Mục tiêu của hội thảo, nhằm thúc đẩy hợp tác thương mại giữa những nhà chế biến, kinh doanh bông hàng đầu từ Đông – Nam Phi với các nhà nhập khẩu, sản xuất sợi Việt Nam. Bên cạnh đó, tạo điều kiện để những nhà SX bông Châu Phi khảo sát thị trường tiêu thụ bông Việt Nam, nhằm tìm cách cải thiện khâu trung gian, nâng cao chất lượng bông cung cấp.
Theo thông tin tại hội thảo, toàn ngành dệt may đến cuối năm 2013, trên cả nước có 96 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kéo sợi ngắn, cho tổng sản lượng là 720 ngàn tấn, với số cọc sợi là 6,1 triệu cọc, chiếm 2,1% năng lực sản xuất của thế giới (250 triệu cọc).
Trong đó, số lượng được sử dụng cho thị trường nội địa là 250 ngàn tấn, đáp ứng đủ nguyên liệu đầu vào cho công đoạn tiếp theo là dệt vải. 470 ngàn tấn còn lại được XK. Từ đó, có thể thấy được, ngành kéo sợi Việt Nam đã và đang đóng một vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng dệt may trong và ngoài nước.
Mặc dù, chiếm hơn 51% nguyên liệu SX sợi xơ ngắn là bông thiên nhiên. Tuy nhiên, trong năm vừa qua, sản lượng ngành trồng bông trên cả nước chỉ đạt 5 ngàn tấn, đáp ứng được 1,2 % nhu cầu bông nguyên liệu, đa phần bông vẫn phải nhập khẩu từ Hoa Kỳ, Nam Á, Tây Phi và một số thị trường nhỏ lẻ khác.
Theo thông tin từ đại diện của ITC, Đông Phi và Nam Phi, đặc biệt là hai quốc gia Tanzania và Malawi, đã và đang nhận được sự quan tâm và đầu tư đặc biệt từ ITC, với dự án cho ra những kiện bông sạch 100% không lẫn tạp chất. Bằng chương trình đào tạo nguồn nhân lực, kỹ thuật, quản lý và kiểm tra chất lượng, kết quả sau một thời gian ngắn, lượng tạp chất trong bông đã giảm hơn 60% so với ban đầu.
Năm 2013, ITC tiếp tục phối hợp với chuyên gia đến từ các nhà máy kéo sợi Bangladesh để hỗ trợ và đào tạo cho 1.100 nông dân trồng bông và kỹ thuật viên cán bông Tanzania nhằm giảm tạp chất trong bông.
Phát biểu tại hội thảo, ông Đỗ Hữu Huy - Phó Vụ trưởng nhận định, hội thảo này có ý nghĩa quan trọng, trong việc thiết lập quan lập quan hệ trực tiếp giữa các nhà doanh nghiệp XK bông từ hai phía Việt Nam và Đông Nam Phi.
Trong những năm gần đây, trao đổi thương mại giữa Việt Nam với Châu Phi nói chung, các nước thuộc khu vực Đông, Nam Phi nói riêng đã có bước phát triển khá. Trao đổi thương mại hai chiều trong năm 2013, giữa Việt Nam với các nước Châu Phi đạt 4,29 tỷ USD, tăng 22,4% so với năm 2012, trong đó kim ngạch XK của Việt Nam đạt 2,88 tỷ USD, tăng 16%, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam đạt 1,42 tỷ USD, tăng 37,7% so với năm 2012.
Về mặt hàng bông, theo số liệu thống kê của Tổng Cục hải quan Việt Nam, năm 2013, Việt Nam đã nhập khẩu 581.179 tấn bông với trị giá 1,17 tỷ USD, tăng 39,1% só với cùng kỳ năm 2012. Trong đó, nhập khẩu bông từ Châu Phi, chủ yếu từ khu vực Tây và Đông Nam Phi chiếm gần 50% về số lượng với kim ngạch đạt 266,5 triệu USD năm 2013, tăng 83% so với năm 2012.
Năm 2013, Việt Nam đã nhập khẩu bông nguyên liệu từ 19 nước trên tổng số 55 quốc gia Châu Phi. Trong số các nước cung cấp bông cho Việt Nam có các quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Phi như; Tanzania (32,2 triệu USD), Mozambique (10,6 triệu USD), Uganda (3,1 triệu USD), Zambia (3,9 triệu USD), Zimbabwe (10,1 triệu USD)
Theo ý kiến của các doanh nghiệp Việt Nam cho biết, bông Châu Phi có chất lượng khá tốt, giá thành hợp lý, phù hợp với yêu cầu sản xuất của Việt Nam. Tuy nhiên, nhập khẩu bông của Việt Nam từ Châu Phi phần lớn thực hiện qua khâu trung gian là các công ty thương mại của Pháp, Thụy sỹ, Ấn Độ. Thực tế này đã gây không ít khó khăn cho doanh nghiệp cả hai bên, ngoài ra, bông ở vùng Đông Phi thường có hàm lượng đường cao hơn các nước, điều này đã tác động đến quá trình sản xuất và chất lượng sản phẩm.
Từ việc nhập khẩu qua trung gian, nên việc phản hồi chất lượng bông tới nhà sản xuất rất phức tạp và mất khá nhiều thời gian, bởi việc khiếu nại hoặc thắc mắc phải thực hiện qua bên thứ Ba.
Theo ông Nguyễn Hồng Giang - Tổng thư ký VCOSA, Việt Nam đã và đang cùng với các nước thành viên trong những vòng đàm phán cuối cùng, nhằm sớm ký kết hiệp định TPP, và FTA với EU, với điều kiện “Từ sợi trở đi – yarn Forward”. Đó sẽ là một cơ hội lớn cho các doanh nghiệp ngành bông sợi Việt Nam để tăng cường đầu tư, phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng cung ứng, nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường. Trong đó có Hoa Kỳ và các nước EU.
Thông qua hội thảo này tôi hy vọng rằng, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ nắm bắt cơ hội này, vượt qua thách thức và phát triển tốt trong thời gian tới. Điểm cần lưu ý với các doanh nghiệp từ hai phía, cần nâng cao quan hệ hợp tác và các thỏa thuận khi mua bông trực tiếp từ các doanh nghiệp sản xuất & chế biến bông để phát triển thuận lợi hơn trong thời gian tới.
Tổng quan ngành công nghiệp bông tại Tanzania, ông Marco Mtunga - đại diện hiệp hội bông Tanzania đã trình bày về 8 nội dung chính: Tầm quan trọng của bông đối với Tanzania; Cơ cấu bông quốc gia; Xu hướng SX bông; Phân loại và chủng loại bông được sản xuất; Tiêu thụ trong nước và XK; Các biện pháp phát triển bông; Lý do nên mua bông từ Tanzania.
Trong các nội dung trên, ông Marco Mtunga nhấn mạnh đến các nội dung quan trọng là, việc phát triển bông, hiện tại Hội đồng bông Tanzania đang phối hợp với ITC tiến hành các giải pháp để quản lý tạp bông, nông dân được giáo dục thông qua đài phát thanh và truyền hình về những tác hại của tạp chất bông, cách quản lý tại các trang trại, các nhà máy cán bông và các đại lý mua bông được đào tạo về cách kiểm soát tạp chất tại nhà máy.
Thứ hai là tại sao nên mua bông Tanzania, theo ông Marco Mtunga, bông Tanzania thuộc loại bông chiều dài trung bình, giữa mức 1, 1/16” và 1- 1/8”, bông được thu hái bằng tay và trên 70% có chất lượng trung bình và cao hơn, hơn 50% bông được cán bằng trục gai, có tỷ lệ nẹp và xơ ngắn thấp, tạp chất ngoại lai được xử lý nghiêm ngặt, trên 95% bông nằm trong khoảng độ mịn hàng đầu, chủ yếu từ 3,5 – 4,9, tỷ lệ đồng đều cao, ở mức 81-85% , độ bền của xơ trong khoảng 25-29 gms/tex, đây là mức lý tưởng cho công nghệ kéo sợi tốc độ cao…
