ở những nước tiên tiến, thay thế việc nổ mìn, người ta đã sử dụng một hỗn hợp hóa chất dạng bột gọi là “bột nở tách chẻ đá” hay là “chất xúc tác”. Sau khi khoan các lỗ cách nhau khoảng 20-30 cm theo đường biên của vật cần tách, hỗn hợp hóa chất dưới dạng bột được trộn với nước và nhồi vào các lỗ khoan. Sau khoảng thời gian nhất định, tuỳ thuộc vào nồng độ pha hỗn hợp, chất xúc tác sẽ nở ra, tạo áp suất và vật cần cắt sẽ tự tách đứt ra.
Hiện nay, các công ty của Nhật Bản đang sử dụng công nghệ này để thi công đường hầm xuyên đèo Hải Vân. Bột nở được các công ty của Nhật Bản nhập vào Việt Nam cùng với thiết bị đồng bộ. Nhìn chung, ở Việt Nam chưa có cơ sở nào nghiên cứu sản xuất, cũng như dự định nhập khẩu công nghệ tách chẻ đá bằng bột nở.
Công ty cổ phần phát triển công nghệ xanh (GREEN TECH) đơn vị tiên phong trong công nghệ tách chẻ đá bằng bột nở.
Green Tech là công ty không lớn, số lao động không nhiều, nhưng khá nổi tiếng với những công nghệ đặc chủng như xử lý nước, xử lý môi trường... bằng ô zôn, chống thấm cho các công trình xây dựng bằng men sinh hóa, đại tu thiết bị, nâng cao tuổi thọ, không cần tháo máy...
Đặc điểm nổi bật trong hoạt động của Green Tech là luôn tìm kiếm nhập những công nghệ mới với giá rẻ, thế giới đã áp dụng, nhưng ở Việt Nam chưa có, để ứng dụng, tiến tới tự chủ được trong sản xuất công nghiệp trong nước.
Hiện nay, Công ty đang tập trung thực hiện ứng dụng công nghệ tách chẻ đá bằng bột nở, trước mắt sẽ nhập của Trung Quốc, sau đó sẽ tiến tới tự chế tạo trong nước. Sau đây, chúng tôi xin giới thiệu một số đặc điểm chính của bột nở tách chẻ đá, nhãn hiệu độc quyền của Trung Quốc ZL (1993 Y).
Đặc điểm kỹ thuật.
- Đặc điểm bề ngoài: Bột nở có màu ghi sáng là một chất khoáng vô cơ có cấu tạo hóa học phức tạp.
- Khả năng giãn nở cao; cao nhất đạt 122 Mpa (1220 kg/cm2).
- Thời gian phát huy tác dụng nhanh, độ giãn nở cao nhất đạt được từ phút thứ 3 đến phút thứ 10; độ bền từ 03 phút đến 10 giờ.
- Bảo quản được lâu, trong vòng 2 năm, không bị thoái hóa với điều kiện để nơi khô ráo, nhiệt độ trung bình từ 15-30oC, bao gói kín.
Một số đặc điểm khác.
- Dễ sử dụng và an toàn, không nổ, không dễ cháy, không cần quan tâm đến các quy định đảm bảo an toàn.
- Có thể giữ hình dạng thành phẩm theo ý muốn, dễ cắt bỏ phần không cần thiết.
- Dễ sử dụng: Chỉ cần cho bột nở trộn đều trong nước và bazơ để tạo kết tủa, không cần các điều kiện kích thích như ngòi nổ, nhiệt hay các chất khác.
- Dễ đào tạo công nhân, chỉ cần một thời gian rất ngắn họ đã có thể sử dụng.
- Sản phẩm này rất dễ gây phá huỷ, mà không gây ra hậu quả như vật thể bay, khí thải, độc hoặc ô nhiễm, có tính bảo vệ môi trường cao.
Phạm vi sử dụng.
- Giới hạn nhiệt độ: Sử dụng trong điều kiện nhiệt độ từ 0-40oC.
- Dùng để phá vỡ bê tông và đá vụn ở những nơi không được phép dùng chất nổ, trong khu vực làm việc.
- Để phá vỡ những công trình bê tông vững chắc, những khối đá lớn.
- Để phá vỡ với điều kiện cấm lửa, cấm chất dẫn cháy hoặc nhiệt độ cao, ở gần những nơi như thùng dầu, nhà kho chứa chất dễ cháy nổ, những nơi lưu giữ hàng dễ gây nguy hiểm.
- Để phá vỡ ở những nơi không thể có sự bắn tung toé của đất đá như đường tàu, trường học, nơi công cộng trên đường phố...
- Dùng trong những trường hợp không được phép gây sóng, làm sốc, gây âm thanh nổ hoặc tiếng động lớn như ở các công sở trong thành phố.
- Các toà nhà trong thành phố và các công sở lớn lưu trữ thiết bị, công trình nước, bến tầu, đường xá, đường hầm...
- Phá đất.
- Khai thác đá quý và cắt đá cứng.
Những khó khăn khi triển khai thực hiện.
Qua nhiều lần đi nước ngoài thăm dò, tìm kiếm, đến nay Green Tech đã tìm được nhà sản xuất đích thực ở Trung Quốc và hai bên đã thống nhất được biện pháp triển khai, trước hết Green Tech nhập khẩu, dùng thử, khi thị trường phát triển, sẽ tiến đến sản xuất thử trong nước. Cái khó nhất đối với Green tech hiện nay là bột nở tách chẻ đá không có tên trong danh mục hàng hóa của Việt Nam, nên khó có thể xin được giấy phép nhập khẩu./.
