hội nghị, tọa đàm, khảo sát, phiếu hỏi, môi trường điện tử hoặc phối hợp với cơ sở giáo dục, tổ chức Đoàn, Đội và các cơ quan, tổ chức có liên quan. Ý kiến của trẻ em được tổng hợp, nghiên cứu trong quá trình xây dựng chính sách; trường hợp không tiếp thu phải được xem xét, giải trình phù hợp theo quy định.

Thứ ba, bảo vệ quyền và lợi ích của trẻ em trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cụ thể, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chú trọng trẻ em, cha mẹ và người chăm sóc trẻ em. Nâng cao nhận thức của trẻ em về quyền của người tiêu dùng, kỹ năng lựa chọn hàng hóa, dịch vụ an toàn; nhận biết hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng hóa không rõ nguồn gốc và các hành vi gian lận thương mại.

Ngoài ra, tăng cường tiếp nhận, xử lý hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý các phản ánh, kiến nghị liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em trong hoạt động tiêu dùng. Phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan nghiên cứu các giải pháp bảo vệ trẻ em trước các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ không an toàn hoặc không phù hợp với trẻ em.

Thứ tư, bảo vệ trẻ em trong môi trường thương mại điện tử.

Cụ thể, tuyên truyền, hướng dẫn trẻ em, cha mẹ và người chăm sóc trẻ em về kỹ năng tham gia thương mại điện tử an toàn. Nâng cao nhận thức về bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện các hình thức lừa đảo, hàng giả, hàng kém chất lượng, thông tin sai lệch và các rủi ro khác trong giao dịch trực tuyến.

Song song với đó, tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát hoạt động thương mại điện tử theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao; chú trọng các hành vi có nguy cơ xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em. Phối hợp với các cơ quan chức năng trong việc trao đổi thông tin, cảnh báo và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong môi trường thương mại điện tử có liên quan đến trẻ em.

Thứ năm, tăng cường quản lý, kiểm tra, kiểm soát thị trường.

Lồng ghép nội dung bảo vệ trẻ em trong công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát thị trường phù hợp với chức năng, nhiệm vụ. Chú trọng kiểm tra, xử lý các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng hóa không bảo đảm chất lượng, an toàn có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, an toàn của trẻ em.

Đồng thời, phối hợp với các cơ quan liên quan trong việc trao đổi thông tin, cảnh báo nguy cơ đối với các sản phẩm, hàng hóa không an toàn cho trẻ em. Tăng cường tuyên truyền để người dân, đặc biệt là cha mẹ và người chăm sóc trẻ em, chủ động nhận diện và phản ánh các sản phẩm, hàng hóa có nguy cơ gây mất an toàn cho trẻ em.

Thứ sáu, bảo đảm an toàn cho trẻ em trong các lĩnh vực công nghiệp.

Trong phạm vi chức năng quản lý nhà nước về hóa chất, an toàn công nghiệp, năng lượng và các lĩnh vực liên quan, tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức về phòng ngừa nguy cơ mất an toàn đối với trẻ em.

Bên cạnh đó, phối hợp với địa phương, doanh nghiệp và cơ quan chức năng trong tuyên truyền, hướng dẫn phòng tránh tai nạn, sự cố tại các khu vực có hoạt động sản xuất, kinh doanh công nghiệp có nguy cơ ảnh hưởng đến trẻ em.

Khi xây dựng, triển khai chính sách, chương trình, quy hoạch, kế hoạch thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ có khả năng tác động trực tiếp đến cộng đồng và trẻ em, chủ động xem xét các yếu tố liên quan đến quyền, lợi ích và an toàn của trẻ em.

Thứ bảy, tăng cường truyền thông và hợp tác.

Phát huy vai trò của Báo Công Thương, Tạp chí Công Thương và các đơn vị thông tin, truyền thông thuộc Bộ trong tuyên truyền về quyền tham gia của trẻ em. Lồng ghép nội dung quyền trẻ em trong các hoạt động xúc tiến thương mại, bảo vệ người tiêu dùng, thương mại điện tử và các hoạt động truyền thông phù hợp.

Ngoài ra, tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong nước và quốc tế về bảo vệ trẻ em trong tiêu dùng, thương mại điện tử và môi trường số. Khuyến khích huy động nguồn lực hợp pháp từ các tổ chức, doanh nghiệp, đối tác để thực hiện các hoạt động truyền thông, giáo dục kỹ năng cho trẻ em theo quy định.

Thứ tám, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện.

Ciụ thể, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các nhiệm vụ của Kế hoạch; kịp thời phát hiện khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp xử lý. Tổ chức sơ kết giữa kỳ vào năm 2028; tổng kết việc thực hiện Kế hoạch vào năm 2030 hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Kết quả thực hiện được đánh giá trên cơ sở nhiệm vụ được giao, sản phẩm đầu ra, tiến độ và hiệu quả thực tế.

Về phân công thực hiện, nhiệm vụ cụ thể của các đơn vị thuộc Bộ được xác định rõ ràng.

Vụ Tổ chức cán bộ klà đơn vị đầu mối tham mưu Lãnh đạo Bộ tổ chức triển khai Kế hoạch; theo dõi, đôn đốc, tổng hợp kết quả thực hiện; phối hợp lồng ghép nội dung quyền trẻ em, quyền tham gia của trẻ em trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức khi phù hợp.

Vụ Pháp chế chủ trì, phối hợp thực hiện rà soát việc lồng ghép quyền tham gia của trẻ em trong quá trình xây dựng chính sách, pháp luật thuộc phạm vi quản lý của Bộ có liên quan đến trẻ em; tổng hợp báo cáo theo quy định.

Văn phòng Bộ chủ trì, phối hợp thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền; phối hợp với các cơ quan báo chí, đơn vị thuộc Bộ xây dựng và đăng tải các nội dung tuyên truyền về quyền tham gia của trẻ em.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia triển khai các nhiệm vụ liên quan đến bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em với tư cách người tiêu dùng; tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị theo thẩm quyền.

Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số triển khai các nhiệm vụ liên quan đến bảo vệ trẻ em trong môi trường thương mại điện tử; tăng cường tuyên truyền kỹ năng giao dịch trực tuyến an toàn, bảo vệ thông tin cá nhân và phòng tránh lừa đảo trên môi trường số.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước lồng ghép nội dung bảo vệ trẻ em trong hoạt động quản lý, kiểm tra, kiểm soát thị trường; tăng cường phòng, chống hàng giả, hàng lậu, hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng hóa không bảo đảm chất lượng, an toàn có nguy cơ ảnh hưởng đến trẻ em.

Cục Hóa chất, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp và các đơn vị quản lý lĩnh vực công nghiệp có liên quan trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn phòng ngừa nguy cơ mất an toàn đối với trẻ em; lồng ghép yêu cầu bảo đảm an toàn cho trẻ em trong các hoạt động quản lý nhà nước có liên quan.

Cục Xúc tiến thương mại và các đơn vị liên quan lồng ghép nội dung bảo vệ quyền lợi của trẻ em trong các hoạt động xúc tiến thương mại, truyền thông, quảng bá hàng hóa, dịch vụ khi có liên quan; phối hợp tuyên truyền về tiêu dùng an toàn.

Vụ Kế hoạch - Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị tham mưu bố trí kinh phí thực hiện Kế hoạch trong dự toán ngân sách hằng năm theo quy định và khả năng cân đối ngân sách; hướng dẫn việc quản lý, sử dụng kinh phí.

Đoàn Thanh niên Bộ Công Thương phối hợp tuyên truyền, phổ biến quyền trẻ em, quyền tham gia của trẻ em; tổ chức các hoạt động phù hợp nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng cho đoàn viên, thanh niên và trẻ em; khuyến khích các sáng kiến truyền thông về quyền trẻ em.

Báo Công Thương, Tạp chí Công Thương tăng cường thông tin, tuyên truyền về quyền tham gia của trẻ em gắn với lĩnh vực công nghiệp, thương mại; xây dựng nội dung truyền thông phù hợp với trẻ em, gia đình và cộng đồng.

Các đơn vị thuộc Bộ căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động triển khai các nhiệm vụ tại Kế hoạch; phối hợp với Vụ Tổ chức cán bộ và các đơn vị liên quan; thực hiện chế độ thông tin, báo cáo theo quy định.