Theo Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển (kiêm nhiệm Đan Mạch, Iceland, Na Uy, Latvia), hệ thống phân phối đóng vai trò trung tâm trong việc đưa các sản phẩm gia vị đến tay người tiêu dùng tại Thụy Điển, phản ánh đặc điểm của một thị trường phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhập khẩu.
Cấu trúc hệ thống phân phối gia vị tại Thụy Điển tương đối đa tầng và chuyên nghiệp, với sự tham gia của các nhà nhập khẩu, chế biến, hệ thống bán lẻ hiện đại, kênh dịch vụ thực phẩm và ngày càng rõ nét hơn là thương mại điện tử.
Các chuỗi siêu thị lớn chiếm ưu thế tuyệt đối trên thị trường bán lẻ
Trong chuỗi cung ứng gia vị, các nhà nhập khẩu và nhà chế biến giữ vai trò then chốt. Do Thụy Điển không phải là quốc gia sản xuất gia vị, phần lớn nguyên liệu được nhập khẩu từ các nước ngoài EU, sau đó được sơ chế, phối trộn, đóng gói và phân phối trong nước. Nhiều doanh nghiệp lớn trong ngành vừa đảm nhiệm chức năng nhập khẩu vừa tham gia sâu vào khâu chế biến nhằm kiểm soát chất lượng, đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nghiêm ngặt của EU và đáp ứng thị hiếu tiêu dùng trong nước. Các doanh nghiệp này thường nhập khẩu gia vị thô từ châu Á và các khu vực nhiệt đới, sau đó phát triển thành các sản phẩm gia vị tiện lợi, gia vị pha trộn hoặc gia vị hữu cơ phục vụ cả kênh bán lẻ và dịch vụ thực phẩm.
Ở cấp độ bán lẻ, thị trường gia vị Thụy Điển chủ yếu được phân phối thông qua các chuỗi siêu thị lớn, vốn chiếm ưu thế tuyệt đối trong hệ thống bán lẻ thực phẩm. Các tập đoàn bán lẻ hàng đầu như ICA, Axfood và Coop không chỉ phân phối các thương hiệu gia vị trong nước và quốc tế mà còn phát triển mạnh các nhãn hiệu riêng. Gia vị mang nhãn hiệu riêng thường có giá cạnh tranh, danh mục sản phẩm đa dạng và ngày càng mở rộng sang phân khúc hữu cơ, bền vững, phù hợp với xu hướng tiêu dùng tại Thụy Điển. Việc hợp tác với các chuỗi bán lẻ lớn đòi hỏi nhà cung cấp phải có năng lực cung ứng ổn định, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, chứng nhận và logistics.
Song song với kênh bán lẻ, kênh dịch vụ thực phẩm (foodservice) là một mảng tiêu thụ gia vị quan trọng tại Thụy Điển. Gia vị được sử dụng rộng rãi trong nhà hàng, khách sạn, căng tin trường học, bệnh viện và các dịch vụ ăn uống công cộng. Các nhà phân phối chuyên biệt trong lĩnh vực này cung cấp gia vị với quy cách lớn, sản phẩm chế biến sẵn hoặc gia vị pha trộn phù hợp cho bếp công nghiệp. Những nhà phân phối dịch vụ thực phẩm lớn đóng vai trò cầu nối giữa nhà nhập khẩu, nhà chế biến và các đơn vị sử dụng cuối cùng, đồng thời có ảnh hưởng đáng kể đến việc lựa chọn nguồn cung và tiêu chuẩn sản phẩm.
Thương mại điện tử dần trở thành một kênh phân phối quan trọng
Ngoài các kênh truyền thống, thương mại điện tử đang dần trở thành một kênh phân phối bổ trợ quan trọng đối với gia vị tại Thụy Điển. Các nền tảng bán lẻ trực tuyến của chuỗi siêu thị và các nhà bán thực phẩm trực tuyến cho phép người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận các sản phẩm gia vị tiêu chuẩn cũng như gia vị hữu cơ, đặc sản. Dù hiện chưa phải là kênh chủ đạo, thương mại điện tử được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng, đặc biệt trong bối cảnh thói quen mua sắm trực tuyến đã trở nên phổ biến sau đại dịch.
Nhìn chung, hệ thống phân phối gia vị tại Thụy Điển có tính tập trung cao nhưng đa dạng về kênh tiếp cận. Đối với các nhà cung cấp nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp Việt Nam, việc lựa chọn kênh phân phối phù hợp, thông qua nhà nhập khẩu, chuỗi bán lẻ hay kênh dịch vụ thực phẩm, là yếu tố quyết định khả năng thâm nhập và mở rộng thị trường một cách bền vững.
Để có cái nhìn chi tiết và cập nhật hơn về thị trường Thụy Điển đối với các ngành thực phẩm, trong đó có ngành gia vị, doanh nghiệp có thể tham khảo ấn phẩm “Nghiên cứu Thị trường Thụy Điển: Xu hướng và cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam trong một số ngành hàng thực phẩm” do Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển biên soạn và phát hành.Ấn phẩm cung cấp các phân tích chuyên sâu về xu hướng tiêu dùng, cơ cấu nhập khẩu, hệ thống phân phối, yêu cầu pháp lý và tiêu chuẩn thị trường đối với từng nhóm ngành thực phẩm, đồng thời đưa ra các khuyến nghị thực tiễn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận và phát triển bền vững tại thị trường Thụy Điển tại https://vietnordic.com/wp-content/uploads/New-ebooks/2025/Thucpham2025/index.html
